IV CK 3/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CK 3/06

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 kwietnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M.M.

przeciwko K.D.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 kwietnia 2006 r.,

kasacji powódki

od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt [...],

oddala kasację.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2005 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację

powódki M.M. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 czerwca 2004 r.

oddalającego jej roszczenie skierowane przeciwko K.D. o zapłatę.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że K.D. i H.D. prowadzili działalność

gospodarczą pod firmą „A." i w ramach umowy zawartej z Urzędem Celnym

świadczyli usługi parkowania samochodów będących w dyspozycji tego Urzędu.

Należący do powódki samochód Toyota Corolla został umieszczony na parkingu

należącym do pozwanego w styczniu 1999 r. Przekazany przez Urząd Celny pojazd

był po wypadku, miał naprawioną blacharkę i lakier oraz uszkodzone poduszki

powietrzne. Powódka w dniu 2 marca 2000 r. zleciła rzeczoznawcy PZM ustalenie

stanu technicznego pojazdu. Rzeczoznawca stwierdził, że samochód nie nadaje się

do eksploatacji, wymaga usunięcia usterek w autoryzowanej stacji obsługi, a jego

wartość zmniejszyła się w okresie od 12 stycznia 1999 r. do 2 marca 2000 r.

o 13.724,56 zł. W dniu 2 marca 2000 r. powódka odebrała samochód z parkingu,

a na odwrocie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 12 stycznia 1999 r. umieściła

oświadczenie o usterkach stwierdzonych przez nią w momencie odbioru

samochodu. Następnie, w dniu 21 grudnia 2001 r., wystąpiła przeciwko Skarbowi

Państwa-Dyrektorowi Urzędu Celnego o naprawienie szkody. Pozew przeciwko

pozwanemu K.D. został złożony w dniu 17 września 2003 r. Pozwany podniósł

zarzut przedawnienia.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy oddalił powództwo

z uwagi na upływ terminu przedawnienia (art. 442 k.c.). Sąd przyjął dzień 2 marca

2000 r. jako datę, w której powódka dowiedziała się o szkodzie i osobie

zobowiązanej do jej naprawienia i tę datę uznał za początek biegu trzyletniego

terminu określonego w art. 442 k.c.

Sąd Okręgowy oddalając apelację powódki podzielił pogląd Sądu pierwszej

instancji, że początkiem biegu terminu przedawnienia jest dzień 2 marca 2000 r.

Przyjął, że pozew skierowany przeciwko innym osobom, które ewentualnie mogłyby

ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą, nie przerywa terminu przedawnienia

biegnącego przeciwko pozwanemu. Bez znaczenia pozostają przy tym powody, dla

których poszkodowana nie skierowała swojego żądania przeciwko K.D. Sąd

wskazał także, że dla oceny upływu terminu przedawnienia bez znaczenia

pozostaje treść umowy łączącej pozwanego ze Skarbem Państwa. Znajomość

treści tej umowy nie była bowiem niezbędna dla ustalenia osoby, której oddano

samochód na przechowanie. Dane co do tej osoby były umieszczone na protokole

zdawczo-odbiorczym.

Kasacja powódki oparta została na obu podstawach. W ramach naruszenia

prawa materialnego wskazano art. 442 w zw. z art. 429 k.c. i art. 123 § 1 pkt 1 k.c.,

a w ramach naruszenia przepisów postępowania art. 233 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest niezasadna. Skarżąca nie wykazała, że ocena ustalonego stanu

faktycznego dokonana przez Sąd pierwszej instancji i zaaprobowana przez Sąd

Okręgowy, pozostaje w sprzeczności z regułami logicznego rozumowania czy

zasadami doświadczenia życiowego. Przedstawiona w treści kasacji polemika z tą

oceną jest pozbawiona podstaw. Na marginesie należy przy tym zauważyć, że

powoływany jako naruszony art. 233 k.p.c. składa się z dwóch jednostek

redakcyjnych (paragrafów), odnoszących się do odmiennych sytuacji. Skarżąca nie

wskazała, o który paragraf chodzi.

Co do zarzutów naruszenia prawa materialnego, to także nie znajdują one

uzasadnienia. Powódka powzięła wiadomość o szkodzie w dniu 2 marca 2000 r.

W tym samym dniu dowiedziała się o osobie zobowiązanej do jej naprawienia.

Ewentualne wątpliwości mogły jedynie dotyczyć kwestii, czy występuje jeden

podmiot odpowiedzialny (prowadzący parking), czy też dwa takie podmioty (obok

prowadzącego parking także Skarb Państwa). Należyta dbałość o własne interesy

nakazywała w takiej sytuacji skierować żądanie naprawienia szkody do obu tych

podmiotów, zwłaszcza że w tego rodzaju przypadkach odpowiedzialność ma

charakter odpowiedzialności solidarnej (art. 441 § 1 k.c.), co jest korzystne dla

poszkodowanego, gdyż zwiększa jego szansę realnego uzyskania zasądzonego

odszkodowania.

Nietrafne jest odwołanie się w kasacji do wskazanych tam orzeczeń Sądu

Najwyższego, gdyż dotyczą one całkowicie odmiennych stanów faktycznych. Czym

innym jest bowiem dowiedzenie się o szkodzie, której ustalenie wymaga

wiadomości

specjalnych

oraz

zachowania

określonego

trybu

stwierdzenia

uszczerbku (jak w przypadku chorób zawodowych), a czym innym jest powzięcie

wiedzy o szkodzie powstałej w znajdującym się na parkingu samochodzie,

zwłaszcza gdy w chwili jego odbioru powódce towarzyszył rzeczoznawca, a szkoda

w części była widoczna także dla niespecjalisty. Zarzut naruszenia art. 442 § 1

zdanie pierwsze k.c. jest zatem niezasadny.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Z treści

tego przepisu wynika, że bieg terminu przedawnienia przerywa czynność (...)

przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia

lub zabezpieczenia roszczenia. W rozpoznawanej sprawie chodzi o czynność

przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia. Czynność ta czyli wystąpienie

z powództwem

musi

być

kierowana

przeciwko

osobie

ponoszącej

odpowiedzialność, a nie przeciwko jakiejkolwiek osobie. Nie sposób inaczej

rozumieć ustawowego określenia „...przedsięwzięta bezpośrednio w celu...".

Skierowanie pozwu przeciwko jednemu z ewentualnych podmiotów ponoszących

odpowiedzialność solidarną nie przerywa biegu przedawnienia w stosunku do

pozostałych dłużników solidarnych. Wynika to zresztą wprost z art. 372 k.c.,

zgodnie z treścią którego przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia

w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem

współdłużników.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji kierując się treścią

art. 39312 k.p.c. mającego w sprawie zastosowanie na mocy art. 3 ustawy z dnia

22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy

- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2005 r. Nr 13, poz. 98).