Supreme Court dismisses appeal due to lack of legal argumentation in the cassation's reasoning section.

Postanowienie z dnia 22 sierpnia 2000 r., IV CKN 1181/00

Kasacja zawierająca uzasadnienie, które nie ma związku z podniesionymi

podstawami kasacyjnymi i przytoczonymi w ich ramach zarzutami ani nie

obejmuje jakiejkolwiek argumentacji jurydycznej, podlega odrzuceniu.

Przewodniczący: Sędzia SN Jacek Gudowski (sprawozdawca)

Sędziowie SN: Bronisław Czech, Tadeusz Żyznowski

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2000 r. na posiedzeniu

niejawnym sprawy z wniosku Edwarda W. z udziałem Marioli M.-P. i Marka S. o

pozbawienie władzy rodzicielskiej, na skutek kasacji uczestnika Marka S. od

postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 23 listopada 1999 r.,

postanowił odrzucić kasację.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 listopada 1999 r. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił

zażalenie uczestnika Marka S. na postanowienie tego Sądu z dnia 27 sierpnia

1999 r. odrzucające apelację od postanowienia z dnia 31 marca 1999 r. w

przedmiocie pozbawienia uczestnika i Marioli M.-P. władzy rodzicielskiej nad

małoletnią córką Natalią S. Przyczyną odrzucenia apelacji było niedołączenie przez

uczestnika jej dwóch odpisów.

Od postanowienia Sądu drugiej instancji uczestnik wniósł kasację,

stwierdzając, że jej podstawę "stanowi art. 3931 pkt 2, a konkretnie przepisy art. 5 i

379 pkt 5 k.p.c.".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3933 k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2000 r. kasacja – oprócz

wymagań stawianych pismom procesowym (art. 126 i nast. k.p.c.) – powinna także

spełniać wysokie wymagania stawiane jej jako środkowi odwoławczemu,

kierowanemu do Sądu Najwyższego, naczelnego organu sądowego w

Rzeczypospolitej Polskiej; spełnienie tych wymagań sprawia, że środek

odwoławczy wnoszony przez stronę przybiera cechy kasacji. Wymagania, o jakich

mowa, to oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, złożenie wniosku o jego uchylenie

lub zmianę w całości lub w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich

uzasadnienie.

Prima facie, kasacja złożona przez uczestnika, sporządzona i podpisana przez

jego pełnomocnika, spełnia wszystkie powyższe wymagania, także w zakresie

przytoczenia uzasadnienia podniesionej podstawy kasacyjnej, w ramach której

zarzucono obrazę art. 5 i 379 pkt 5 k.p.c. W kasacji znalazła się bowiem

wyodrębniona typograficznie część zatytułowana „uzasadnienie”, w której skarżący

przedstawił swoje poglądy na temat sprawy, starając się zarazem przekonać do

nich Sąd Najwyższy. Rzecz jednak w tym, że uzasadnienie odbiega od zarzutów

wypełniających podniesioną w kasacji podstawę, stanowiąc zbiór luźnych refleksji

na różne tematy, dalekich od argumentacji jurydycznej, często nawiązujących

polemicznie do ustaleń stanu faktycznego oraz wyrażających przewidywania co do

skutków, jakie mogłoby wywrzeć zaskarżone postanowienie w życiu prywatnym

skarżącego, gdyby nie zostało uchylone. Autor kasacji, oceniając rozpoznawaną

sprawę jako „oryginalną i dość ciekawą” albo jako „ważną i poważną”, odwołując się

do paremii łacińskich, a także opisując we fragmentach przebieg dotychczasowego

postępowania, nie sformułował w uzasadnieniu żadnego argumentu prawnego,

który mógłby służyć wykazaniu naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów

postępowania, przytoczonych na wstępie kasacji, nie mówiąc już o wpływie, jaki to

domniemane naruszenie mogłoby mieć na wynik sprawy.

Należy podkreślić, że choć przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie

określają nawet minimum warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać

uzasadnienie kasacji, to jednak jest oczywiste, iż jako wypowiedź mająca na celu

wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej

podstawy kasacyjnej, uzasadnienie musi przede wszystkim zawierać argumenty

zmierzające do „usprawiedliwienia” (verbum legis: art. 39312 k.p.c.) tej podstawy.

Nie może także podlegać dyskusji, że – ze względu na charakter kasacji, środka

odwoławczego spełniającego funkcję kontrolną legalności orzeczeń sądów drugiej

instancji, kończących postępowanie w sprawie – uzasadnienie kasacji powinno

skupiać się na argumentach ściśle jurydycznych, dalekich od roztrząsania stanu

faktycznego oraz przeprowadzonych dowodów, a także od rozważań i ocen, nie

mających związku z postawionymi zarzutami.

Z tych przyczyn zawartej w kasacji wypowiedzi, określonej jako

„uzasadnienie”, nie można – na skutek braku argumentacji jurydycznej oraz braku

związku z istotą podniesionej podstawy kasacyjnej i przytoczonych w jej ramach

zarzutów – uznać za uzasadnienie w rozumieniu art. 3933 k.p.c. W takiej sytuacji

nie może być zatem mowy „bezzasadności uzasadnienia”, a więc o braku

„usprawiedliwionych” podstaw, lecz chodzi o brak konstrukcyjny kasacji, odbierający

jej cechy tego środka odwoławczego, w związku z czym podlega ona odrzuceniu

bez wzywania do uzupełnienia (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

6 listopada 1996 r., II UKN 12/96, OSNAPUS 1997, nr 10, poz.173, postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, nr

4, poz. 59 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30

kwietnia 1938 r., C .III. 319/37, Zb.Urz. 1938, poz. 303).

Należy w końcu podkreślić, że w sytuacji gdy kasacja podlega odrzuceniu,

Sąd Najwyższy jest zwolniony do rozważania z urzędu nieważności postępowania

jako ewentualnej przesłanki uchylenia zaskarżonego orzeczenia (skarżący, obok

art. 5 k.p.c., wskazał na art. 379 pkt 5 k.p.c.), gdyż przepis art. 39311 k.p.c. ma

zastosowanie tylko w wypadku przystąpienia do rozpoznawania kasacji, co zależy

od skutecznego jej wniesienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11

marca 1997 r., III CKN 13/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 114).

W konsekwencji Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3938 § 1 w brzmieniu

sprzed dnia 1 lipca 2000 r. w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o

zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego ... (Dz.U. Nr 48, poz. 554), jak w

sentencji.