III UZ 14/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UZ 14/10

POSTANOWIENIE

Dnia 13 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z wniosku T. R.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanego T. S.

o zapłatę składek na ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 stycznia 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 11 października 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie T. R. z

udziałem zainteresowanego T. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o zapłatę składek na ubezpieczenie społeczne, na skutek skargi kasacyjnej T. R.

od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 sierpnia 2009 r., postanowieniem z 11

października 2010 r., odrzucił skargę kasacyjną.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

wnioskodawcy T. R. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 24 marca 2009 r.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł pełnomocnik

wnioskodawcy. W punkcie IV skargi zawarty został wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, gdyż „w sprawie nie zostały uwzględnione składane

wnioski dowodowe a w szczególności zakres odpowiedzialności poszczególnych

członków spółki „S." Auto-Trans „E." spółki z o.o., w okresie kiedy doszło do nie

odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne od lipca 2002 r. do marca

2003 r.”

Skarga

kasacyjna

została

przedstawiona

Sądowi

Najwyższemu.

Postanowieniem z 8 września 2010 r. Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi

Apelacyjnemu celem wezwania skarżącego do sformułowania wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia (art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c. w

zw. z art. 3989 § 1 k.p.c.), pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

W zakreślonym przez Sąd terminie tj. w dniu 8 października 2010 r. złożone zostało

pismo procesowe zatytułowane „wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania". W piśmie tym skarżący podniósł, że w skardze istnieją istotne

zagadnienia prawne, „ponieważ nie zostały uwzględnione składane w sprawie

wnioski dowodowe, a szczególnie zakres odpowiedzialności poszczególnych

członków „S." Auto-Trans spółka z o.o. „E." spółka z o.o., w okresie kiedy doszło do

nie odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne od lipca 2002 r. do marca

2003 r.”

W ocenie Sądu Apelacyjnego uzasadnienie wniosku powiela uzasadnienie

zawarte w skardze, a tym samym nadal nie spełnia wymagania przewidzianego w

art. 3984 § 2 k.p.c. Zgodnie z treścią tego przepisu oprócz wymagań

przewidzianych w § 1, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Wniosek ten powinien stanowić wyodrębnioną

część skargi kasacyjnej a w jego uzasadnieniu powinny być wskazane okoliczności,

które przemawiają przeciwko odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

(czy też za koniecznością jej rozpoznania) i zostały wskazane w art. 398 9 § 1 k.p.c.

tj. występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni

przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, nieważność postępowania, lub to, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona. Skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika

wnioskodawcy nie spełnia wymagań określonych w art. 398 4 § 2 k.p.c., co sprawia,

że dotknięta jest istotnym brakiem formalnym i z tej przyczyny, na mocy art. 398 6 §

2 k.p.c. podlega odrzuceniu.

W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 11 października 2010 r.

pełnomocnik powoda wskazał, że zgodnie z wezwaniem Sądu wniosek przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie złożył. Zdaniem Autora

zażalenia odrzucenie złożonej skargi kasacyjnej na podstawie art. 398 4 § 2 k.p.c.

jest nieuzasadnione. Sąd drugiej instancji przeprowadza badanie skargi kasacyjnej

pod względem zachowania warunków formalnych oraz jej dopuszczalności,

natomiast ocena zasadności skargi kasacyjnej należy wyłącznie do Sądu

Najwyższego. Sąd odwoławczy nie jest władny badać nie tylko jej zasadności, ale

również oceniać doniosłości wskazanych przez skarżącego zagadnień prawnych,

czy celowości przedstawionej argumentacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.

Spełnienie obowiązku przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania i jego uzasadnienia pozostaje w ścisłym związku z modelem skargi

kasacyjnej,

w

którym

rozpoznanie

skargi

następuje

tylko

z

przyczyn

kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wówczas, gdy w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów albo też, zachodzi nieważność postępowania bądź skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie wymagania określonego w art.

