III UZ 1/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UZ 1/14

POSTANOWIENIE

Dnia 11 kwietnia 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania J. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B.

o wysokość świadczenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 kwietnia 2014 r.,

zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt III AUa […],

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […]

postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną

przez ubezpieczonego J. K. od wyroku od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 2 października 2013 r., wydanego w sprawie III AUa […] przeciwko

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wysokość świadczenia.

Sąd Apelacyjny uznał, że przedmiotowa skarga kasacyjna podlega

odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stwierdził przy tym, iż zgodnie z art. 3986 § 2

k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną

wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art.

3984 § 1 k.p.c., nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub

z innych przyczyn niedopuszczalną. W myśl zaś art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga

kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe z zakresu prawa

pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń

społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu

zaskarżenia jedynie w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty

oraz objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, niniejsza sprawa nie należy do wymienionych

powyżej kategorii spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od

wartości przedmiotu zaskarżenia. Jest to inna sprawa o prawo majątkowe z

zakresu ubezpieczeń społecznych i dlatego dla przyjęcia możliwości zaskarżenia

wyroku sądu drugiej instancji skargą kasacyjną konieczne byłoby ustalenie, że

wartość przedmiotu zaskarżenia wnosi co najmniej dziesięć tysięcy złotych.

Sąd Apelacyjny stwierdził natomiast, że analiza akt sprawy oraz treści

złożonej skargi kasacyjnej wskazuje, iż wartość ta nie została w przedmiotowym

przypadku osiągnięta. Pełnomocnik wnioskodawcy podał wprawdzie, iż wartość

przedmiotu zaskarżenia wynosi 16.128 zł, jednakże przedstawiony przez niego

sposób obliczenia tej wartości nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Ubezpieczony J. K. domagał się w niniejszej sprawie przeliczenia emerytury

i dlatego wartość przedmiotu zaskarżenia będzie stanowiła dwunastokrotna różnica

pomiędzy wysokością emerytury dotychczasowej, a wysokością emerytury żądanej

przez stronę. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem świadczenia powtarzającego

się i dlatego odpowiednie stosowanie art. 22 k.p.c. powoduje, że podana w skardze

kasacyjnej różnica między świadczeniem dochodzonym a otrzymywanym przez

wnioskodawcę wynosząca 448 zł winna być pomnożona przez 12 (suma świadczeń

za jeden rok), a nie przez 36, jak domaga się ubezpieczony. Nie jest to bowiem

sprawa o wypłatę zaległych świadczeń, ale o ich wysokość. Prawidłowo obliczona

wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 5.376 zł. Jest zatem niższa niż dziesięć

tysięcy złotych.

Uwzględniając powyższe motywy Sąd Apelacyjny uznał, iż skarga kasacyjna

jest w przedmiotowym przypadku niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

Ubezpieczony

J.

K. wniósł

do

Sądu

Najwyższego

zażalenie

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 stycznia 2014 r.

w przedmiocie odrzucenia skargi, zaskarżając je w całości.

Autor zażalenia zarzucił rozstrzygnięciu Sądu Okręgowego naruszenie

przepisu postępowania, tj. art. 22 k.p.c. w zw. z art. 19 § 2 k.p.c. poprzez uznanie,

że skoro postępowanie dotyczy ustalenia wysokości emerytury, to wyłącznie kwota

różnicy pomiędzy emeryturą żądaną a emeryturą otrzymywaną może być

pomnożona przez rok jako świadczenie powtarzające się, w sytuacji gdy

postępowanie dotyczy wyrównania emerytury od dnia 17 października 2011 r., a

zatem zarówno świadczeń przyszłych jak i zaległych.

