III UZ 10/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UZ 10/10

POSTANOWIENIE

Dnia 2 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z odwołania J. S. - Przedsiębiorstwa Budowlano - Usługowego "S."

Spółki Jawnej w S.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanej G. K.

o zasiłek chorobowy i macierzyński,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2010 r.,

zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w P.

z dnia 9 września 2010 r.,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd

Okręgowy

–

Sąd

Pracy

i

Ubezpieczeń

Społecznych

w

P. postanowieniem z dnia 9 września 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną J. S. – PBU

„S.” spółki jawnej od wyroku tego Sądu z dnia 28 maja 2010 r.

W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem z dnia 28 maja 2010 r. Sąd

Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. oddalił apelację płatnika

składek J. S. – PBU „S.” spółki jawnej od wyroku Sądu Rejonowego – Sądy Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lutego 2010 r. Wyrok ten został zaskarżony

skargą kasacyjną płatnika.

Analizując dopuszczalność wniesionej skargi kasacyjnej w kontekście

unormowań art. 398² § 1 k.p.c. Sąd drugiej instancji zauważył, iż w sprawach o

prawa majątkowe z zakresu

ubezpieczeń społecznych dopuszczalność ta jest

uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż 10.000 złotych.

Wskazana przez stronę stosownie do art. 3984 § 3 k.p.c. wartość przedmiotu

zaskarżenia podlega ocenie sądu. W wartość tę, będącą pochodną wartości

przedmiotu sporu, wyznacza zaś przedmiot zaskarżonej decyzji organu rentowego.

W rozpoznawanej sprawie jest nią określona w decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału z dnia 5 lipca 2002 r. wysokość nadpłaconego na rzecz G.

K. zasiłku chorobowego i macierzyńskiego w łącznej kwocie 8.976,66 złotych.

Skoro kwota ta jest niższa od 10.000 złotych, skarga kasacyjna – jako

niedopuszczalna - podlega odrzuceniu z mocy art. 3986 § 2 k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie płatnik wniósł o uchylenie

przedmiotowego postanowienia. Zdaniem żalącego, wartość przedmiotu sporu w

niniejszej sprawie wynosi 12.780,00 złotych i składa się na nią wysokość

wypłaconego zainteresowanej zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, określona w

decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na 10.626,00 złotych (w tym 8.976,66

złotych tytułem świadczenia, którego zwrotu od wnioskodawcy domagał się organ

rentowy i 1.649,34 złotych jako kwota uznana)oraz wysokość wypłaconego przez

pracodawcę wynagrodzenia chorobowego w kwocie 2.154,00 złotych. Natomiast

wartość przedmiotu zaskarżenia opiewa na 10.976,66 złotych i obejmuje

nadpłacone świadczenie z środków ubezpieczenia społecznego ( 8.976,66 złotych)

oraz nadpłacone świadczenie z środków wnioskodawcy (2.000 złotych). W ocenie

skarżącego niedopuszczalne było ponowne ustalenie przez Sąd drugiej instancji

wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia po wniesieniu skargi kasacyjnej. Nastąpiło

to z naruszeniem zasad wynikających z art. 25 i art. 26 k.p.c., gdyż w trakcie

procesu nie doszło do sprawdzenia wartości przedmiotu sporu w trybie tychże

przepisów, a w apelacji i skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia

oznaczono na kwotę 10.976, złotych i jest to wartość niezmieniona w toku całego

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Analizę prawidłowości zaskarżonego postanowienia rozpocząć wypada od

przytoczenia treści art. 398¹ § 1 k.p.c., z którego wynika, że skarga kasacyjna

przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku

kończącego postępowanie w sprawie. W art. 398² § 1 k.p.c. wymieniono przy tym

kategorie

spraw,

w

których

nie

jest

możliwe

wniesienie

tegoż

środka

odwoławczego. Ogólną zasadą jest, że w sprawach o prawa majątkowe

dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu

zaskarżenia, którą dla spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - w

wyłączeniem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie

obowiązkiem ubezpieczenia społecznego - określono na kwotę nie niższą od

10.000 złotych. Przepis art. 476 § 2 i 3 k.p.c. wyjaśnia ustawowe pojęcie spraw z

zakresu ubezpieczeń społecznych, stanowiąc w § 2 pkt 1, iż należą do nich między

innymi sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych,

dotyczących

ubezpieczeń

społecznych.

