Legislator Case Law & Legislation
III ZP 34/97 AI generated

III ZP 34/97 · Sąd Najwyższy

Case Number III ZP 34/97
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome uchwała siedmiu sędziów

Legislator summary

AI generated

związku z art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.), zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego przedstawionej kwestii prawnej.

Legislator headnote

AI generated

art. 78 Konstytucji RP, art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, art. 236 ust. 2 Konstytucji RP; III ZP 34/97 · Sąd Najwyższy: związku z art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.), zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego przedstawionej kwestii prawnej.

Keywords

AI generated
art. 78 Konstytucji RP art. 176 ust. 1 Konstytucji RP art. 236 ust. 2 Konstytucji RP

Cited Legislation

AI generated
art. 78 Konstytucji RP
Jednakże zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każde postępowanie sądowe musi
art. 176 ust. 1 Konstytucji RP
powinny zostać uchwalone ustawy wprowadzające w życie art. 176 ust.
art. 236 ust. 2 Konstytucji RP
w art. 236 ust. 2 Konstytucji RP, Sąd Najwyższy sprawuje nadal nadzór judykacyjny nad

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 5 listopada 1997 r.

III ZP 34/97

Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz,

Jerzy Kwaśniewski (współsprawozdawca), Janusz Łętowski, Maria Mańkowska, Andrzej

Wasilewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara

Grudzieckiego, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 5 listopada 1997 r. zagadnienia

prawnego przedstawionego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego składowi

siedmiu sędziów Izby Administracyjnej, Pracy I Ubezpieczeń Społecznych Sądu

Najwyższego o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na następujące pytanie

prawne:

Czy warunkiem dopuszczalności skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego

od orzeczenia działającej przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej Społecznej Komisji

Rewindykacyjnej jest wystąpienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127

§ 3 KPA w związku z art. 8 ustawy z dnia 25 października 1990 r. o zwrocie majątku

utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne w wyniku wprowadzenia

stanu wojennego, Dz. U. z 1996 r. Nr 143, poz. 661; zm.: Dz. U z 1997 r. Nr 82, poz.

518) w sytuacji, gdy ze skargą nie występuje ani Rzecznik Praw Obywatelskich, ani

prokurator (art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)?

p o d j ą ł następującą uchwałę:

Uprzednie zwrócenie się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do

Społecznej Komisji Rewindykacyjnej działającej przy Ministrze Pracy i Polityki

Socjalnej (art. 127 § 3 KPA w związku z art. 8 ustawy z dnia 25 października 1990

r. o zwrocie majątku utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne

w wyniku wprowadzenia stanu wojennego - jednolity tekst: Dz. U. z 1996 r. Nr 143,

poz. 661 ze zm.) nie jest warunkiem dopuszczalności skargi do Naczelnego Sądu

Administracyjnego. Warunkiem takim jest uprzednie zwrócenie się do Komisji z

wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja

1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 68 ze zm.).

Uzasadnienie

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, działając na podstawie art. 16 ust. 2 w

związku z art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.), zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie

przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego przedstawionej kwestii prawnej.

W uzasadnieniu wniosku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wskazał na dwa

postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 8 kwietnia 1997 r., I SA

198/97 oraz z dnia 10 kwietnia 1997 r., I SA 116/97), mocą których Naczelny Sąd

Administracyjny odrzucił skargi Wojewody R. na orzeczenia Społecznej Komisji Rewindykacyjnej działającej przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej w przedmiocie zwrotu

majątku utraconego w wyniku wprowadzenia stanu wojennego. W obu wymienionych

postanowieniach Naczelny Sąd Administracyjny powołał się przy tym na uchwałę składu

siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1996 r., OPS

4/96, w myśl której: ?skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego można wnieść,

stosownie do przepisu art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie

Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), po wyczerpaniu wniosku o ponowne

rozpatrzenie sprawy określonego w art. 127 § 3 KPA@. Tymczasem, zdaniem

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, w rozpoznawanych sprawach należało

uprzednio rozważyć trzy podstawowe zagadnienia prawne:

Po pierwsze - Czy działająca przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej Społeczna

Komisja Rewindykacyjna jest naczelnym organem administracji państwowej w

rozumieniu przepisów KPA? W opinii wnioskodawcy brak jest podstaw prawnych dla

traktowania Społecznej Komisji Rewindykacyjnej jako naczelnego organu administracji

państwowej w rozumieniu przepisów KPA, a w konsekwencji nie ma też podstaw do

stwierdzenia, że od orzeczenia Komisji służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,

o którym mowa w art. 127 § 3 KPA.

