III UK 95/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 95/10

POSTANOWIENIE

Dnia 21 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt

w sprawie z odwołania P. W.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 21 września 2010 r.,

na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 10 lutego 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lutego 2010 r.,

oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych. Wyrokiem tym Sąd Rejonowy zmienił decyzję organu

rentowego z dnia 18 grudnia 2008 r. i zasądził od niego na rzecz P. W. kwotę

12.912 zł tytułem jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego,

tj.: art. 328 § 2 k.p.c. - poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku, dlaczego Sąd Okręgowy odmówił racji zarzutom apelacji dotyczącym

naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 233 k.p.c. oraz naruszenie prawa

materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu

społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, polegające na

jego błędnym zastosowaniu i przyznaniu prawa do jednorazowego odszkodowania

z tytułu wypadku przy pracy wnioskodawcy, który uległ wypadkowi niemającemu

związku z pracą.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania “bowiem w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1

k.p.c., związane z wykładnią art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a mianowicie, czy za wypadek

przy pracy w rozumieniu powołanego przepisu można uznać zdarzenie, które

jedynie w subiektywnym przekonaniu pracownika miało związek z pracą, w tym w

przypadku, kiedy to subiektywne przekonanie pracownika zostało spowodowane

działaniem osoby trzeciej, która nie miała uprawnień do reprezentowania

pracodawcy”. Wskazał także, że przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do

rozpoznania uzasadnia okoliczność, że jest ona „oczywiście zasadna”, co zdaniem

skarżącego wynika z wyraźnego brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu

społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zgodnie z którym

związek wypadku z pracą powinien mieć charakter obiektywny, a nie istnieć

wyłącznie w subiektywnej ocenie pracownika, jak to ma miejsce w niniejszej

sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedstawienie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie nie oznacza, że Sąd Najwyższy przyjmie skargę

kasacyjną do rozpoznania. Przyjęcie skargi kasacyjnej zależy bowiem od

stwierdzenia

przez

Sąd

Najwyższy

wystąpienia

w

sprawie

szczególnych

okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd

Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje

istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Jeżeli te okoliczności nie zachodzą, Sąd Najwyższy, zgodnie z art.

3989 § 2 k.p.c., uprawniony jest do wydania postanowienia o odmowie przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skarżący,

uzasadniając

wniosek

o

przyjęcie

skargi

kasacyjnej

do

rozpoznania, wskazał na dwie z wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek, a

mianowicie: występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz

oczywistą zasadność skargi.

Odnosząc się do pierwszej przesłanki, tj. występowania w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego, należy wskazać, że w istocie nie zostało ono w skardze

kasacyjnej sformułowane. Skarżącemu chodzi bowiem o to, czy w odniesieniu do

przedstawionych przez niego okoliczności faktycznych, niewynikających zresztą z

podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, można zastosować art. 3 ust. 1 ustawy

z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy

pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322).

Podkreślić przy tym należy, że w uzasadnieniu skargi skupiono się wyłącznie

kwestionowaniu ustaleń faktycznych Sądów meriti, z których wynikało, że do

wypadku komunikacyjnego (wypadku przy pracy) doszło w czasie wykonywania

polecenia pracodawcy. Zarzucono także błąd w subsumpcji stanu faktycznego pod

określoną normę prawną. Trzeba zwrócić w tym kontekście uwagę na dwie kwestie.

Po pierwsze, kwestia subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod

określoną

normę

prawną

nie

stanowi

istotnego

zagadnienia

prawnego.

Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1

k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia

prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na przykład art. 390

§ 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego

przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie –

wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej). Z

przedstawionego przez wnoszącego skargę istotnego zagadnienia prawnego musi

jednak wynikać, jaki jest konkretny problem prawny, na czym polegają istotne

wątpliwości (na przykład interpretacyjne). Sformułowane zagadnienie winno zatem

odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie

podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy

przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu

Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie

jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez

ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i

ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 4 lutego 2000 r., sygn. akt II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8,

poz. 147, z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Po drugie, należy

wskazać, że zagadnienie prawne, mając charakter abstrakcyjny, musi jednak

odnosić się do podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, nie zaś do sprzecznych

z nią „własnych ustaleń” skarżącego.

Odnosząc się do drugiej ze wskazanych przesłanek, tj. „oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej” trzeba zauważyć, że przesłanka ta występuje

wtedy, gdy bez pogłębionej analizy zastosowanych przez sąd przepisów prawa

materialnego i bez wnikania w szczegóły postępowania dowodowego - dla oceny

naruszenia

przepisów

prawa

procesowego,

można

stwierdzić

zasadność

przytoczonych podstaw kasacyjnych. Innymi słowy, oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zwykle wynika z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia

przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z

jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi

zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w

rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia

25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN

15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20 poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN

157/01, OSNAPiUS 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01,

OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I

UK 218/07, LEX nr 375616). Jeżeli zatem przesłanką wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie, iż skarga jest oczywiście uzasadniona,

skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący,

w czym wyraża się ta "oczywistość" i przedstawić argumenty na poparcie tego

twierdzenia.

Tymczasem skarżący - pod pozorem oczywistej zasadność skargi kasacyjnej

i wskazując na naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 1 ustawy o

ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – w

istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sądy meriti. Ustrojową

funkcją Sądu Najwyższego jest sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym

zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Z tego punktu

widzenia każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami

faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub

niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi

na jego sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2007 r. V CSK 364/06, LEX nr 238975).

Oznacza to, że zarzut naruszenia prawa materialnego – uzasadniający jej

oczywistą zasadność - nie może odnieść zamierzonego skutku, a oparta na nim

skarga kasacyjna jest tym samym oczywiście bezzasadna.

Z powyższych względów, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., orzeczono jak w

sentencji postanowienia.