Supreme Court allows Minister to annul election rule violating term limits for nursing council chair.

Sygn. akt III ZS 6/08

POSTANOWIENIE

Dnia 2 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Herbert Szurgacz

SSA Halina Kiryło

Protokolant Edyta Jastrzębska

w sprawie ze skargi Ministra Zdrowia

na uchwałę nr […] V Sprawozdawczo - Wyborczego Okręgowego Zjazdu

Pielęgniarek i Położnych z dnia … 2007 r., w sprawie wyboru Przewodniczącej

Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 2 października 2008 r.,

uchyla zaskarżoną uchwałę

Uzasadnienie

Pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. Minister Zdrowia wniosła o przywrócenie

terminu do zaskarżenia uchwały nr […] V Sprawozdawczo – Wyborczego

Okręgowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych z dnia … 2007 r. w sprawie wyboru

Przewodniczącej Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. Sąd Najwyższy przywrócił termin

do wniesienia skargi.

W skardze wniesionej do Sądu Najwyższego na podstawie art. 6 ust. 1

ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz.U.

Nr 41, poz. 178 ze zm.) Minister Zdrowia zaskarżyła w całości Uchwałę nr […] V

Sprawozdawczo – Wyborczego Okręgowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych z

dnia … 2007 r. w sprawie wyboru Przewodniczącej Okręgowej Rady Pielęgniarek i

Położnych wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej uchwale zarzucono

sprzeczność z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie

pielęgniarek i położnych polegającą na wyborze T. K. na funkcję Przewodniczącej

Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych na trzecią następującą po sobie

kadencję.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że V Sprawozdawczo –

Wyborczy Okręgowy Zjazd Pielęgniarek i Położnych Uchwałą nr […] z dnia …

2007 r. wybrał T. K. na Przewodniczącą Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych,

chociaż pełniła ona funkcję Przewodniczącej Okręgowej Izby Pielęgniarek i

Położnych, w poprzednich dwóch kadencjach: (1999 - 2003 i 2003 - 2007).

Natomiast według art. 14 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, tę

samą funkcję można pełnić w organach izby nie dłużej niż przez dwie następujące

po sobie kadencje.

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym uczestniczyli: w imieniu Ministra

Zdrowia jego pełnomocnik będący radcą prawnym, w imieniu Okręgowej Izby

Pielęgniarek i Położnych jej pełnomocnik będący radcą prawnym, w imieniu

Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych jej pełnomocnik będący radcą prawnym.

Pełnomocnik

Ministra

Zdrowia

wniósł

o

uchylenie

zaskarżonej

uchwały,

pełnomocnik Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych wniósł o utrzymanie w mocy

zaskarżonej uchwały. Pełnomocnik Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych wniósł

o oddalenie skargi z tego względu, że zaskarżona uchwała nie jest aktem wyboru

przewodniczącej Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych. Natomiast na wypadek

gdyby Sąd Najwyższy nie podzielał takiej przesłanki rozstrzygnięcia wniósł

ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedstawiony przez Ministra Zdrowia stan faktyczny sprawy nie został

zakwestionowany przez biorące udział w sprawie właściwe organy samorządu

pielęgniarek i położnych. Jest zatem bezsporne, że T. K. została wybrana na

przewodniczącą

Okręgowej

Rady

Pielęgniarek

i

Położnych

przez

V

Sprawozdawczo-Wyborczy Okręgowy Zjazd Pielęgniarek i Położnych na kadencję

przypadającą na lata 2007-2011 pomimo tego, że T. K. tę samą funkcję pełniła w

poprzednich dwóch kadencjach.

Uczestniczące w sprawie organy samorządu pielęgniarek i położnych

przyznały również to, że przedmiotowy akt wyboru T. K. stanowi naruszenie art. 14

ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych

(Dz.U. Nr 41, poz. 178 ze zm.), skoro przepis ten jednoznacznie zakazuje sytuacji,

która w sprawie zaistniała („Tę samą funkcję w organach izby można pełnić nie

dłużej niż przez dwie następujące po sobie kadencje”).