Zgodnie z treścią art. 22 k.p.c. świadczenie powtarzające się wyliczane jest

natomiast jako suma świadczeń za rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok za czas sporny. Jednakże w tej sprawie zdaniem ubezpieczonego zasadne jest

obliczenie wartości przedmiotu sporu poprzez zsumowanie świadczeń zaległych,

skoro wniosek o przeliczenie został złożony 17 października 2011 r. Z tego względu

należało pomnożyć kwotę 448 zł przez 36 miesięcy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu, albowiem rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego

odrzucające skargę kasacyjną w okolicznościach niniejszej sprawy jest w pełni

prawidłowe. Twierdzenia żalącego się, jakoby jego wniosek o ustalenie kapitału

początkowego z dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych od 1971 roku do 1980

roku oraz o ponowne przeliczenie emerytury, złożony dnia 19 lutego 2013 r.,

odnosił się również do okresu przeszłego, to jest okresu od dnia 17 października

2011 r., nie znajdują potwierdzenia w dostępnym materiale dowodowym zawartym

w aktach sprawy. Autor zażalenia zdaje się bowiem utożsamiać wniosek z dnia 19

lutego 2013 r., który zainicjował przedmiotowe postępowanie, rozpoznany decyzją

odmowną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2013 r., ze swoim

wcześniejszym wnioskiem złożonym w organie rentowym w dniu 4 października

2011 r. Nie dostrzega jednak, że postępowanie wszczęte wówczas przez organ

rentowy zostało zakończone prawomocną decyzją z dnia 13 października 2011 r.

znak […], w związku z czym przedmiotem sporu w sprawie zainicjowanej

wnioskiem z dnia 19 lutego 2013 r., a w konsekwencji przedmiotem zaskarżenia,

może być jedynie różnica pomiędzy wartością świadczenia dochodzonego tym

wnioskiem i wartością świadczenia faktycznie pobieranego, skoro wniosek ten

zawiera wyłącznie żądanie przeliczenia świadczenia i przyznania go w większym

niż dotychczas wymiarze.

Ponieważ przepisy o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa

pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 459 - art. 47716 k.p.c.) nie zawierają

szczególnych regulacji dotyczących obliczania wartości przedmiotu sporu w

sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, to stosuje się w tym zakresie

przepisy art. 19 - 22 k.p.c. (art. 1 k.p.c.). Przepisy o wartości przedmiotu sporu

stosuje się zaś odpowiednio do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia (art.

368 § 2 k.p.c.), co dotyczy także postępowania kasacyjnego (art. 398 21 k.p.c.).

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2012 roku, III UZP

3/12 (OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112), w sprawie z zakresu ubezpieczeń

społecznych,

której

przedmiotem

jest

zmiana

wysokości

świadczenia

powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 zdanie pierwsze

i drugie k.p.c.) ustala się na podstawie art. 22 k.p.c. w odniesieniu do świadczeń

przyszłych, a w odniesieniu do świadczeń zaległych na podstawie art. 19 § 1 k.p.c.

W razie dochodzenia świadczeń przyszłych i zaległych stosuje się art. 21 k.p.c.

Wniosek ubezpieczonego z dnia 19 lutego 2013 r. o przeliczenie emerytury

bez wątpienia należy do kategorii spraw o wysokość świadczenia. Dlatego też w

sprawie zainicjowanej tym wnioskiem, przy ustalaniu wartości przedmiotu sporu

oraz wartości przedmiotu zaskarżenia, znajduje zastosowanie pogląd prawny

zawarty w powołanej uchwale. Ponieważ wniosek żalącego się z dnia 19 lutego

2013 r. należy uznać za odnoszący się wyłącznie do świadczeń przyszłych, to

zgodnie z tezą powołanej uchwały, w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych,

której przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się,

wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 zdanie pierwsze i drugie k.p.c.)

ustala się na podstawie art. 22 k.p.c. w odniesieniu do świadczeń przyszłych. Tak

też uczynił Sąd Apelacyjny, co doprowadziło do ustalenia, że prawidłowo obliczona

wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie jest niższa niż dziesięć

tysięcy złotych.

Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art.

39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

aw