III UZ 2/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UZ 2/10

POSTANOWIENIE

Dnia 6 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z odwołania L. L.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o wysokość kapitału początkowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 maja 2010 r.,

zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 30 listopada 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ubezpieczonego L. L. przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń

Społecznych

Oddział

w S.

o

ustalenie

wysokości kapitału

początkowego oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego –

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lutego 2009 r. oddalającego

odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22

stycznia 2008 r.

W dniu 5 sierpnia 2009 r. ubezpieczony (będący radcą prawnym) wniósł

skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego. Zarządzeniem

z dnia 2 października 2009 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków

skargi kasacyjnej – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej –

przez: uiszczenie opłaty w kwocie 30 zł, złożenie dodatkowego odpisu skargi,

złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z jego

uzasadnieniem oraz uzasadnienie dopuszczalności skargi kasacyjnej, ewentualnie

przedstawienie wyliczenia matematycznego wartości przedmiotu zaskarżenia.

W zakreślonym terminie skarżący poinformował o dokonaniu zapłaty przez

uiszczenie 30 zł. przelewem bankowym na konto Sądu, oraz, że wniesiona przez

niego skarga kasacyjna jest dopuszczalna, ponieważ „nie została wymieniona

wśród wyłączeń określonych w art. 3822 k.p.c.”, zaś wartość zaskarżenia nie ma

znaczenia w świetle zdania 2 art. 3822 § 1 k.p.c. Uzupełniając skargę co do

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia skarżący

złożył wniosek uzasadniony tym, że sprawa nie została obiektywnie rozpoznana

przez dotychczasowe sądy, które pominęły argumentację i zarzuty skarżącego,

oraz że orzekające dotychczas sądy powielały obiegowe poglądy pozostające w

sprzeczności z literalną treścią i funkcjonalną zawartością przepisów prawnych, a

ponieważ o ich interpretację Sąd Apelacyjny nie wystąpił do Sądu Najwyższego w

trybie art. 390 k.p.c. wskazanym jest dokonanie tejże interpretacji w niniejszym

postępowaniu”.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę

kasacyjną L. L.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że

skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma

procesowego, a w sprawach o prawa majątkowe powinna zawierać również

oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wbrew odmiennemu stanowisku

skarżącego w sprawie o ustalenie kapitału początkowego skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć

tysięcy złotych – art. 3982 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

27 lutego 2007 r., II UZ 67/06 – OSNP 2008/9-10/151). Rozpatrywana sprawa jest

sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie należy jednak do spraw, o których

mowa w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Jej przedmiotem bowiem nie jest

przyznanie lub wstrzymanie emerytury, lecz ustalenie wysokości kapitału

początkowego. O dopuszczalności skargi kasacyjnej decydować więc będzie

wartość przedmiotu zaskarżenia. Skarżący nie wskazał wartości przedmiotu

zaskarżenia w zakreślonym terminie 7 dni.

Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżący nie uzupełnił także braku skargi złożenia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia

– nie wskazał na żadną z przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z

art. 3989 § 1 k.p.c. Nie tylko nie wskazał do jakich jego argumentów nie odwołał się

Sąd, czy też które spośród stawianych zarzutów nie zostały dotychczas

rozpoznane, nie tylko nie sformułował profesjonalnego wywodu prawnego

wskazującego na kwalifikowany charakter uchybień Sądu, ale przede wszystkim nie

wskazał istotnego zagadnienia prawnego, bądź choćby przepisów prawa, które

jego zdaniem Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował.

W zażaleniu na powyższe postanowienie ubezpieczony zarzucił „naruszenie

przepisów postępowania przez błędną interpretację art. 398 1 k.p.c. i zupełne

niezrozumienie

treści

skargi

zaskarżonego

postanowienia

kasacyjnej”;

żalący

w całości

i

podał,

Sąd

się

przyjęcie

wniósł

skargi

o

uchylenie

kasacyjnej

do

rozpoznania.

Wnoszący

zażalenie

że

Apelacyjny

dokonał

jedynie

„akademickiego odczytania” dyspozycji art. 3982 k.p.c. w żaden sposób nie wiążąc

tego przepisu z przedmiotem niniejszej sprawy. Wnoszący zażalenie podkreślił, że

w żadnym swoim stanowisku nie zajmował się pieniężną wysokością kapitału

początkowego, a jedynie materialną stroną jego składników.

