III UZ 1/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UZ 1/10

POSTANOWIENIE

Dnia 1 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z wniosku J. G.

przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu

o wysokość świadczenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2010 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 9 grudnia 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wnioskodawca J. G. w sprawie przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu

o wysokość świadczenia wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 2009 r., którym: I.

oddalono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 30 września 2009 r. oraz jego doręczenie; II.

odrzucono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia

30 września 2009 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w

całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił to zażalenie w

części dotyczącej oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku

o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku jako niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

W pierwszej kolejności rozważenia wymaga dopuszczalność zażalenia, gdyż

zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c. w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna,

zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące

postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1, a

także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie

sądu pierwszej instancji. Trafnie Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie w zakresie

dotyczącym oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie jest to

postanowienie kończące postępowanie (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNAPiUS 2000 nr

24, poz. 887; OSNC 2001 nr 1, poz. 1; OSP 2001 nr 5, poz. 76 z glosą W.

Broniewicza; Przegląd Sądowy 2001 nr 5, s. 122 z glosą J. Smólskiego). Za

postanowienie kończące postępowanie należy natomiast uznać postanowienie

odrzucające wniosek o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z

uzasadnieniem. Złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia sądu drugiej instancji z

uzasadnieniem (jeżeli jest wymagane) i ewentualnie doręczenie tego orzeczenia

jest bowiem warunkiem skutecznego złożenia skargi kasacyjnej (por. między innymi

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2003 r., II UZ 36/03, OSNP 2004

nr 10, poz. 178 oraz z dnia 16 grudnia 2005 r., II PZ 47/05, OSNP 2006 nr 23-24,

poz. 360).

Trafność zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej wniosek

skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 września 2009 r. zależy

natomiast od oceny zasadności złożonego wraz z nim wniosku o przywrócenie

terminu. Orzeczenie w przedmiocie tego wniosku nie podlega bowiem, jak

wskazano

wyżej,

odrębnemu

zaskarżeniu,

ale

zgodnie

ze

stosowanym

odpowiednio art. 380 k.p.c., w tym zakresie postanowienie to podlega rozpoznaniu

na wniosek strony (por. postanowienia Sąd Najwyższego z dnia 23 października

2002 r., II CZ 109/02, LEX nr 75273; z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 31/02, LEX nr

55094, z dnia 4 marca 2005 r., II UZ 72/04, OSNP 2005 nr 20, poz. 325 oraz z dnia

16 grudnia 2005 r., II PZ 47/05, OSNP 2006 nr 23-24, poz. 360). Wprawdzie

wnioskodawca

w

zażaleniu

nie

złożył

wyraźnie

wniosku

o

rozpoznanie

postanowienia w zakresie niezaskarżalnego orzeczenia co do wniosku o

przywrócenie terminu, ale praktycznie w całości zażalenie dotyczy tego przedmiotu.

Według art. 168 § 1 k.p.c., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności

procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W

piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić

okoliczności uzasadniające wniosek (art. 169 § 2 k.p.c.), natomiast przywrócenie

terminu zależy od wykazania przez stronę braku winy w niezachowaniu terminu.

Skarżący w uzasadnieniu swego wniosku wskazał, że jest 80-letnim schorowanym

człowiekiem. Obok licznych schorzeń cielesnych ma też niedomogi psychiczne,

które powodują częste zaniki pamięci. Powołał, iż już w 1994 r. Wojskowa Komisja

Lekarska rozpoznała u niego miedzy innymi „zespół psychoorganiczny z cechami

otępiennymi”.

Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego, iż podniesione

przez skarżącego

okoliczności

nie

stanowią

wystarczającej

podstawy do

przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i

jego doręczenie. Wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł 30 września 2009 r., termin

złożenia wniosku sporządzenie uzasadnienia i doręczenie upłynął zatem 7

października 2009 r. (art. 387 § 3 k.p.c.), zaś powód wniosek ten złożył w dniu 8

października 2009 r. W takim stanie rzeczy, wykazanie przez wnioskodawcę braku

winy w niezachowaniu terminu, powinno być powiązane z przedziałem czasowym

pomiędzy 1 a 8 października 2009 r. poprzez wskazanie dowodów, iż w tych

właśnie dniach doszło do zaników pamięci. Jak wykazuje przebieg postępowania

(zachowanie terminu na złożenie odwołania od decyzji Dyrektora Wojskowego

Biura Emerytalnego, wniosku o sporządzenie uzasadnienia i na wniesienie apelacji

od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 czerwca 2009 r.) stany otępienne nie mają u

wnioskodawcy charakteru permanentnego.

Na wnioskodawcy ciążył zatem

obowiązek wykazania, iż w otwartym terminie na złożenie wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku i jego doręczenie objawy chorobowe zaostrzyły się. Skarżący

nie skorzystał także z możliwości uczestnictwa w rozprawie, na której był

rozpoznawany jego wniosek o przywrócenie terminu a tym samym pozbawił się

możliwości złożenia przed Sądem ewentualnych dodatkowych wyjaśnień.

Z tych względów na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z 3941 § 3 k.p.c.

orzeczono, jak w sentencji.