Po drugie - Czy w sytuacji, gdy art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 25 października 1990 r.

o zwrocie majątku utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne w

wyniku wprowadzenia stanu wojennego (powoływanej dalej jako: ?ustawa o zwrocie

majątku utraconego@) wyraźnie stanowi, że: ?na orzeczenie Komisji przysługuje

skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego@, uzasadnione jest odwoływanie się

do postanowienia art. 127 § 3 KPA w związku z art. 8 ustawy o zwrocie majątku, wedle

którego przepisy KPA stosuje się w sprawach nie uregulowanych w tej ustawie ? W

opinii wnioskodawcy brak jest podstaw dla uzależnienia rozpatrzenia przez Naczelny

Sąd Administracyjny skargi na orzeczenie Społecznej Komisji Rewindykacyjnej od

uprzedniego wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem do tej Komisji o ponowne

rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 KPA.

Po trzecie - Czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składany w trybie art.

127 § 3 KPA jest środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o

Naczelnym Sądzie Administracyjnym? Wnioskodawca powołuje się w tym kontekście

na uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego

1996 r. (III AZP 23/95, OSNAPiUS 1996 nr 15 poz. 205), wskazującej na swoistość

?wniosku o ponowne rozpatrzenie@ jako środka zaskarżenia, która nie pozwala na

zaliczenie go ani do zwykłych, ani do nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

Prokurator Prokuratury Krajowej wyraził pogląd, że mając na uwadze przedmiot

działania Społecznej Komisji Rewindykacyjnej przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej,

tryb jej powoływania, charakter i sposób działania, oraz okoliczność, że załatwia ona

sprawy przez wydanie rozstrzygnięcia mającego moc decyzji administracyjnej, należy

przyjąć, że Społeczna Komisja Rewindykacyjna działająca przy Ministrze Pracy i Polityki

Społecznej jest centralnym organem administracji państwowej, który z mocy ustawy

powołany został do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji

publicznej. Przy czym należy przyjąć, że do orzeczeń tej Komisji jako rozstrzygnięć

ostatecznych należy stosować przepisy KPA, w tym także przepis dotyczący

zaskarżenia decyzji w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3

KPA), którego wykorzystanie musi poprzedzić wniesienie skargi do Naczelnego Sądu

Administracyjnego (art. 34 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym).

Podejmując uchwałę w niniejszej sprawie skład siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego zważył, co następuje:

I. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78,

poz. 483), która weszła w życie z dniem 17 października 1997 r., stanowi, że wymiar

sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują: Sąd Najwyższy, sądy

powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe (art. 175 ust. 1). Przy czym Sąd

Najwyższy sprawuje nadzór nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w

zakresie orzekania (art. 183 ust. 1) oraz wykonuje także inne czynności określone w

Konstytucji i ustawach (art. 183 ust. 2), a kontrolę działalności administracji publicznej

sprawować ma Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne (art. 184

zdanie pierwsze). Ta rozdzielność zakresu właściwości Sądu Najwyższego oraz

Naczelnego Sądu Administracyjnego i innych sądów administracyjnych świadczy o tym,

że nadzór judykacyjny Sądu Najwyższego nie obejmuje orzecznictwa sądów

administracyjnych.

Jednakże zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każde postępowanie sądowe musi

mieć co najmniej dwuinstancyjny charakter. Tymczasem aktualnie Naczelny Sąd

Administracyjny sprawuje funkcje sądowej kontroli administracji publicznej jednoinstancyjnie. Dlatego art. 236 ust. 2 zdanie pierwsze przepisów przejściowych i końcowych

Konstytucji RP stanowi, że przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji RP

powinny zostać uchwalone ustawy wprowadzające w życie art. 176 ust. 1 Konstytucji

