III UZ 12/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UZ 12/10

POSTANOWIENIE

Dnia 5 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z wniosku J. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o przywrócenie terminu do

złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 30 października 2007 roku w sprawie III AUa …/07,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 stycznia 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 24 czerwca 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w

zakresie

dopuszczalności

skargi

do

rozpoznania

Sądowi

Apelacyjnemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […]

pozostawiając

temu

Sądowi

postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

rozstrzygnięcie

o

kosztach

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z

dnia 24 czerwca 2010 r. oddalił wniosek ubezpieczonego J. S. o przywrócenie

terminu

do

złożenia

skargi

o

wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 30 października 2007 r. i odrzucił

skargę.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 30 października 2007 r.

oddalił

apelację J. S. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w G. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony

ubezpieczonemu 3 grudnia 2007 r. W dniu 24 lutego 2010 r. J. S. wniósł skargę o

wznowienie postępowania zakończonego tymże orzeczeniem. Jako postawę

wznowienia powołał wykrycie okoliczności faktycznej istniejącej w dacie wydania

przedmiotowego wyroku i mogącej mieć wpływ na wynik sprawy, a jaką było

ustalenie w toku postępowania toczącego się przez Sądem Apelacyjnym, że

częściowa niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała przed dniem 17

października 2007 r. i jest następstwem zespołu psychoorganicznego z ubytkami w

sferze intelektu, na które nałożyły się zmiany afektywne. Tymczasem Sąd

Apelacyjny orzekając w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania przyjął

– w oparciu o opinie biegłych lekarzy – iż J. S. w okresie od maja 2006 r. do

października 2007 r. był zdolny do pracy. Skarżący podniósł, że termin do

wniesienia skargi powinien być liczony od dnia, w którym zapadł wyrok Sądu

Apelacyjnego. Z ostrożności jednak, gdyby Sąd przyjął jako początkową datę biegu

terminu

do

dokonania

ubezpieczonemu

opinii

tejże

czynności

biegłych

lekarzy,

procesowej

wniósł

o

dzień

doręczenia

przywrócenie

terminu,

usprawiedliwiając jego uchybienie nieznajomością przepisów (wynikającą z

upośledzenia umysłowego i brakiem środków finansowych na zasięgnięcie opinii

prawnika) oraz powołując się na zasady współżycia społecznego.

Organ rentowy w odpowiedzi na skargę domagał się jej odrzucenia w uwagi

na nieoparcie jej na ustawowej podstawie oraz przekroczenie terminu do wniesienia

skargi.

W ocenie Sądu Apelacyjnego wynikający z art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięczny

termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w dacie

dowiedzenia się skarżącego o podstawie wznowienia, jaką był dzień doręczenia

ubezpieczonemu opinii sądowo – lekarskiej sporządzonej w sprawie sygn. akt III

AUa …/08, tj. 9 lipca 2009 r., a najpóźniej dzień doręczenia mu opinii

uzupełniającej, czyli 21 września 2009 r. Skarga złożona w dniu 24 lutego 2010 r.

jest zatem spóźniona. Analizując wniosek ubezpieczonego o przywrócenie

uchybionego terminy do złożenia skargi w kontekście art. 168 § 1 k.p.c. Sąd drugiej

instancji uznał, iż nie została spełniona ta przesłanka przywrócenia terminu, jaką

jest brak winy strony w opóźnieniu w dokonaniu czynności procesowej. Niewiedza

skarżącego na temat terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest

bowiem rezultatem zaniedbań samego ubezpieczonego. Toczące się uprzednio

postępowania sądowe z jego udziałem wskazują, iż skarżący jest zorientowany w

obowiązujących procedurach i posiada znajomość niezbędnych regulacji prawnych

w zakresie obrony własnych interesów. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby

stan zdrowia uniemożliwił mu powzięcie wiedzy o terminie i sposobie złożenia

przedmiotowej skargi. Usprawiedliwieniem dla zaistniałego uchybienia terminu nie

jest też zła sytuacja finansowa ubezpieczonego, gdyż mógł on zwrócić się do sądu

o ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Konsekwencją przekroczenia terminu do złożenia skargi o wznowienie

postępowania i oddalenia wniosku o jego przywrócenie jest zaś odrzucenie skargi z

mocy art. 410 § 1 k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie ubezpieczony zarzucił naruszenie:

1/ przepisów postępowania przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 407 § 1 w związku z art. 233 § 1 oraz art. 365 § 1 k.p.c. polegające na

przyjęciu, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania powinien być

liczony od doręczenia stronie uzupełniającej opinii sądowo – lekarskiej, a nie od

dnia wydania wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie sygn. akt III AUa …/08, tj. 26

listopada 2009 r.;

- art. 168 § 1 w związku z art. 410 § 1 k.p.c. polegające na uznaniu, iż

ubezpieczony nie uprawdopodobnił braku winy w zaistniałym opóźnieniu, mimo

złożonych zeznań i opinii biegłych lekarzy;

2/ prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 6 Konwencji o Ochronie Praw człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z

1993 r. Nr 61, poz. 284) oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483

)polegające na niezróżnicowaniu sytuacji ubezpieczonego mającego ubytki w

sferze intelektu (rozpoznanie zespołu psychoorganicznego) i w związku z tym

niedoprowadzeniu

do

faktycznej

równości

(dyskryminacja

pozytywna,

uprzywilejowanie wyrównawcze) oraz niewzięciu pod uwagę zasad współżycia

społecznego, które w stanie faktycznym dotyczącym ubezpieczonego przemawiają

za przywróceniem uchybionego terminu.

Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie

kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu środka odwoławczego ubezpieczony wskazał, że uzyskał

pewność o istnieniu ubytków w sferze intelektualnej, obniżających jego wydolność,

dopiero w dniu ogłoszenia wyroku sądowego. Od tej daty należy więc liczyć bieg

terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Gdyby jednak Sąd przyjął

inny moment początkowy biegu tegoż terminu, to opóźnienie w jego uchybieniu

nastąpiło bez winy strony. To, że skarżący radził sobie w innych postępowaniach,

nie może być obecnie argumentem za oddaleniem wniosku o przywrócenie

ustawowego terminu do złożenia skargi. Zaradność ubezpieczonego sprowadzała

się bowiem do tego, że przy pomocy osoby trzeciej, niebędącej prawnikiem,

skarżący stosował się do pouczeń sądowych odnośnie do trybu wniesienia środków

odwoławczych od wyroków. Nie były to więc skomplikowane czynności. Natomiast

wiedzy na temat trybu i terminu złożenia skargi o wznowienie postępowania nie

posiada nawet wykształcony człowiek. Zwykle takiej informacji może udzielić

jedynie profesjonalny pełnomocnik. Nie pobierając renty, skarżący nie posiadał

środków na ustanowienie pełnomocnika. Ubezpieczony jest zaś w wyjątkowej

sytuacji,

gdyż

cierpi

na

rozpoznany

przez

biegłych

lekarzy

zespół

psychoorganiczny, a schorzenie to występowało w trakcie biegu terminu do

złożenia przedmiotowej skargi. Nieprzywrócenie uchybionego terminu oznacza

dyskryminowanie osoby niepełnosprawnej. Rozważając wniosek skarżącego o

przywrócenie uchybionego terminu Sąd Apelacyjny powinien wziąć pod uwagę

wszystkie okoliczności sprawy, by nie przywracać terminu pochopnie, ale też nie

pozbawiać strony możliwości obrony swych praw. Za przywróceniem terminu w

niniejszej sprawie przemawiają zaś dodatkowo zasady współżycie społecznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Analizę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia rozpocząć wypada od

przypomnienia, iż postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o

wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądowym jest

postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art.394 1 § 2

k.p.c. Jeżeli zapadło ono w sprawie, w której przysługuje skarga kasacyjna, może

być przedmiotem zażalenia do Sądu Najwyższego. Cechy zaskarżalności środkiem

odwoławczym nie ma natomiast postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie

terminu do wniesienia tegoż nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Postanowienie

takie nie kończy postępowania w sprawie. Sytuuje się ono w kategorii postanowień,

