III ZS 6/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III ZS 6/12

POSTANOWIENIE

Dnia 9 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

Protokolant Anna Pęśko

w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwości

na uchwałę Rady Izby Notarialnej w R. Nr … / 2012 z dnia 1 marca 2012 r.,

w przedmiocie wniosku Ministra Sprawiedliwości o wyznaczenie patrona dla

aplikanta A. K.,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 9 sierpnia 2012 r.,

umarza postępowanie.

UZASADNIENIE

Uchwałą Nr …/2012 z dnia 1 marca 2012 r. Rada Izby Notarialnej w R.

stwierdziła brak możliwości wyznaczenia z urzędu aplikantowi notarialnemu A. K.

patrona aplikacji notarialnej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w chwili

obecnej w Izbie Notarialnej w R. nie ma notariusza, który spełniałby prawne

przesłanki do zostania patronem oraz miał możliwość objęcia patronatem aplikanta

A. K.

Powyższą uchwałę, jako sprzeczną z prawem, zaskarżył w całości Minister

Sprawiedliwości. Zaskarżonej uchwale zarzucił rażące naruszenie: 1/ art. 7 i 17 ust.

1 Konstytucji RP oraz art. 73, 72 § 1 i art. 35 pkt. 2 i 3 ustawy - Prawo o notariacie

(jednolity tekst: Dz.U. z 2008 Nr 189, poz. 1158 ze zm.) w związku z art. 75 ustawy

w związku z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia

2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej (Dz.U. Nr 258, poz. 2169 ze zm.),

poprzez uchylenie się przez Radę Izby Notarialnej w R. od wykonania leżących w

interesie publicznym obowiązków ustawowych, tj. od obowiązku organizacji i

prowadzenia szkolenia, a w konsekwencji związanego z tym obowiązku

wyznaczenia dla aplikanta notarialnego A. K. patrona; 2/ art. 7 Konstytucji w

związku z art. 75 ustawy - Prawo o notariacie w związku z § 1 ust. 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie

organizacji aplikacji notarialnej, poprzez dokonanie błędnej wykładni przesłanek

wyznaczenia notariusza patronem dla aplikanta notarialnego; 3/ art. 32 ust. 1 w

związku z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP oraz w związku z art. 72 § 1 ustawy - Prawo

o notariacie i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22

grudnia 2005 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej, poprzez naruszenie

zaskarżoną uchwałą zasady równości w dostępie do zawodu notariusza,

polegające na ograniczeniu prawa i obowiązku aplikanta notarialnego A. K. do

zaznajomienia się z całokształtem pracy notariusza w ramach aplikacji notarialnej

prowadzonej przez Radę Izby Notarialnej w R. w sytuacji, gdy innym aplikantom

patroni zostali przez Radę wyznaczeni. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący

wniósł o uchylenie uchwały w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpatrzenia organowi samorządu zawodowego.

W odpowiedzi na skargę Ministra Sprawiedliwości, Rada Izby Notarialnej w

R. wniosła o umorzenie postępowania wskazując, iż w dniu 14 czerwca 2012 r.

podjęła uchwałę Nr …/2012, którą uchyliła w całości uchwałę Nr …/2012 z dnia 1

marca 2012 roku. W chwili podjęcia uchwały z dnia 14 czerwca 2012 roku

zaskarżona przez Ministra Sprawiedliwości uchwała z dnia 1 marca 2012 roku

straciła więc swoją moc prawną i została wyeliminowana z obrotu. Przedmiotowe

postępowanie

przed

Sądem

Najwyższym,

zainicjowane

skargą

Ministra

Sprawiedliwości z dnia 29 maja 2012 r., stało się zatem bezprzedmiotowe.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. Minister Sprawiedliwości cofnął skargę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 47 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

(jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) przewiduje możliwość

zaskarżenia

przez

Ministra

Sprawiedliwości

uchwał

organów

samorządu

notarialnego w razie ich sprzeczności z prawem. Przepis ten w sposób niepełny

reguluje

postępowanie

przed

Sądem

Najwyższym

ze

skargi

Ministra

Sprawiedliwości, stanowiąc jedynie o możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej

uchwały lub jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

właściwemu organowi samorządu z ustaleniem wytycznych co do sposobu jej

załatwienia albo pozostawienia bez rozpoznania skargi spóźnionej. Przepis ten nie

normuje innych kwestii, jakie mogą się wyłonić w trakcie postępowania

zainicjowanego skargą Ministra Sprawiedliwości, ani nie odsyła w tym względzie do

żadnych uregulowań proceduralnych zawartych w innych aktach prawnych. W tej

sytuacji wypada stwierdzić, że występuje luka w prawie w zakresie regulacji tegoż

postępowania. Lukę tę należy wypełnić w drodze analogii, stosując odpowiednio

przepisy proceduralne najlepiej odpowiadające charakterowi rozpoznawanego

środka prawnego. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 24 maja 1994 r., I PO

6/94 (OSNP 1994 nr 7, poz. 119) i z dnia 8 kwietnia 2010 r., III ZS 1/10 (LEX nr

602765) uznał, ze omawiana skarga Ministra Sprawiedliwości jest szczególnym

środkiem zaskarżenia i dlatego należy stosować do niej przepisy kodeksu

postępowania cywilnego o rewizji, a obecnie – o skardze kasacyjnej. W aktualnym

stanie faktycznym i prawnym, wobec podjęcia przez Radę Izby Notarialnej w R.

nowej uchwały z dnia 19 czerwca 2012 r., uchylającej w całości zaskarżona

uchwałę oraz kolejnej uchwały z dnia 5 lipca 2012 r. o wyznaczeniu patrona dla

aplikanta A. K., i w konsekwencji tego – cofnięcia przez Ministra Sprawiedliwości

przedmiotowej skargi, należało na podstawie stosowanego odpowiednio przepisu

art. 391 § 2 w związku z art. 398²¹ k.p.c. umorzyć postępowanie.