RP w zakresie dotyczącym postępowania przed sądami administracyjnymi. Do tego

czasu obowiązywać mają nadal dotychczasowe przepisy dotyczące rewizji

nadzwyczajnej od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 236 ust. 2 zdanie

drugie Konstytucji RP), czyli art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu

postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo

upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych

ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189). Wynika stąd, że w okresie przejściowym, o którym mowa

w art. 236 ust. 2 Konstytucji RP, Sąd Najwyższy sprawuje nadal nadzór judykacyjny nad

orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji oznacza to, że

określone w art. 13 pkt 3 i pkt 4 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie

Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.) kompetencje tego

Sądu zarówno w zakresie ?podejmowania uchwał mających na celu wyjaśnienie

przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce lub których stosowanie

wywołało rozbieżność w orzecznictwie@ (art. 13 pkt 3 w związku z art. 16), jak i w

zakresie ?podejmowania uchwał zawierających rozstrzygnięcia zagadnień prawnych

budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie@ (art. 13 pkt 4 w związku z art.

17), które stanowią szczególne formy prawne wykonywania funkcji nadzoru

judykacyjnego, w okresie przejściowym odnoszą się nadal także do przepisów lub

zagadnień prawnych pojawiających się na gruncie praktyki administracji publicznej lub

orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

II. Społeczna Komisja Rewindykacyjna działająca przy Ministrze Pracy i Polityki

Socjalnej jest organem utworzonym na podstawie ustawy z dnia 25 października 1990

r. o zwrocie majątku utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne w

wyniku wprowadzenia stanu wojennego (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 143, poz.

661 ze zm.) i powołanym do rozstrzygania spraw o zwrot majątku lub o odszkodowanie

na rzecz jednostek organizacyjnych związków zawodowych i organizacji społecznych,

które zostały pozbawione majątku w wyniku wprowadzenia stanu wojennego (art. 1 art. 2 oraz art. 5 i nast. ustawy o zwrocie majątku).

Na mające moc decyzji administracyjnej orzeczenia wydawane przez Społeczną

Komisję Rewindykacyjną działającą przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej przysługuje

skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 7 ust. 3 ustawy o zwrocie majątku).

Z kolei art. 34 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. - powoływanej dalej jako: ?ustawa o NSA@),

określający przesłanki prawne dopuszczalności złożenia skargi do Naczelnego Sądu

Administracyjnego, opiera się na założeniu, że w zasadzie w każdym wypadku złożenie

skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego powinno być poprzedzone działaniami

prawnymi, które mają umożliwić usunięcie zarzucanego naruszenia prawa w ramach

postępowania, w którym podjęto dane rozstrzygnięcie, chyba że wyraźny przepis

ustawy stanowi inaczej. Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wyróżnia w

szczególności dwa typy sytuacji prawnych:

1. Sytuacje, w których ustawa przyznaje skarżącemu środki odwoławcze w

postępowaniu przed organem właściwym w określonej sprawie i wówczas skargę do

Naczelnego Sądu Administracyjnego można wnieść zasadniczo dopiero po wyczerpaniu środków odwoławczych (art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy o NSA oraz uchwała składu

siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1996 r., OPS

4/96, ONSA 1997 Nr 2 poz. 44). Z mocy wyraźnego postanowienia ustawy, obowiązek

ten nie dotyczy jedynie sytuacji, gdy skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego

wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 127 § 1 KPA in fine).

Przy czym pojęcie ?środka odwoławczego@ jest w danym wypadku rozumiane

szeroko i obejmuje nie tylko znane Kodeksowi postępowania administracyjnego

?odwołania@ (art. 127 § 1 KPA) i ?zażalenia@ (art. 141 KPA), lecz także analogiczne

środki prawne przysługujące na mocy przepisów innych ustaw (np. art. 17 ustawy z 17

czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednolity tekst: Dz.U. z

1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) oraz przyznane ustawą prawo zwrócenia się do

właściwego organu z ?wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy@ (czyli tzw. prawo

remonstracji - art. 127 § 3 i § 4 KPA; por. także powołaną wyżej uchwałę składu

siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 1996 r., OPS 4/96).

