III UK 6/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 6/14

POSTANOWIENIE

Dnia 7 maja 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z odwołania J. J.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K.

o emeryturę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 7 maja 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)

z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt III AUa (…),

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 3 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację ubezpieczonego J. J. od wyroku Sądu

Okręgowego w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego

2013 r. oddalającego odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w K. z dnia 20 września 2012 r. odmawiającej mu

przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach

szczególnych lub szczególnym charakterze.

W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne ustalenia

faktyczne oraz rozważania prawne poczynione przez Sąd Okręgowy, według

którego zatrudnienie ubezpieczonego w okresach od 1 czerwca 1977 r. do 15

grudnia 1987 r. w Zakładach (…) na stanowisku kierowca-operator żurawia „Hiab”

nie odpowiadało pracy drwala, wyszczególnionej w Dziale VI, pkt 1, wykazu A

stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.

w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych

warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast

stanowisko

„drwal-operator

maszyn

leśnych”

wskazane

zostało

wyłącznie

załączniku nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12

sierpnia 1983 r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i

energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, ale

nawet to nie przystaje do sposobu określenia stanowiska pracy ubezpieczonego,

którego zatrudniano tylko jako operatora HIABA. Sąd Apelacyjny podkreślił, że

zarządzenie nr 17 stanowi wykaz resortowy, który musi być dostosowany do treści

Wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 1983 r., zawierający

kompletny wykaz stanowisk pracy wykonywanych w szczególnych warunkach. Gdy

więc określa niezgodnie z załącznikiem - stanowiska pracy, których wykonywanie

uprawnia do nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym, nie wywołuje

skutków przewidzianych w art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr

153, poz. 1227 ze zm.) i ubezpieczony nie może nabyć prawa do wcześniejszej

emerytury.

W skardze kasacyjnej ubezpieczony zarzucił naruszenie następujących

przepisów: 1/ art. 184 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i

rentach z FUS oraz i § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. przez

przyjęcie, że skarżący w spornych okresach wykonując pracę na stanowisku

„operatora Hiaba” nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracy w szczególnych

warunkach na stanowisku „drwala”, wymienionym w Wykazie A, Dział VI poz. 1

stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia oraz przez „pominięcie wykazu

stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki,

w którym w Dziale VI, poz. 1 pkt. 1 - 3, na który pracodawca powołał się w

świadectwie pracy skarżącego, wskazując, że wykonywał on pracę w szczególnych

warunkach, jako ‘operatora Hiaba’, zaliczanym wg w/wym. zarządzenia MGiE do

stanowiska ‘drwal - operator maszyn i urządzeń leśnych’”.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił

występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, polegającego na

ustaleniu, czy prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A,

stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. „muszą być ściśle

przypisane do danej branży? czy też przy ustalaniu uprawnień ubezpieczonego

należy posiłkować się wykazami stanowisk pracy, na których były wykonywane

prace w szczególnych warunkach ustalonymi przez właściwych ministrów dla

podległych im jednostek?”.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, a także

poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy Sądowi

Okręgowemu w do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania za wszystkie instancje, ewentualnie o uchylenie wyroków Sądów obu

instancji i orzeczenie co do istoty sprawy przez orzeczenie, że skarżącemu od dnia

27 września 2012 r. przysługuje emerytura na podstawie przepisów art. 184 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga nie nadawała się do przyjęcia jej do rozpoznania. Skarga został

oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, zaś brak

skutecznych proceduralnych podstaw skarg kasacyjnych sprawiał, że Sąd

Najwyższy

był

związany

ustaleniami

faktycznymi

stanowiącymi

podstawę

zaskarżonego wyroku (art. 39813 § 2 k.p.c.), z których wynikało, że skarżący

pracując w spornym okresie na stanowisku kierowcy-operatora żurawia „Hiab” nie

wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracy w szczególnych warunkach na

stanowisku „drwala”, wymienionym w Dziale VI poz. 1 wykazu A stanowiącego

załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.

Ponadto zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi

nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W

związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien

wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w

powołanym przepisie, a jego uzasadnienie - zawierać argumenty świadczące o tym,

że ze względu na sformułowane w ustawie wymagania, istnieje potrzeba

rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego.

W myśl utrwalonego orzecznictwa, istotność zagadnienia prawnego

konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające

znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia

innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia

prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie

został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne

poglądy

w

tym

zakresie,

wynikające

z

odmiennej

wykładni

przepisów

konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie z dnia 12 marca 2010 r., II UK

400/09, LEX nr 577468). Z tego względu nie istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd

Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą

okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu.

Tymczasem wątpliwości prawne podniesione przez skarżącego były już

przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który stwierdził, że wynikające z

wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r.

przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne

znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu

art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej. W wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10,

LEX

nr

619638,

Sąd

Najwyższy

zajął

stanowisko,

że

„wyodrębnienie

poszczególnych prac ma charakter stanowiskowo - branżowy. Pod pozycjami

zamieszczonymi w kolejnych działach wykazu wymieniono bowiem konkretne

stanowiska przypisane danym branżom, uznając je za prace w szczególnych

warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego. Taki sposób kwalifikacji

prawnej tychże prac nie jest dziełem przypadku. Specyfika poszczególnych gałęzi

przemysłu determinuje bowiem charakter świadczonych w nich prac i warunki, w

jakich są one wykonywane, ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Nie można

zatem swobodnie czy wręcz dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia,

wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one

przypisane w tym akcie prawnym”. Również w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r.,

I UK 381/07 (LEX nr 494112) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przyporządkowanie

określonej pracy do określonej w wykazie branży przemysłowej ma istotne

znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w warunkach szczególnych, gdy

uciążliwość i szkodliwość pracy dla zdrowia wynika właśnie z jej branżowej

specyfiki.

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.