III USK 5/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III USK 5/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania A. B.‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Biłgoraju‎o wstrzymanie wypłaty renty i ustalenie prawa do świadczenia uzupełniającego,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 listopada 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie‎z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa 143/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Apelacyjnego w Lublinie) na rzecz adwokata R. K. kwotę 262 (dwieście sześćdziesiąt dwa) zł, powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej odwołującemu się w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., oddalił apelację A. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 27 października 2020 r., mocą którego oddalono jego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Biłgoraju z dnia 2 lipca 2019 r., wstrzymującej wypłatę renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu nieprzedstawienia w zakreślonym terminie, zaświadczenia o aktualnym stanie zdrowia.W ocenie Sądu Apelacyjnego, doręczenie wnioskodawcy przesyłki z wezwaniem na rozprawę na 6 dni przed terminem rozprawy, podczas gdy zgodnie z art. 149 § 2 k.p.c. przesyłka winna być doręczona co najmniej tydzień rozprawą, niewątpliwie było uchybieniem procesowym, ale nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy.Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na jej oczywistą zasadność w zakresie naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 214 § 1 k.p.c. w związku art. 149 § 2 k.p.c., przez pozbawienie wnioskodawcy możności obrony jego praw na skutek wadliwości działań procesowych sądu.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia omawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania.W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie jest możliwe, przy uzasadnianiu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odwołanie się wprost do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz sformułowanie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie stanowią dwa odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2015 r., III PK 151/14, LEX nr 1678968).

Na etapie rozpoznawania wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania Sąd Najwyższy rozważa i ocenia tylko zasadność tego wniosku, a nie zasadność i skuteczność podstaw kasacyjnych. Jeżeli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przez odwołanie się do art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wskazuje w zasadzie na nieważność postępowania, to w jego uzasadnieniu powinny znaleźć się odpowiednie argumenty (wywody prawne) potwierdzające te okoliczność (przesłankę). W odniesieniu do nieważności postępowania obowiązkiem skarżącego jest przy tym wykazanie tej przesłanki przez wyjaśnienie, z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie stawia zaskarżonemu wyrokowi tego rodzaju zarzut.Wnioskodawca uważa, że skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania przede wszystkim dlatego, że zachodzi nieważność postępowania z tego względu, że doręczenie wnioskodawcy przesyłki z wezwaniem na rozprawę przed Sądem pierwszej instancji nastąpiło na 6 dni przed terminem rozprawy, podczas gdy zgodnie z art. 149 § 2 k.p.c. przesyłka winna być doręczona co najmniej tydzień rozprawą.W orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji, w której udział w rozprawie nie jest obowiązkowy, termin rozprawy powinien być wyznaczony z uwzględnieniem wymogów z art. 149 § 2 k.p.c. Niezachowanie tego terminu w sytuacji, w której bezpośrednio po zamknięciu tak wyznaczonej rozprawy zapadł wyrok, stanowi o naruszeniu k.p.c. ze skutkiem w postaci nieważności postępowania, zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2021 r., II USKP 76/21, LEX nr 3352065).Najistotniejsze jest jednak, że wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności nie może uzasadniać zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji (a tak jest w sprawie), ponieważ Sąd Najwyższy - rozpoznając skargę kasacyjną - nie jest władny w ramach bezpośredniej kasacyjnej kontroli wyroku sądu drugiej instancji badać okoliczności ważności (nieważności) postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Badanie takie - mające jedynie charakter pośredni - jest możliwe wówczas, gdy skarżący w ramach procesowej podstawy kasacyjnej zarzuca sądowi drugiej instancji naruszenie art. 378 § 1 w związku z art. 386 § 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji. W takiej jednak sytuacji wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien się opierać na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wskazując na oczywistą zasadność skargi w tym zakresie, a nie odwoływać się do nieważności postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 23 marca 2022 r., I PSK 221/21, LEX nr 3417281).We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący nie przedstawił argumentacji, która mogłaby stanowić podstawę twierdzenia, że orzeczenie Sądu Apelacyjnego stanowiło oczywiste naruszenie prawa.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej odwołującemu się w postępowaniu kasacyjnym, orzeczono w myśl art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jednolity tekst:

Dz.U. z 2022 r., poz. 1184) w związku z § 15 ust. 2 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz.

18) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 769). l.nał