3989 § 1 k.p.c. wymaga wyraźnego wskazania, która lub które z okoliczności

uzasadniających rozpoznanie zachodzą w sprawie, następnie przedstawienie takiej

okoliczności lub takich okoliczności, z ukazaniem ich związku z rozpoznawaną

sprawą oraz zaprezentowanie szczegółowej argumentacji prawnej, uzasadniającej

dlaczego Sąd Najwyższy powinien rozpoznać skargę kasacyjną.

Słusznie wnoszący zażalenie podnosi, że wezwania skarżącego do

uzupełnienia braków skargi kasacyjnej nie można interpretować w ten sposób, aby

miał on umożliwiać naprawianie braków merytorycznych wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Celem wskazanych przepisów jest jedynie umożliwienie

skarżącemu uzupełnienia braków formalnych. Chodzi zatem o wyjątkowe sytuacje

pominięcia jednego z elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, nie zaś o

ocenę przez sąd drugiej instancji, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania lub jego uzasadnienie nie został sformułowany zgodnie z jego

wymaganiami; jest zbyt ogólny czy lakoniczny bądź nie zawiera dostatecznej

merytorycznej argumentacji. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego w takiej

sytuacji to Sąd Najwyższy, a nie sąd drugiej instancji rozstrzyga, czy wskazane

zagadnienie stanowi „istotne zagadnienie prawne” (zob. np. postanowienie SN z

dnia 6 maja 2010 r., II UK 78/10)

Sąd Najwyższy uznaje jednak, że uzupełnienie skargi nie usunęło jej braku.

Skarga kasacyjna pomimo zastosowania odpowiedniej procedury naprawczej nadal

nie spełnia wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. to jest nie zawiera w

istocie, wbrew twierdzeniu skarżącego, wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i

jego uzasadnienia. Stwierdzenie, że „w skardze istnieją istotne zagadnienia

prawne, ponieważ w sprawie nie zostały uwzględnione składane wnioski dowodowe

a w szczególności zakres odpowiedzialności poszczególnych członków spółki „S."

Auto-Trans „E." spółki z o.o., w okresie kiedy doszło do nie odprowadzenia składek

na ubezpieczenie społeczne od lipca 2002 r. do marca 2003 r.” tylko pozornie

wskazuje na jedną z przesłanek „przedsądu”.

Przedstawienie istotnego zagadnienia prawnego polega na przytoczeniu

przez skarżącego argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen

prawnych. Skarżący powinien odwołać się do konkretnych uregulowań prawnych i

wykazać, że na tle tej regulacji pojawia się określony problem prawny. Skarżący

powołał się na „istotne zagadnienie prawne”, ale nie skonkretyzował niczego co, w

formie ogólnej (abstrakcyjnej) jest wymagane w art. 3989 § 1 pkt 1 w związku z art.

3984 § 2 k.p.c. Brak zagadnienia prawnego jest na tyle ewidentny, że ocena

istnienia tego braku nie wymaga przedstawienia sprawy Sądowi Najwyższemu.

Ewidentnie pozorne nawiązanie do wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c. przesłanek

przesądu w piśmie uzupełniającym skargę kasacyjną o wniosek o przyjęcie skargi

do rozpoznania wraz z uzasadnieniem może być potraktowane przez sąd drugiej

instancji jak nieusunięcie braku w terminie, uzasadniające odrzucenie skargi na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

Podobnie nie byłoby możliwe przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia stosownie do wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 1 pkt 2 k.p.c.

przez ograniczenie się do przytoczenia abstrakcyjnie ujętej podstawy w brzmieniu

art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., że zaskarżone orzeczenie narusza prawo materialne

przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. (zob. postanowienie

SN z dnia 24 września 2010 r., I PK 98/10; postanowienie SN z dnia 29 lutego 2008

r., I CSK 505/07).

Przytoczone okoliczności uzasadniają oddalenie zażalenia na podstawie art.

3941 § 2 i 3 w związku z art. 39814 k.p.c..