2. Sytuacje, w których ustawa nie przewiduje środków odwoławczych (w rozumieniu art. 34 ust. 2 ustawy o NSA) w sprawie będącej przedmiotem skargi i wówczas,

przed wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący obowiązany jest zwrócić się do właściwego w danej sprawie organu z wezwaniem do usunięcia

naruszenia prawa. Natomiast skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego może być

wniesiona dopiero po upływie 30 dni od dnia doręczenia właściwemu organowi takiego

wezwania (art. 34 ust. 3 ustawy o NSA).

III. Podstawowe zasady i tryb postępowania oraz rozstrzygania w sprawach o

zwrot majątku rozpoznawanych przez Społeczną Komisję Rewindykacyjną działającą

przy Ministrze Pracy i Polityki Socjalnej reguluje wspomniana ustawa o zwrocie

majątku. Ustawa ta wyraźnie stanowi, że: ?W sprawach nie uregulowanych w niniejszej

ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego@ (art. 8 ustawy

o zwrocie majątku). Oznacza to, że z woli samego ustawodawcy przepisy ustawy o

zwrocie majątku, w zakresie w jakim dotyczą one uregulowań prawnoproceduralnych w

sprawach rozpatrywanych przez Społeczną Komisję Rewindykacyjną, powinny być

traktowane jako lex specialis względem uregulowań prawnych Kodeksu postępowania

administracyjnego. Ma to zasadnicze znaczenie z punktu widzenia rozważanej tutaj

kwestii prawnej, bowiem oznacza w konsekwencji, że w tym zakresie w jakim ustawa o

zwrocie majątku reguluje określone kwestie prawne, nie mogą być stosowane (ani

odpowiednio, ani tym bardziej wprost) przepisy KPA (art. 8 ustawy o zwrocie majątku a

contrario).

Następujące zagadnienia prawnoproceduralne zostały uregulowane przepisami

ustawy o zwrocie majątku:

1.Postępowanie o zwrot majątku wszczyna się na wniosek zainteresowanych

podmiotów (art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zwrocie majątku),

który winien czynić zadość określonym w tej ustawie wymaganiom (art. 4 ust. 2 ustawy

o zwrot majątku).

2. Postępowanie o zwrot majątku prowadzone jest przed Społeczną Komisją

Rewindykacyjną, która rozpatruje sprawy w trzyosobowych zespołach orzekających na

posiedzeniach jawnych (art. 5 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 6 ustawy o zwrocie majątku).

Natomiast zasady organizacji i szczegółowy zakres działania Społecznej Komisji Rewindykacyjnej określone zostały rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8

marca 1991 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 101 ze zm. - powoływane dalej jako: "rozporządzenie@) wydanym na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 5 ust. 3 ustawy o

zwrocie majątku.

3. Komisja rozstrzyga sprawę wydając orzeczenie, które ma moc decyzji

administracyjnej (art. 7 ust. 1 ustawy o zwrocie majątku). Przy czym szczegółowe

zasady podejmowania przez Komisję tego typu orzeczeń oraz ich doręczania, a także

trybu zawierania przed Komisją ugód między stronami regulują przepisy wspomnianego

wyżej rozporządzenia. Nota bene, akurat w tym zakresie (szczególnie, gdy chodzi o

wprowadzony rozporządzeniem tryb zawierania ugód między stronami) regulacja

prawna rozporządzenia przekracza granice przyznanego ustawą upoważnienia do jego

wydania. Art. 5 ust. 3 ustawy o zwrocie majątku stanowi bowiem, że Minister Pracy i

Polityki Socjalnej określi w drodze rozporządzenia wyłącznie: "szczegółowy zakres

działania, skład osobowy, tryb powoływania oraz organizację Komisji@.

4. Orzeczenie Komisji jest ostateczne i stanowi tytuł prawny do wszczęcia

postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 7 ust. 2 ustawy o zwrocie majątku).