Co do stanowiska zaskarżonego postanowienia, że skarga kasacyjna nie

zawierała wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienia wnoszący

zażalenie podał, że w złożonej skardze w 13 punktach opisał istotne zagadnienia i

wątpliwości prawne, których sąd apelacyjny nie rozpatrzył w apelacji i nie zajął się

nimi w żaden sposób. Ponadto te istotne zagadnienia prawne zostały określone

przez skarżącego w propozycjach pytań do Sądu Najwyższego zawartych „w

drugiej apelacji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3984 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać

wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnieni. Wymaganie to należy do

konstrukcyjnej istoty skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia

przyjmowanego przez Sąd Najwyższy do rozpoznania w interesie publicznym z

przyczyn przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c.

Wymagany wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie

są konieczne niezależnie od wymagań określonych w art. 398 4 § 1 k.p.c., w tym

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniu.

Nie nasuwa zastrzeżeń stanowisko Sądu Apelacyjnego, że uzasadnienie

wniosku

o

przyjęcie

skargi

kasacyjnej

powinno

zawierać

odpowiednie

skonkretyzowanie co najmniej jednej z przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania określonych – w ujęciu abstrakcyjnym – w czterech punktach art. 3989

§ 1 k.p.c. Powinno to być skonkretyzowanie przyczyny i odpowiedniej argumentacji

wykazującej, że dana przyczyna przyjęcia skargi występuje w rozpatrywanej

sprawie. Argumentacja uzasadniająca wniosek powinna dotyczyć ustawowo

określonych przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z zachowaniem

standardu odpowiedniego do powagi postępowania kasacyjnego przed Sądem

Najwyższym i umiejętności zawodowych wnoszących skargi, profesjonalnych

prawników.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie miał wystarczające podstawy do uznania, że

pomimo zastosowanej procedury uzupełnienia skargi kasacyjnej o brakujący w niej

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej i jego uzasadnienie, braku tego nie usunięto

w odniesieniu do wymaganego i objętego wezwaniem Sądu uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jest dokładnie tak jak to ocenił Sąd

Apelacyjny, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przedstawiony

przez skarżącego na wezwanie Sądu o uzupełnienie w tym zakresie skargi, zawiera

tylko

swoiste

pozorowanie

argumentacji,

która

mogłaby

odnosić

się

do

uzasadnienia wniosku. Nie ma w tych kilku zdaniach zawierających ogólnikowe

twierdzenia jakoby „sprawa nie został obiektywnie rozpoznana” a dotychczasowe

sądy „...powielały” jakieś nieokreślone „poglądy obiegowe”, niczego co można

byłoby odnieść do przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c.

Nie ma racji skarżący powołując się w zażaleniu na to jakoby sprecyzowanie

przyczyn przyjęcia skargi kasacyjnej można odnaleźć w skardze kasacyjnej, w tej

która została wniesiona i podlegała przedmiotowemu uzupełnieniu. Nie można tego

odnaleźć, i to nie tylko dlatego, że skarga kasacyjna przed jego uzupełnieniem nie

zawierała w ogóle wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. O przyczynach

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie można wnioskować wyłącznie z

tego, że skarga została oparta na obu przewidzianych podstawach skargi i że

wskazano – jak twierdzi się w zażaleniu – aż 13 zarzutów. Kilkuzdaniowe

uzasadnienie tych zarzutów odnosi się do podstaw skargi a nie przyczyn jej

przyjęcia, a ponadto ogranicza się do powtórzenia ogólnikowych zarzutów nie

popartych odpowiednią argumentacją.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uznał, że w zażaleniu nie wskazano

zasadnych zarzutów, które podważałyby ocenę Sądu Apelacyjnego, że skarga

kasacyjna nie została uzupełniona w zakresie braku w niej uzasadnienia wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania. W konsekwencji zaistniała przewidziana w art.

3986 § 2 k.p.c. podstawa do odrzucenia skargi, której braków nie usunięto w

terminie.

Poprawność zaskarżonego zażaleniem postanowienia o odrzuceniu skargi

kasacyjnej nie uchylają wątpliwości dotyczące oceny Sądu Apelacyjnego, że

skarżący „nie wskazał także wartości przedmiotu zaskarżenia i to pomimo

wezwania go do wskazania matematycznego wyliczenia tej wartości”. Ocena

powyższa budzi zastrzeżenia skoro w wezwaniu na które Sąd się powołuje

skarżący został zobowiązany do uzupełnienia skargi poprzez „uzasadnienie

dopuszczalności skargi kasacyjnej ewentualnie wyliczenie matematyczne wartości

przedmiotu zaskarżenia”. Wynika z powyższego, że wezwanie w zakresie tu

omawianym zostało skonstruowane w formie alternatywnej, co uprawniało

wezwanego do zastosowania się do niego poprzez realizację postawionego na

pierwszym miejscu wezwania dotyczącego uzasadnienia dopuszczalności skargi

kasacyjnej.

Uznając, że zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego

uzasadnienia, odpowiada prawu Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 39814 w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c.