o których mowa w art. 380 k.p.c. Sąd Najwyższy może więc na podstawie tego

przepisu, poprzez odesłanie zawarte w art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39821

k.p.c., na wniosek strony, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające

skargę o wznowienie postępowania, rozpoznać także, mające wpływ na jego

wydanie, postanowienie oddalające wniosek o przywróceniu terminu do wniesienia

skargi (por. uzasadnienia uchwał składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001 nr 1, poz. 1 i z dnia 6 października 2000

r., III CZP 31/00, OSNC 2001 nr 2, poz. 22 oraz uzasadnienia postanowień Sądu

Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000 nr 3, poz. 48, z

dnia 15 grudnia 2005 r., I UZ 32/05, niepublikowanego i z dnia 19 lipca 2007 r., I UZ

15/07, niepublikowanego).

Godzi się podkreślić, że w postępowaniu cywilnym obowiązuje wyrażona w

art. 365 § 1 k.p.c. zasada niewzruszalności prawomocnych wyroków sądowych.

Przepisy określające warunki, na jakich może nastąpić uchylenie lub zmiana

prawomocnego wyroku muszą być zatem, jako wyjątek od wspomnianej reguły,

interpretowane ściśle. Skarga o wznowienie postępowania podlega badaniu przez

sąd pod kątem dopuszczalności o dwojakim charakterze, to jest dopuszczalności

samej skargi oraz dopuszczalności wznowienia postępowania. O dopuszczalności

skargi decyduje zaś zachowanie ustawowego terminu do jej wniesienia (art. 407 i

art. 408 k.p.c.) oraz oparcie skargi na ustawowych podstawach wymienionych w

art. 401, art. 401¹ i art. 403 k.p.c.

Wniesienie skargi o wznowienie postępowania ograniczone jest dwoma

terminami przewidzianymi w art. 407 i art. 408 k.p.c. Trzymiesięczny termin do

wniesienia skargi wynikający z art. 407 k.p.c. określa czasową dopuszczalność

żądania wznowienia postępowania, opierającą się na powiązaniu przyczyny

wznowienia ze świadomością jej istnienia. Natomiast pięcioletni termin wynikający z

art. 408 k.p.c. wskazuje okres, w którym – przy jednoczesnym zachowaniu terminu

z art. 407 k.p.c. - w ogóle dopuszczalne jest domaganie się wznowienia

postępowania. Przy ocenie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania

zasadnicze znaczenie ma krótszy, trzymiesięczny termin biegnący od chwili

powzięcia przez stronę wiedzy o podstawie wznowienia, natomiast dłuższy,

pięcioletni termin ma charakter zaporowy, poza który nie może wykroczyć

wspomniany termin trzymiesięczny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17

października 2008 r., II UZ 31/08, OSNP 2010, nr 11 – 12, poz. 139). Początek

trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zależy

od

ustawowej

podstawy

wznowienia.

W

niniejszym

przypadku

podstawą

wznowienia jest - zgodnie z art. 403§2 k.p.c. - późniejsze wykrycie okoliczności

faktycznej, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, a z której strona nie mogła

skorzystać w poprzednim postępowaniu, to jest ustalenie w procesie toczącym się

przed Sądem Apelacyjnym pod sygn. akt III AUa …/08, że w następstwie zespołu

psychoorganicznego z ubytkami w sferze intelektualnej ubezpieczony J. S. był

osobą częściowo niezdolną do pracy przed dniem 17 października 2007 r. Skoro

zatem skarżący uzyskał wiedzę na ten temat ze sporządzonej w tejże sprawie opinii

sądowo – lekarskiej, słusznie Sąd Apelacyjny przyjął jako początkowy moment

biegu trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania

chwilę doręczenia stronie odpisu opinii uzupełniającej, zawierającej ostateczne

stanowisko biegłych w spornej kwestii, czyli dzień 21 września 2009 r. Skarga

wniesiona w dniu 24 lutego 2010 r. jest zatem spóźniona.