5. Na orzeczenie Komisji przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 7 ust. 3 ustawy o zwrocie majątku).

Z powyższego wynika, że ustawa o zwrocie majątku nie przewiduje żadnych

środków odwoławczych od orzeczeń wydawanych przez Społeczną Komisję Rewindykacyjną. W szczególności ustawa ta nie przewiduje w tym wypadku ani możliwości

wniesienia odwołania do innego organu, ani też możliwości zwrócenia się do samej

Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (tzw. prawa remonstracji). Przeciwnie, ustawa ta przesądza jednoznacznie, że orzeczenie Komisji jest ostateczne i

stanowi tytuł egzekucyjny do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji

(art. 7 ust. 2 ustawy o zwrocie majątku). Wynika stąd, że:

Po pierwsze - Problem ?ostateczności@ orzeczeń Społecznej Komisji Rewindykacyjnej został uregulowany wprost (expressis verbis) przepisami samej ustawy o

zwrocie majątku, podczas gdy wyraźny przepis tej ustawy stanowi, że przepisy Kodeksu

postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio jedynie ?w sprawach nie

uregulowanych w niniejszej ustawie@ (art. 8 ustawy o zwrocie majątku). Dlatego już z

tej przyczyny należy przyjąć, że w tym zakresie nie jest dopuszczalne odpowiednie

stosowanie art. 127 § 3 KPA. Ponadto zważyć należy także, że art. 127 § 3 KPA

dopuszcza wprawdzie możliwość zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne

rozpatrzenie sprawy, ale dotyczy to wyłącznie wypadków, gdy określone rozstrzygnięcie

wydane zostało w pierwszej instancji przez ?naczelny organ administracji

państwowej@. Przy czym Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997

r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) w ogóle nie posługuje się pojęciem ?naczelnego organu

administracji państwowej@. Natomiast w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego ?organami naczelnymi@ są Prezes Rady Ministrów i właściwi ministrowie

(art. 18 pkt 1 KPA), a w stosunku do organów organizacji społecznych - naczelne

organy tych organizacji, a w razie braku takiego organu - naczelny organ administracji

państwowej, sprawujący zwierzchni nadzór nad ich działalnością (art. 18 pkt 2 KPA).

Tymczasem Społeczna Komisja Rewindykacyjna działa wprawdzie przy Ministrze Pracy

i Polityki Socjalnej, ale nie jest ?organem naczelnym@ w rozumieniu art. 18 KPA. Jest

to organ utworzony na podstawie przepisów ustawy szczególnej, określony przez

samego ustawodawcę jako kolegialny organ ?społeczny@, w którego skład wchodzą

osoby wyznaczone przez: ?Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z innymi

ministrami sprawującymi nadzór nad organizacjami społecznymi@ (art. 5 ust. 2 ustawy

o zwrocie majątku). Komisja ta jest jedynym organem upoważnionym do rozstrzygania

spraw o zwrot majątku (czyli sporów majątkowych), których dotyczą przepisy przedmiotowej ustawy i podejmuje rozstrzygnięcia prawne wyłącznie w tych sprawach (art. 5

ust. 1 ustawy o zwrocie majątku). Wynika stąd, że szczególny status prawny Społecznej

Komisji Rewindykacyjnej z jednej strony oraz szczególny charakter środka prawnego, o

którym mowa w art. 127 § 3 KPA, z drugiej strony, wykluczają także dopuszczalność

odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 KPA w stosunku do orzeczeń tej Komisji.

Po drugie - Równocześnie ustawa o zwrocie majątku przesądza, że na orzeczenia Społecznej Komisji Rewindykacyjnej, jako orzeczenia ostateczne, przysługuje

wyłącznie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 7 ust. 3 ustawy o

zwrocie majątku, co odpowiada także ogólnej zasadzie prawnej wyrażonej w art. 16

KPA). W konsekwencji, uwzględniając określone w art. 34 ustawy o NSA wymogi

prawne dotyczące wszczęcia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w wypadku orzeczeń Społecznej Komisji Rewindykacyjnej, co do których

ustawa o zwrocie majątku nie przewiduje środków odwoławczych, wniesienie skargi do

Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest wprawdzie uwarunkowane uprzednim

wystąpieniem do Komisji o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 KPA, ale

musi być poprzedzone zwróceniem się przez uprawniony podmiot do Społecznej

Komisji Rewindykacyjnej z wezwaniem jej do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po

upływie 30 dni od dnia doręczenia Społecznej Komisji Rewindykacyjnej takiego

wezwania uprawniony podmiot może wnieść skargę do Naczelnego Sądu Adminis-

tracyjnego (art. 34 ust. 3 ustawy o NSA).

Biorąc powyższe pod uwagę, skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

działając na podstawie art.13 pkt 3 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z 20 września

1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.)

podjął powyższą uchwałę.