III UK 84/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 84/07

POSTANOWIENIE

Dnia 9 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z odwołania J. S. Przedsiębiorstwa Budowlano - Usługowego "S. - Pol"

Spółka Jawna

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanej H. C.

o zasiłek chorobowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 9 stycznia 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych […]

z dnia 12 kwietnia 2007 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy –Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację wnioskodawcy J. S. Przedsiębiorstwo

Budowlano-Usługowe „S.-Pol” s. j. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 19 stycznia

2007 r., wydanego w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, przy

udziale zainteresowanej H. C., o zasiłek chorobowy.

W zaskarżonym wyroku Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej

instancji, że nagrody i premie przewidziane w przepisach płacowych wnioskodawcy

mają charakter uznaniowy i nie mogą być utożsamiane z premią regulaminową.

Tym samym nie mogą być wliczane do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i

macierzyńskiego jak tego żądał wnioskodawca. Jednocześnie Sąd Okręgowy

wskazał, że wydając zaskarżony wyrok był związany prawomocnym wyrokiem

Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2006 r., uznającym wnioskodawcę za winnego

tego, że w okresie od stycznia 1999 r. do kwietnia 2002 r. jako właściciel PBU „S.Pol", działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd

pracowników

ZUS

poprzez

zgłoszenie

do

ubezpieczenia

społecznego

pracowników, z którymi zostały zawarte pozorne umowy o pracę, mając na celu

wyłudzenie świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz wliczając bezpodstawnie

do podstawy wymiaru świadczeń wypłacane pracownikom premie i nagrody,

doprowadził ZUS do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wypłaty

zasiłków chorobowych i macierzyńskich w kwocie 1.054.227,57 zł, w tym z tytułu

pozornie zawartych umów z m.in. H. C., a nadto z tytułu bezpodstawnego wliczenia

nagród do podstawy wymiaru świadczeń zawartych w umowach o pracę,

stanowiącego przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w

związku z art. 12 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie

następujących przepisów: 1/ art. 41 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca

1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby

i macierzyństwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267, powoływanej jako ustawa o

świadczeniach pieniężnych) w związku z § 5 pkt 2 regulaminu wynagradzania wraz

z zasadami wynagradzania obowiązującymi od 15 kwietnia 1999 r. w spółce „S.Pol" przez przyjęcie, że przepisy o wynagradzaniu nie przewidują zmniejszania

premii i nagrody za okres pobierania świadczenia, 2/ art. 3 pkt 3 w związku z art. 36

ustawy o świadczeniach pieniężnych przez jego niezastosowanie, polegające na

błędnym zdefiniowaniu wynagrodzenia i błędnym ustaleniu przychodu pracownika

co miało istotne znaczenie przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń z

ubezpieczenia społecznego i było sprzeczne z umową o pracę, 3/ przepisów

Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w

sprawie

szczegółowych

zasad

ustalania

podstawy

wymiaru

składki

na

ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106) przez jego

niezastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że wypłacona premia

miesięczna, nie stanowi składnika podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie

emerytalne i rentowe i nie jest przychodem w rozumieniu przepisów o podatku

dochodowym od osób fizycznych, osiąganym przez pracownika u pracodawcy z

tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 2 ustawy

z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz.

887). i zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, nie można wykluczyć z podstawy

wymiaru składek premii, a podstawa wymiaru składek jest zarazem podstawą

wymiaru świadczeń z tego ubezpieczenia - przez jego pominięcie w całości, 4/ art.

38 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych przez jego niezastosowanie,

polegające na błędnym ustaleniu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, a w

konsekwencji błędnego ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, 5/ art.

316 § 1 k.p.c. poprzez nie wzięcie za podstawę rozstrzygnięcia istniejącego stanu

prawnego w zakresie wynikającym z art. 3 pkt 3 w związku z art. 36 ustawy o

świadczeniach pieniężnych w związku z art. 20 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych zgodnie z którymi podstawę wymiaru świadczeń z ubezpieczenia

społecznego stanowi podstawa wymiaru składek na to ubezpieczenie, 6/ art. 233 §

1 k.p.c. poprzez ustalenie niezgodnie z stanem faktycznym i wbrew zasad

logicznego rozumowania, że wszystkim pracownikom spółki przysługuje wyłącznie

wynagrodzenie w wysokości najniższego obowiązującego w danym okresie.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił istnieniem w

sprawie ważnego zagadnienia prawnego wymagającego szerszej wykładni Sądu

Najwyższego, a sprowadzającego się do następujących pytań czy uprawnione są

poglądy Sądu Okręgowego: 1/ że art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach

pieniężnych nakazuje wyłączenie z podstawy świadczeń z ubezpieczenia

społecznego miesięcznej premii lub nagrody o charakterze uznaniowym, o ile tak,

to jaki przepis prawny określa taki charakter premii, 2/ że w myśl art. 41 ust. 1

powołanej ustawy należy rozróżniać premię regulaminową, uznaniową, wymłacaną

stale, i w zależności od jej nazwania należy ją wliczać bądź wyłączać z podstawy

świadczeń z ubezpieczenia społecznego, wypłacanych za dany miesiąc, oraz jak w

świetle tego przepisu rozróżniać premię uznaniową, a jak regulaminową, a także 3/

że w związku z art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych nie stosuje się

art. 47 ust. 1 w związku z art. 36 ust. 1 i 42 ust. 1 tej ustawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście nieuzasadniona na gruncie prawidłowo

wyłożonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawomocnego wyroku Sądu

Rejonowego […] z dnia 29 marca 2006 r., skazującego J. S. za przestępstwo z art.

286 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. Moc wiążąca ustaleń

zawartych w karnym wyroku skazującym co do popełnienia przestępstwa

wprowadzenia w błąd pracowników organu rentowego w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej przez wyłudzenie świadczeń z ubezpieczenia społecznego (art. 11

k.p.c.) wyklucza potrzebę i celowość badania tego, czy sporne nagrody uznaniowe

były rzeczywiście wypłacane, jak utrzymuje skarżący, czy też były one jedynie

pozornie deklarowane dla wyłudzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jak

to wynika z wiążących ustaleń zawartych w w/w wyroku skazującym.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (398 9 § 2

k.p.c.).