IV CK 708/03 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CK 708/03

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 września 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosława Wysocka

SSN Kazimierz Zawada

Protokolant Bogumiła Gruszka

w sprawie z powództwa A. M. i P. J.

przeciwko H. D. i S. D.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 16 września 2004 r.,

kasacji powodów

od wyroku Sądu Okręgowego w B.

z dnia 21 sierpnia 2003 r.,

uchyla

zaskarżony

wyrok

i

sprawę

przekazuje

Sądowi

Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2003 r. zmienił wyrok Sądu

Rejonowego w Ż. w ten sposób, że oddalił powództwo - oparte na uprawnieniach z

rękojmi - o zapłatę 20500 zł z tytułu rękojmi za wady fizyczne budynku.

Według ustaleń tego wyroku w dniu 25 sierpnia 2000 r. strony zawarły

umowę przedwstępną, na podstawie której pozwani zobowiązali się sprzedać

powodom nieruchomość o powierzchni 5.13 ha, położoną w Z., zabudowaną

budynkiem mieszkalnym. W dniu 29 sierpnia 2000 r. pozwani przenieśli na

powodów jej posiadanie, a w dniu 26 października 2000 r. zawarli z powodami

umowę przyrzeczoną. Powodowie jeszcze przed wejściem w posiadanie nabytej

nieruchomości kilkakrotnie ją oglądali. Na prośbę powodów budynek obejrzał też

ich znajomy L. F.

Na przełomie września i października 2001 r. powodowie wymieniali

instalację centralnego ogrzewania. Wówczas, we wrześniu, powód stwierdził, iż pod

eternitem nie ma żadnego uszczelnienia. Powodowie, po stwierdzeniu w pisemnej

opinii L. F., że jego brak stanowi wadę fizyczną budynku, pismami z dnia 21

listopada 2001 r. i 25 grudnia 2001 r. zawiadomili o niej pozwanych.

Na gruncie tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powodowie o wadzie

budynku dowiedzieli się we wrześniu 2001 r., a co za tym idzie, że przewidziane

w art. 563 § 1 k.c. zawiadomienie pozwanych, które nastąpiło dopiero pismem

z dnia 21 listopada 2001 r., było spóźnione i skutkowało utratą uprawnień z tytułu

rękojmi.

Kasacja pozwanych - oparta na obydwu podstawach z art. 3931 k.p.c. zawierała zarzut naruszenia art. 563 § 1, 471 k.c., a także art. 387 § 1 k.p.c. w zw.

z art. 328 § 2 k.p.c., art. 391 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c., i zmierzała do zmiany

zaskarżonego wyroku przez oddalenie apelacji, bądź jego uchylenia oraz

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy oparł rozstrzygnięcie na przepisach o rękojmi za wady

fizyczne sprzedanej rzeczy. Rację przy tym ma ten Sąd, kiedy twierdzi, że

realizacja roszczeń z tytułu rękojmi za wady fizyczne jest uzależniona od

zachowania przez kupującego aktów staranności /pilności/, a to pod rygorem utraty

uprawnień. Przy wadach fizycznych kupujący traci te uprawnienia, jeżeli nie

zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia – art. 563 §1

zd.1 k.c.

Sąd Okręgowy uznał, że skarżący nie dochowali miesięcznego terminu z art.

563 § 1 zd.1 k.c. Istota rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się

przeto do wykładni użytego w tym przepisie pojęcia „wykrycia” wady.

Przepis art. 563 § 1 zd.1 k.c. stanowi odpowiednik - jedynie ze zmianami

redakcyjnymi - art. 324 § 1 k.z. W wyroku z dnia 14 lutego 1967 r., sygn. akt ICR

521/66 /OSNCP 1967, z. 9, poz. 164/, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wykrycie

wady rzeczy, której konstrukcja i właściwości nie są znane użytkownikowi nie

posiadającemu wiadomości specjalnych, następuje – w rozumieniu art. 324 k.z. –

wtedy, kiedy kupujący definitywnie przekonał się, że nabyta rzecz nie nadaje się do

użytku zgodnie z jej przeznaczeniem. W ocenie składu rozpoznającego sprawę

pogląd ten zachował aktualność również na gruncie art. 563 § 1 zd.1 k.c.

Z dodatkowych ustnych wyjaśnień biegłego T. K. wynika, że stwierdzoną

przez niego wadę budynku mógłby ujawnić inżynier budowlany przy posiadaniu

dokumentacji technicznej /k. 82v/. Z tej wypowiedzi biegłego można by

wyprowadzić wniosek, że w sprawie chodzi o wady tego właśnie rodzaju rzeczy,

której konstrukcja i właściwości nie są znane użytkownikowi, nie posiadającemu

wiadomości specjalnych. W rezultacie przyjąć by należało, że skarżący faktycznie

dowiedzieli się o wadzie budynku dopiero wtedy, gdy w oparciu o pisemną opinię L.

F. definitywnie przekonali się, że, ujmując ogólnie, izolacja cieplna poddasza

została wykonana niezgodnie z zatwierdzonym projektem, jak również niezgodnie z

normą PN-82/B-02020 – „Ochrona cieplna budynków”.

Skoro Sąd Okręgowy tych okoliczności nie miał na uwadze przy

rozpatrywaniu apelacji, to zaskarżony wyrok ulega uchyleniu a sprawa przekazana

do ponownego rozpoznania.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.