III UZ 17/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UZ 17/10

POSTANOWIENIE

Dnia 17 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z odwołania M. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o składki,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 lutego 2011 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na pkt II wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 21 października 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu

apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 czerwca 2010 r.: uchylił zaskarżony wyrok

oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego z dnia 22 września 2008 r. i

przekazał sprawę do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu

(pkt I); oraz zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz M. K. kwotę

180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje (pkt II).

Postanowienie zawarte w pkt II powyższego wyroku wnioskodawczyni

zaskarżyła zażaleniem do Sądu Najwyższego; zarzucając naruszenie § 6

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze

zm.). Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz M. K.

od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów procesu za obie instancje w kwocie

4.200 zł, a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania

zażaleniowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd Apelacyjny błędnie

zastosował § 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r., który dotyczy świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia

społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, natomiast wydany w sprawie wyrok

rozstrzygał w przedmiocie żądania przez ZUS od M. K. 22.665,22 zł z tytułu

zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Ze wskazanej w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego podstawy

postanowienia o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.) wynika, że rozstrzygnięcie

obejmuje te koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw odwołującej, które

wiążą się z wygranym przez nią przedmiotem sprawy, wygranym w świetle

rozstrzygnięcia zawartego w wyroku (jego pkt I).

Z uzasadnienia dotyczącego wyrokowania wynika z kolei, że Sąd Apelacyjny

nie rozstrzygnął sprawy według jej zakresu określonego w decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych i żądania odwołującej się M. K. w przedmiocie ustalania,

że nie obciążają jej żadne zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Sąd Apelacyjny uznał bowiem, że istotą sporu pomiędzy ubezpieczoną a organem

rentowym

jest

podleganie

ubezpieczonej

obowiązkowym

ubezpieczeniom

społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i tylko

dlatego uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji oraz decyzję ZUS bo „organ rentowy

w pierwszej kolejności winien był wydać decyzję w tym przedmiocie na podstawie

art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych. Dopiero prawomocna decyzja określająca przebieg ubezpieczenia

stanowić będzie podstawę do określenia zadłużenia ubezpieczonej z tytułu

nieopłaconych składek”.

Zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego określenie przedmiotu sprawy i

odpowiadającego mu rozstrzygnięcia nie może być weryfikowane w postępowaniu

zażaleniowym dotyczącym postanowienia co do kosztów procesu.

W konsekwencji nie ma racji wnoszący zażalenie, że ubezpieczona

wymienionym wyrokiem uzyskała rozstrzygnięcie na swą korzyść sprawy o

należności z tytułu składek w kwocie 22.655,22 zł. Takiego bowiem rozstrzygnięcia

nie ma w wyroku Sądu Apelacyjnego, natomiast nadal trwa spór przeniesiony

obecnie do rozpoznania przed organem rentowym.

Do przedmiotu rozstrzygniętego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 21

października 2010 r., przedwczesne byłoby zastosowanie § 6 rozporządzenia

Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu, skoro wnoszący zażalenie zastosowanie tego

przepisu bezzasadnie wiąże z zakończeniem sprawy o całą ustaloną w decyzji ZUS

należność z tytułu składek. W nietypowej sytuacji wynikłej z przekazania przez Sąd

Apelacyjny

do

organowi

rozpoznania

rentowemu

przesłanki

dochodzonej

należności – dla zakresu tego rozstrzygnięcia odpowiedniejsze jest zastosowanie

stawki przewidzianej, zgodnie z § 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia, dla spraw

o

świadczenia

pieniężne

z

ubezpieczenia

społecznego

i

zaopatrzenia

emerytalnego. Takie z konieczności „dostosowanie” zastosowanej stawki do

sprawy wynikającej z wyroku Sądu Apelacyjnego umożliwia § 5 powołanego

rozporządzenia, zgodnie z którym w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu

wysokość stawek minimalnych ustala się „przyjmując za podstawę stawkę w

sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju”.

Z powyższych przyczyn orzeczono na podstawie art. 394 1 § 3 w związku z

art. 39814 k.p.c.