Oceniając zasadność wniosku ubezpieczonego o przywrócenie terminu do

złożenia skargi o wznowienie postępowania warto zauważyć, że w świetle art.168 §

1 i 2 k.p.c. żądanie tej treści może zostać uwzględnione tylko wtedy, gdy uchybienie

terminu do dokonania czynności procesowej pociąga za sobą ujemne dla strony

skutki, a opóźnienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy.

Co do pierwszej z wymienionych przesłanek przywrócenia uchybionego

terminu trzeba stwierdzić, iż przekroczenie przez ubezpieczonego terminu do

wniesienia skargi o wznowienie postępowania ma dla niego negatywne

konsekwencje procesowe, gdyż implikuje odrzucenie skargi z mocy art. 410 § 1

k.p.c.

Pozostaje rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie spełnione zostało drugie

z ustawowych kryteriów przywrócenia uchybionego terminu do dokonania

czynności procesowej, a mianowicie brak winy ubezpieczonego w zaistnieniu

opóźnienia we wniesieniu skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje

się, że uwzględnienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić

tylko w sytuacji, gdy zachowaniu się strony nie można przypisać znamion winy w

jakiejkolwiek jej postaci, również winy polegającej na zwykłym niedbalstwie. Przy

ocenie braku winy w niedochowaniu terminu procesowego bierze się zaś pod

uwagę miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od człowieka

przejawiającego dbałość o swe własne, życiowo ważne sprawy. Analizy tej

dokonuje się przy tym w kontekście całokształtu okoliczności konkretnej sprawy

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98,

LEX nr 50679, z dnia 27 października 1998 r., II PKN 385/98, OSNP 1999 nr 23,

poz. 753, z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSNP 2001 nr 11, poz.431, z dnia

14 kwietnia 1999 r., II UKN 555/98, OSNP 2000 nr 14, poz. 561, z dnia 22 lipca

1999 r., I PKN 273/98, OSNP 2000 nr 20, poz. 757, z dnia 29 października 1999 r.,

I CKN 556/98, LEX nr 50702, z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 108/06, Lex nr

258547, z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, LEX nr 319631 i z dnia 30 maja

2007 r., II CSK 167/07, LEX nr 346193). Trudności (przeszkody) uniemożliwiające

stronie zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej nie muszą mieć

też charakteru zdarzeń nadzwyczajnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 2 sierpnia 2006 r., I UZ 13/06, OSNP 2007 nr 15-16, poz.238).

W judykaturze wyrażony jest pogląd, iż brak winy występuje między innymi

w razie choroby strony lub jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania

nie tylko osobiście, ale i skorzystania z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba

strony (pełnomocnika), która nie wyklucza podjęcia działania choćby przy pomocy

osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności

procesowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r.,

III CZ 79/05, niepublikowane i z dnia 11 stycznia 2007 r., II CZ 116/06, LEX nr

258551). Dla prawidłowego zrozumienia tej linii orzecznictwa niezbędne jest jednak

podkreślenie różnicy pomiędzy stanem zdrowia fizycznego i psychicznego strony

mającej dokonać danej czynności procesowej. W przypadku, gdy w grę wchodzi

złożenie środka zaskarżenia, trzeba pamiętać, iż to strona (a nie pełnomocnik czy

osoba trzecia) decyduje o jego wniesieniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 15 listopada 2001 r., III CZ 99/01, LEX nr 52765). Zatem o ile w sytuacji, gdy

strona nie doznaje żadnych zakłóceń w sferze psychicznej i podejmuje decyzję

o skorzystaniu z konkretnego środka zaskarżenia, a obłożna choroba utrudnia jej

dokonanie wymaganych w tym zakresie czynności, należy rozważać, czy możliwe

było skorzystanie przez nią z pomocy osoby trzeciej w roli swego rodzaju posłańca.

Jeśli jednak schorzenie ma charakter psychiczny i uniemożliwia stronie prawidłową

ocenę sytuacji oraz zadecydowanie o złożeniu środka zaskarżenia, nikt inny nie

może wyręczyć jej w tym zakresie. Brak winy w niedokonaniu w terminie czynności

procesowej przyjmuje się także wtedy, gdy strona z powodu choroby błędnie

zrozumiała pouczenie o sposobie i terminie dokonania tejże czynności, a tym

bardziej gdy wskutek nieobecności na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku

nie otrzymała tego rodzaju pouczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 5 stycznia 2006 r., I UZ 38/05, OSNP 2007 nr 1-2, poz. 32).

