III UK 87/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 87/05

POSTANOWIENIE

Dnia 3 czerwca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska

w sprawie z wniosku B. P., Z. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J.

o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 czerwca 2005 r.,

kasacji wnioskodawcy Z. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w R.

z dnia 26 stycznia 2005 r., sygn. akt III AUa …04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Kasacja ubezpieczonego Z. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 26 stycznia 2005 r. oddalającego apelacje

jego i B. P. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 października 2004 r.

oddalającego odwołanie od decyzji w przedmiocie odmowy objęcia B. P.

pracowniczym

ubezpieczeniem

społecznym,

została

oparta

na

podstawie

naruszenia prawa materialnego – art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1, art. 11

ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych

(Dz.U. Nr. 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu okoliczności

decydujących o przyjęciu kasacji do rozpoznania skarżący podniósł zagadnienie,

„korzystania z pracowniczego ubezpieczenia społecznego przez pracownicę w

ciąży, której kodeks pracy w art. 177 i nast. przyznaje szczególne uprawnienia”.

Wymaga – w ocenie skarżącego – wyjaśnienia, „czy sam fakt ciąży pracownicy

pozwala na daleko idące uproszczenie dowodowe Sądów obu instancji ,

przyjmujące a priori, że zatrudnienie pracownicy w zaawansowanej ciąży należy

uznać za fikcyjne. Należy rozważyć, czy nie jest to jaskrawe wykroczenie poza

zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 k.p.c.”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3933 § 1 k.p.c., kasacja - obok oznaczenia zaskarżonego

orzeczenia

ze

wskazaniem

zakresu

zaskarżenia,

przytoczenia

podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z

oznaczeniem

zakresu

uchylenia

lub

zmiany

-

powinna

zawierać

także

przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. W kasacji nie brak

tych elementów.

Wobec tego, że kasacja oparta została na podstawie naruszenia prawa

materialnego,

a

w

ramach

przedstawienia

okoliczności

uzasadniających

rozpoznanie kasacji strona skarżąca wskazuje na potrzebę dokonania wykładni

przepisu postępowania oraz nieujętych w podstawie kasacji art. 177 i nast. k.p.,

koniecznym staje się przypomnienie relacji, zachodzących między tymi dwoma

istotnymi wymaganiami kasacji. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał w

publikowanych orzeczeniach, że przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie kasacji (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) oraz

przytoczenie podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3933 § 1 pkt 2 k.p.c.) są niezależnymi od siebie

elementami konstrukcyjnymi kasacji różniącymi się funkcją i celem. Przytoczenie

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie pozostaje w związku z treścią art. 393 1

k.p.c., natomiast przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji

polega na wskazaniu przesłanek, według których Sąd Najwyższy orzeka o przyjęciu

bądź odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 393 § 1 i art. 393 7 § 1 k.p.c.).

Wypełnienie obowiązku związanego z drugim z omawianych wymagań kasacji nałożonego na osoby uprawnione do sporządzenia kasacji, którymi są profesjonalni

pełnomocnicy procesowi lub podmioty o kwalifikacjach wskazanych w ustawie - nie

może być zastąpione przez powołanie podstaw kasacji i ich uzasadnienia, gdyż

prowadziłoby do zbędnego powielania argumentów wskazanych w uzasadnieniu

podstaw kasacyjnych, służących wykazaniu ich zasadności (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3,

poz. 52).

Takie ujęcie relacji między tymi istotnymi elementami kasacji, nie oznacza,

że okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji mogą nie pozostawać

w merytorycznym związku z podstawami, na których kasacja została oparta. Wręcz

przeciwnie, wykazywanie, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

bądź istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie powinno być oparte aby wywołać skutek w postaci przyjęcia kasacji do rozpoznania - na przepisach

prawa powołanych w podstawach kasacji. W przeciwnym razie Sąd Najwyższy, po

przyjęciu kasacji do rozpoznania, dokonywałby wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów, których naruszenia skarżący nie zarzucał w kasacji. Byłoby to sprzeczne

z podstawową regułą orzekania, wyrażoną w art. 393 11 § 1 k.p.c., zgodnie z którą

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia oraz jej podstaw. Sąd

Najwyższy nie może zatem nie odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeśli

okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie, o których stanowi art. 393 § 1 pkt 1 i 2

k.p.c.,

wykazane

zostały

na

gruncie

przepisów

prawa

nie

powołanych

odmówić przyjęcia

kasacji do

w podstawach kasacji.

Z przytoczonych

względów należało

rozpoznania (art. 393 § 1 k.p.c.).