IV CKN 1328/00 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1328/00

Wydanie postanowienia uwzględniającego opozycję przeciwko

wstąpieniu do sprawy interwenienta ubocznego nie stanowi samoistnej

przyczyny odroczenia rozprawy.

Przewodniczący: Sędzia SN Filomena Barczewska

Sędziowie SN: Antoni Górski (sprawozdawca), Hubert Wrzeszcz

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2000 r. na posiedzeniu

niejawnym sprawy z powództwa Gminy Miejskiej M. w M. przeciwko Grażynie L. o

rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego i sprzedaży, na skutek kasacji

pozwanej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 sierpnia

1999 r.,

postanowił oddalić kasację i zasądzić od pozwanej na rzecz strony powodowej

1000 zł zwrotu kosztów postępowania za instancję kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 1999 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił

zażalenie pozwanej na orzeczenie Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 15 kwietnia

1999 r. o odrzuceniu jej skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie,

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 26 stycznia

1999 r. Sąd Apelacyjny podzielił tym samym stanowisko Sądu pierwszej instancji co

do tego, że skargi nie oparto na ustawowej podstawie wznowienia.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego zaskarżyła kasacją pozwana, zarzucając

naruszenie prawa materialnego (w uzasadnieniu kasacji wskazała, że chodzi o art.

224 § 1 i art. 217 k.p.c.) oraz prawa procesowego – art. 401 pkt 2 k.p.c. w związku z

art. 379 pkt 5 i art. 403 § 2 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pomijając oczywisty błąd w samym zakwalifikowaniu przepisów art. 224 § 1 i

art. 217 k.p.c. do prawa materialnego, trzeba stwierdzić, że zarzut ich naruszenia

jest nietrafny. Pełnomocnik pozwanej na ostatnim terminie rozprawy przed Sądem

Okręgowym nie był obecny, pomimo prawidłowego zawiadomienia. Nie składał też

żadnych wniosków dowodowych w pismach procesowych. Podnoszony przez niego

zarzut o rzekomo przedwczesnym zamknięciu rozprawy, przed należytym

wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy, jest zatem bezzasadny. Skoro

bowiem strony nie zgłaszały wniosków dowodowych i brak było podstaw do

podejmowania w tym względzie inicjatywy dowodowej przez sąd z urzędu,

to zarzuty dotyczące przedwczesnego zamknięcia rozprawy są chybione. Wbrew

stanowisku skarżącego, nie może mieć znaczenia eksponowana przez niego

okoliczność, że po ewentualnym uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie

dopuszczenia do udziału w sprawie interwenientów ubocznych, zamierzał on

zgłosić wniosek o przesłuchanie ich w charakterze świadków; zrealizowaniu tego

zamiaru przeszkodziło jednak zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku, bez

oczekiwania na uprawomocnienie się postanowienia uwzględniającego opozycję

przeciwko wstąpieniu do sprawy interwenientów.

Ustosunkowując się do tej argumentacji, trzeba przede wszystkim podkreślić,

że błędne jest stanowisko skarżącego, iż wyeliminowani ze sprawy interwenienci

byli interwenientami samoistnymi. Zgodnie z art. 81 k.p.c., interwencja samoistna

zachodzi wówczas, gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy

wynika, że wyrok w sprawie ma odnieść bezpośredni skutek prawny w stosunku

między interwenientem a przeciwnikiem strony, do której interwenient przystąpił.

Jak się trafnie przyjmuje w doktrynie, bezpośredniość skutku prawnego, o którym

mowa w tym przepisie, polega na objęciu skutkami powagi rzeczy osądzonej także

interwenienta ubocznego, mimo że nie jest on stroną postępowania. W niniejszej

sprawie, w której chodzi o rozwiązanie prawa wieczystego użytkowania

nieruchomości, prawny związek interwenientów z pozwaną polegał na tym, że byli

oni jej poprzednikami do prawa wieczystego użytkowania, które kolejno zbywano aż

doszło ono do pozwanej. Jest to zatem związek pośredni, który w żaden sposób nie

uzasadnia przyjęcia instytucji interwencji samoistnej. W takim razie, wbrew

stanowisku pozwanej, nie było przeszkód natury procesowej zawnioskowania

dowodu z przesłuchania interwenienta Sławomira J. w charakterze świadka.

W szczególności, za taką przeszkodę nie można uznać faktu wniesienia opozycji

przeciwko zgłoszeniu się tego interwenienta. Stwierdzić należy, że Sąd nie miał

obowiązku oczekiwać z zamknięciem rozprawy do uprawomocnienia się

postanowienia uwzględniającego opozycję. Zgodnie z art. 76 k.p.c. interwencję

uboczną można zgłosić aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji, co oznacza,

że zamknięcie rozprawy w sądzie pierwszej instancji nie ma dla tej kwestii

znaczenia procesowego, które usiłuje przypisać mu autor kasacji. W tej sytuacji,

zamykając rozprawę, Sąd nie uchybił przepisom procesowym, a dopatrywanie się w

tym przez skarżącego nieważności postępowania na skutek rzekomego

pozbawienia pozwanej możliwości obrony jej praw, jest nieporozumieniem.

Dlatego zgłoszone w kasacji zarzuty naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c. w

związku z art. 379 pkt 5 k.p.c. i art. 430 § 2 k.p.c. są niezasadne. Skutkuje to

oddaleniem kasacji jako nieusprawiedliwionej, z zasądzeniem od pozwanej na

rzecz powódki zwrotu kosztów procesu za instancję kasacyjną (art. 393 -12 i 98 w

związku z art. 393-19 k.p.c.).