Wobec niebudzących wątpliwości powyższych okoliczności, jedyny sporny

problem sprawy wynika ze stanowiska Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych,

która uważa, iż wybór T. K. stanowi konsekwencję procedury wyborczej

przeprowadzonej przez V Sprawozdawczo-Wyborczy Okręgowy Zjazd Pielęgniarek

i Położnych. Według tego poglądu T. K. została wybrana bezpośrednio przez Zjazd

co wynika z odpowiedniego protokołu Komisji Skrutacyjnej tego Zjazdu. Natomiast

powołana w skardze uchwała nr […] jest potwierdzeniem dokonanego już wyboru a

nie

aktem

ten

wybór konstytuującym. Jeżeli

zatem

–

według poglądu

przedstawionego przez pełnomocnika Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych –

aktu wyborczego nie można utożsamić ze wskazaną uchwałą, to nie istnieje

substrat zaskarżenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie

pielęgniarek i położnych.

Sąd Najwyższy nie podzielił powyższych zastrzeżeń.

Zaskarżona uchwała oparta została – co zaznaczono w jej treści – na

podstawie art. 23 pkt 4 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych,

określającym

kompetencję

okręgowego

zjazdu,

między

innymi,

odnośnie

dokonania wyboru przewodniczącego okręgowej rady. Należy stąd wnosić, że

okręgowy

Zjazd

Pielęgniarek

i

Położnych

uznał

za

potrzebne

podjęcie

przedmiotowej uchwały w celu – jak to wynika z jej § 1 – stwierdzenia, że

dokonano wyboru Pani T. K. na Przewodniczącą Okręgowej Rady Pielęgniarek i

Położnych. Z takiego sformułowania § 1 uchwały można wyprowadzać ustalenie,

że także w ocenie organu, który tę uchwałę podjął, miała ona znaczenie

stwierdzenia wyboru dokonanego i zarejestrowanego w protokole Komisji

Skrutacyjnej V Sprawozdawczo-Wyborczego Okręgowego Zjazdu Pielęgniarek i

Położnych. Jednakże dla rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej kompetencji Ministra

Zdrowia do zaskarżenia uchwały organu izby „pod zarzutem sprzeczności z

prawem” (art. 6 ust. 1 ustawy) decydujące znaczenie mają dwa fakty, które z

pewnością zaistniały. Po pierwsze, że uchwała właściwego organu izby,

niezależnie od jej charakteru prawnego, została podjęta i po drugie, że pozostaje

ona w sprzeczności z art. 14 ust. 2 ustawy. Sprzeczność ta zachodzi między

potwierdzonym uchwałą wynikiem wyboru, a ustalonym zakazem wybierania na

trzecią następującą po sobie kadencję. Natomiast samo podjęcie przedmiotowej

uchwały stanowiło – o czym wolno wnioskować z jej treści – swoiste zakończenie

procedury wyborczej przyjętej i zastosowanej w tym wypadku przez Okręgowy

Zjazd. Należy przy tym podkreślić, że zarzuty skargi nie dotyczyły przepisów

postępowania albo tych przepisów które dotyczą kompetencji Okręgowego Zjazdu

do podejmowania uchwał (por. art. 23 ust. 4 w związku z ust. 8 ustawy), ale

koncentrowały się wyłącznie na sprzeczności merytorycznej treści zaskarżonej

uchwały z prawem. Sprzeczność ta rzeczywiście występuje pomiędzy wynikiem

wyboru stwierdzonym zaskarżoną uchwałą, a ustawowym zakazem dokonania

takiego wyboru.

W przedstawionych okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy – wbrew

zastrzeżeniom organów Samorządu Pielęgniarek i Położnych uznał kompetencję

Ministra Zdrowia do żądania uchylenia zaskarżonej uchwały z powodu jej

sprzeczności z art. 14 ust. 2 ustawy mając na uwadze, że - jak to ustalono w

postępowaniu przed Sądem Najwyższym – samorząd pielęgniarek i położnych nie

skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do uchylenia uchwały sprzecznej z

prawem (por. art. 33 ust. 4 ustawy). Podzielając zasadność skargi należało uchylić

zaskarżoną uchwałę (art. 6 ust. 1 in fine ustawy).