III ZP 35/97 · Sąd Najwyższy

Uchwała z dnia 24 października 1997 r.

III ZP 35/97

Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony

Kaszczyszyn, w sprawie z powództwa Izabeli Sabiny B. przeciwko [...] Sanatorium

Związkowemu "G." w S.Z. o przywrócenie do pracy i nagrodę, po rozpoznaniu na

posiedzeniu jawnym dnia 24 października 1997 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie

postanowieniem z dnia 5 czerwca 1997 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1

KPC

Czy w sytuacji przejęcia zakładu pracy na zasadzie art. 231 KP przez pracodawcę nie będącego państwową jednostką organizacyjną, jest on zobowiązany do

wypłaty pracownikom nagrody z zakładowego funduszu nagród w oparciu o przepisy

ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami

państwowymi (Dz. U. Nr 32, poz. 141) ?

p o d j ą ł następującą uchwałę:

Do czasu wypowiedzenia pracownikom warunków pracy lub płacy

przez pracodawcę, który przejął zakład pracy na podstawie art. 23 1 § 2 KP, pracodawcę tego wiążą dotychczasowe warunki umów o pracę.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, rozpoznając apelację pozwanego pracodawcy – [...] Sanatorium Związkowego "G." w

S.Z. od wyroku Sądu Pracy w Nowym Targu z dnia 10 marca 1997 r., zasądzającego

od niego na rzecz powódki Sabiny B. kwotę 189,00 zł z odsetkami tytułem nagrody z

zakładowego funduszu nagród za II półrocze 1995 r., na podstawie art. 390 § 1 KPC

przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne zawarte w

postanowieniu z dnia 5 czerwca 1995 r.

Powyższe zagadnienie powstało w następującym stanie faktycznym:

Na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 lipca 1995 r. Adam W. przejął od

Konfederacji Związków Zawodowych Górnictwa w Polsce Sanatorium Związkowe w

S.Z. na 10 lat. Zgodnie z tą umową dzierżawca przejął zobowiązania i należności

oraz pracowników według stanu na dzień 30 czerwca 1995 r. W dniu 1 lipca 1995 r.

Adam W. zawarł z przejętymi pracownikami nowe umowy o pracę, w których zobowiązał się do stosowania zasad wynagradzania wynikających z rozporządzeń Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września 1989 r. w sprawie uposażenia

pracowników zakładów społecznych służby zdrowia, zakładów pomocy społecznej i

zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów (Dz. U. Nr 58, poz. 346 ze zm.). Na zebraniu pracowników w dniu 7 listopada 1995 r. Adam W. zobowiązał się też wypłacić

pracownikom nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1995 rok: za I półrocze

przed świętami Bożego Narodzenia, a za II półrocze - w późniejszym czasie. Wypłata

pierwszej części nagrody nastąpiła, gdy zaś chodzi o drugą jej część, pracodawca

uznał, że jako prywatny pracodawca nie ma obowiązku jej płacenia, gdyż powołane

w umowach o pracę rozporządzenie z dnia 22 września 1989 r. nie reguluje w ogóle

kwestii nagrody; zatem zobowiązanie się do stosowania przepisów rozporządzenia

nie pociąga za sobą obowiązku wypłacania nagród.

Sąd Wojewódzki podniósł, że według art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o

rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach

organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi (Dz.U. Nr 32, poz.

141 ze zm.) omawiane nagrody przysługują pracownikom tychże jednostek. Istnieje

jednak wątpliwość, czy zasady przewidziane w ustawie mają zastosowanie do pracowników zatrudnionych u pracodawców nie będących państwowymi jednostkami

organizacyjnymi w razie przejęcia zakładu pracy na podstawie art. 23 1 KP. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września 1989 r., które zobowiązał się stosować nowy pracodawca, nie regulowało sprawy wypłaty nagród z

zakładowego funduszu nagród. Późniejsze natomiast rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 2 lipca 1992 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników publicznych

zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 55, poz. 273) dotyczy pracowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych w formie jednostki budżetowej lub

zakładu budżetowego. Nie wchodzi również w rachubę art. 241 8 KP, który reguluje

kwestie związane ze stosowaniem postanowień układów zbiorowych pracy. W konkluzji Sąd Wojewódzki zadał pytanie, czy w razie przejęcia zakładu pracy (art. 23 1

KP) będącego państwową jednostką organizacyjną, przez pracodawcę będącego

osobą fizyczną, uprawnienia wynikające z uregulowań dotyczących państwowych

jednostek organizacyjnych stały się treścią umów o pracę.

Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o udzielenie odpowiedzi dostosowanej do istniejącego w sprawie stanu faktycznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

[...] Sanatorium Związkowe "G." w S.Z. było w 1995 r. państwową jednostką

organizacyjną, do której miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. o

rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach

organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi (Dz. U. Nr 32, poz.

141 ze zm.), przewidujące prawo pracowników do wymienionej nagrody. W chwili

przejęcia Sanatorium na podstawie umowy dzierżawy przez osobę fizyczną - Adama

W., powódka również miała prawo do tej nagrody. Przejęcie Sanatorium przez dzierżawcę nastąpiło na podstawie art. 231 § 2 KP. Ponadto Adam W. zawarł z przejętymi

pracownikami umowy o pracę, w których zobowiązał się respektować dotychczasowe

warunki pracy i płacy, przy czym gdy chodzi o wynagrodzenie, powołał się na zasady

zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września

1989 r. w sprawie uposażenia pracowników zakładów społecznych służby zdrowia,

zakładów pomocy społecznej i zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów (Dz. U. Nr

58, poz. 346 ze zm.). Niezależnie od tego, na zebraniu załogi [...] Sanatorium Związkowego w dniu 7 listopada 1995 r. oświadczył, że co się tyczy nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1995 rok, to nagrodę za I półrocze poleci wypłacić przed

Świętami Bożego Narodzenia, natomiast wypłata jej za II półrocze nastąpi "w przyszłym roku, w ustawowym terminie".

W pozwanym Sanatorium nie istniał układ zbiorowy pracy.

W tym stanie rzeczy istota problemu sprowadza się do tego, czy i na jakiej

podstawie pracodawca przejmujący zakład pracy zatrudniający powódkę obowiązany

był wypłacić jej nagrodę z zakładowego funduszu nagród za 1995 rok. Do rozstrzygnięcia tego problemu nie jest potrzebne odwołanie się do sfery zbiorowego prawa

pracy ani też rozważanie sprawy pod kątem, czy nowego pracodawcę, który nie był

państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. o

rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach

organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi, obowiązywały

przepisy tej ustawy. Przejęcie [...] Sanatorium Związkowego "G." w S. przez dzierżawcę Adama W. nastąpiło na podstawie art. 231 § 2 KP, zatem z tego przepisu należy wywodzić prawa i obowiązki stron.

Z art. 231 § 2 KP wynika, że w razie przejęcia zakładu pracy w całości lub w

części przez inny zakład, staje się on stroną w stosunkach pracy z pracownikami

przejętego zakładu. Powyższa treść przepisu oznacza, że z chwilą przejęcia zakładu

pracy nowy pracodawca wstępuje w miejsce dotychczasowego pracodawcy i staje

się stroną tego samego, pod względem treści, stosunku pracy z pracownikami zatrudnionymi w przejmowanym zakładzie pracy lub w jego części. Tym samym wiążą

go warunki pracy i płacy wynikające z dotychczasowych umów, niezależnie od tego,

czy źródłem uprawnień pracowników były przepisy prawa, czy postanowienia stron.

Nie wyklucza to, oczywiście, możliwości zmiany dotychczasowych warunków indywidualnych umów o pracę na niekorzyść pracowników, lecz w trybie i na zasadach

przewidzianych w przepisach prawa pracy. W związku z tym, że nowy pracodawca

przejął pracowników Sanatorium [...] wraz z ich prawem do nagrody z zakładowego

funduszu nagród, wynikającym nie tylko z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. i

dotychczasowych umów o pracę, lecz także zagwarantowanym w nowych umowach

o pracę z dnia 1 lipca 1995 r. oraz w oświadczeniu z dnia 7 listopada 1995 r. określającym terminy wypłaty tej nagrody, Sąd Najwyższy sformułował odpowiedź dostosowaną do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. W stanie tym decydujące znaczenie ma okoliczność, że prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród było

istotnym elementem wynagrodzenia w umowie o pracę z dotychczasowym pracodawcą i wobec zastosowania art. 231 § 2 KP obowiązek respektowania tego prawa

przeszedł na nowego pracodawcę.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne w sposób podany w sentencji uchwały.