Zakres

rozpoznania

i

orzeczenia

(przedmiot sporu) w tych sprawach wyznaczony jest zatem w pierwszej kolejności

przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń

społecznych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ

52/99, OSPAPIUS 2000 nr 15, poz. 601), a w drugim rzędzie przedmiotem

postępowania sądowego, określonego zakresem odwołania od decyzji organu

rentowego do sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2006 r., II

UZ 1/06, niepublikowane).

Warto podkreślić, że do określenia wartości przedmiotu zaskarżenia

stosuje się przepisy o wartości przedmiotu sporu. Obowiązuje przy tym zasada, iż

wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego nie może być wyższa od wartości

przedmiotu

sporu

ani

wartości

przedmiotu

zaskarżenia

w

postępowaniu

apelacyjnym. Przedmiot zaskarżenia nie jest bowiem samodzielny, lecz stanowi

pochodną przedmiotu sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego

2001 r., II UKN 249/00, LEX nr 551037 i z dnia 22 kwietnia 2002 r., II UZ 11/02,

OSNP wkł. 2002, nr 17, poz.7).

Według utrwalonego w judykaturze poglądu, sąd drugiej instancji, do

którego

wniesiono

skargę

kasacyjną,

jest

zobowiązany

do

kontroli

jej

dopuszczalności, z związku z czym może z urzędu sprawdzić podaną wartość

przedmiotu zaskarżenia stosownie do art. 25 § 1 w związku z art. 3986 § 2 k.p.c.

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98, OSNP

1999, nr 8, poz. 291; z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, LexPolonica nr

394248 i z dnia 29 listopada 2007 r., II UZ 37/07, OSNP 2009, nr 1 – 2, poz. 30).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy

przypomnieć, że zaskarżoną decyzją z dnia 5 lipca 2002 r. Zakład Ubezpieczeń

Społecznych stwierdził nadpłatę na rzecz zainteresowanej G. K. przez płatnika PBU

„S.” spółki jawnej J. S. zasiłku chorobowego i macierzyńskiego za okresy od 5

listopada 1999 r. do 27 marca 2000 r. i od 2 maja 2000 r. do 16 maja 2000 r. w

łącznej kwocie brutto 8.976,66 złotych i zażądał od płatnika zwrotu tejże sumy.

Decyzja nie dotyczyła natomiast zwrotu wypłaconego przez pracodawcę na rzecz

pracownika, na podstawie art. 92 Kodeksu pracy, wynagrodzenia za pierwsze 35

dni niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, przypadające od 1 października

do 4 listopada 1999r. Jest to zrozumiałe, jeśli zważyć, że wynagrodzenie to,

realizowane z własnych środków pracodawcy, jest świadczeniem ze stosunku

pracy, do którego jedynie stosuje się – z mocy odesłania zawartego w tymże

artykule – przepisy dotyczące zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłku

chorobowego oraz okoliczności powodujących wyłączenie prawa do niego, a okres

pobierania tego wynagrodzenia nie jest okresem tożsamym z okresem pobierania

zasiłku chorobowego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 1996 r., II

UZP 7/96, OSNP 1997 nr 6, poz. 100). Nie będąc zatem przedmiotem decyzji

organu rentowego, kwestia nienależnie

wypłaconego

przez pracodawcę

wynagrodzenia chorobowego nie mogła być przedmiotem sporu w sprawie

zainicjowanej odwołaniem od decyzji tego organu, dotyczącej obowiązku zwrotu

przez

płatnika

składek

chorobowego, ani

nienależnie

wypłaconego

pracownikowi

zasiłku

przedmiotem zaskarżania apelacyjnego i kasacyjnego od

zapadłych w procesie wyroków sądowych. Rację ma zatem Sąd drugiej instancji

ustalając wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną na kwotę niższą od

10.000 złotych, co w świetle art. 3986 § 2 w związku z art. 398² § 1 k.p.c. skutkuje

odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.

Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 39814 w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.

orzeczono jak w sentencji postanowienia.