Trzeba jednak pamiętać, że występując o przywrócenie terminu do

dokonania czynności procesowej strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia

okoliczności uzasadniających tego rodzaju żądanie. Uprawdopodobnienie oznacza

zaś przytoczenie twierdzeń i wskazanie okoliczności, z których wynika przekonanie

o

prawdziwości

tych

twierdzeń.

Ustawowy

warunek

uprawdopodobnienia

okoliczności usprawiedliwiających niedokonanie czynności procesowej w terminie

powoduje zatem złagodzenie rygorów dowodowych w tym zakresie (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2006 r., V CZ 29/06, LEX nr

200921). Na takie zaś okoliczności wskazał skarżący we wniosku o przywrócenie

uchybionego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Prawdą jest, że J. S. prawidłowo i bez opóźnień dokonywał czynności

procesowych we wcześniejszych postępowaniach przed sądami. Nie jest to jednak

argument przemawiający za przyjęciem winy strony w uchybieniu terminowi do

wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania. Godzi się zauważyć, że

ubezpieczony uprzednio otrzymywał pouczenia o terminie i sposobie wniesienia

zwykłych środków odwoławczych. Tryb zaskarżania orzeczeń na różnych etapach

postępowania sądowego nie jest zaś taki sam. Stąd wiedza na ten temat uzyskana

we wcześniejszych fazach procesu nie wystarcza dla prawidłowego złożenia

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga o wznowieni postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem sądowym. Tym bardziej, że strony nie są

pouczane o sposobie i terminie do dokonania tejże czynności procesowej.

Oczywiście fakt ten nie przesądza o zasadności wniosku o przywrócenie

uchybionego terminu, ale należy analizować go w powiązaniu z pozostałymi

okolicznościami sprawy. W rozpoznawanym przypadku na brak stosownej wiedzy

prawnej w kwestii możliwości skorzystania przez stronę z przedmiotowego środka

zaskarżenia nałożyły się zaś kłopoty zdrowotne samego ubezpieczonego związane

ze stanem jego psychiki, a potwierdzone opinią sądowo – lekarską sporządzoną w

sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym pod sygn. akt. III AUa …/08.

Okoliczności te nie mogą pozostać bez wpływu na ocenę istnienia zawinienia

żalącego się w opóźnieniu w złożeniu skargi. Rozważając w kontekście

unormowania art. 168 § 1 k.p.c. wniosek o przywrócenie terminu do dokonania

czynności procesowej należy zatem brać pod uwagę łącznie wszystkie okoliczności

sprawy, gdyż tworzą one zespół uwarunkowań, w jakich doszło do przekroczenia

terminu i przesądzają o istnieniu lub braku winy strony w powstałym opóźnieniu.

Prawdą jest, że ocena braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania

czynności

procesowej

pozostawiona

została

uznaniu

sądu.

Orzekając

w

przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu sąd powinien jednak rozważyć

wszystkie aspekty danego przypadku tak, aby nie uwzględniać tego rodzaju

wniosku zbyt pochopnie, ale też nie zamykać stronie drogi do obrony swoich praw.

Nierozważne oddalenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu ma wszakże

dla strony poważne, negatywne konsekwencje w postaci niemożności skutecznego

złożenia środka zaskarżenia.

Poza sferą zainteresowań Sądu Najwyższego pozostaje kwestia spełnienia

w niniejszej sprawie drugiej przesłanki dopuszczalności skargi o wznowienie

postępowania, jaką jest jej oparcie na ustawowej podstawie, gdyż zagadnienie to

nie było dotychczas przedmiotem analizy Sądu drugiej instancji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na mocy art. 3941 § 2 k.p.c. i

art.39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji

postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto stosownie

do art. 108 § 2 w związku z art. 398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c.