III UK 41/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 41/07

POSTANOWIENIE

Dnia 11 lipca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z odwołania P. C.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do renty rodzinnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 11 lipca 2007 r.,

na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od postanowienia Sądu Apelacyjnego

w […]

z dnia 23 stycznia 2007 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2003 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok

Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 15

grudnia 2005 r. i odrzucił odwołanie P. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 29 kwietnia 2004 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do

renty rodzinnej. W motywach rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że w

sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej z uwagi na jej prawomocne

rozstrzygnięcie wyrokiem Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w L. z dnia 8 kwietnia 2003 r. Powoduje to konieczność odrzucenia

odwołania z mocy art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.

W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia wnioskodawca

zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść

wadliwego rozstrzygnięcia, to jest a) art. 378 § 1 w związku z art. 316 § 1 i art. 328

§ 1 k.p.c. poprzez zaniechanie rozpatrzenia istoty sprawy, a w szczególności, czy w

toku postępowania przed organem rentowym oraz przed Sądem pierwszej instancji

wnioskodawca przedłożył nowe dowody lub zostały ujawnione nowe okoliczności

istniejące przed wydaniem decyzji z dnia 9 marca 2001 r., które miały wpływ na

jego prawo do renty rodzinnej po zmarłej matce, b) art. 379 pkt 3 w związku z art.

199 § 1 pkt 2 oraz art. 386 § 3 k.p.c. poprzez ich wadliwą wykładnię oraz art. 366

k.p.c. poprzez jego niezastosowanie przy błędnym przyjęciu, że przedmiotem

niniejszego postępowania było ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do

renty rodzinnej, a więc że przedmiot sprawy był tożsamy z przedmiotem sprawy VIII

U …/01 Sądu Okręgowego, podczas gdy w obecnym postępowaniu wnioskodawca

– powołując się na okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji organu

rentowego z dnia 9 marca 2001 r. – domagał się ponownego ustalenia prawa do

renty oraz c) art. 130 § 1 w związku z art. 407 § 1 i art. 403 § 2 k.p.c. poprzez brak

ich zastosowania, a w konsekwencji niepotraktowanie odwołania wnioskodawcy

jako skargi o wznowienie postępowania w sprawie VIII U …/01, a nadto 2)

naruszenie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13

października

1998

r.

o

systemie

ubezpieczeń

społecznych

poprzez

ich

niezastosowanie w sytuacji, gdy wnioskodawca wnosił o ponowne ustalenie prawa

do renty z powołaniem się na nowe dowody i okoliczności istniejące przed

wydaniem decyzji z dnia 9 marca 2001 r., które po ich ujawnieniu miały wpływ na

jego prawo do tego świadczenia.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił: 1)

oczywistą zasadnością skargi wobec odrzucenia odwołania ze względu na istnienie

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 kwietnia 2003 r., sygn. akt

VIII U …/01 pomimo, że przedmiotem sprawy niniejszej było ponowne ustalenie

prawa do renty rodzinnej ze względu na nowo ujawnione okoliczności wykazane

przy wniosku rozstrzygniętym zaskarżoną decyzją oraz 2) wystąpieniem w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego, „czy wniosek strony bądź odwołanie od decyzji

organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do renty rodzinnej bądź innych

świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powinny być traktowane jako

skarga o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy sprawa była rozstrzygnięta już

prawomocnym wyrokiem sądowym, a strona przy tym wniosku bądź odwołaniu od

decyzji powołuje się na nowe dowody, które nie były rozpoznane w postępowaniu

sądowym zakończonym wyrokiem”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2)

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność

postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący wskazuje w pierwszym rzędzie na oczywistą jej zasadność podnosząc, że

przedmiotem niniejszej sprawy było ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej z

uwagi

na

nowe

zakończonym

dowody,

nie

prawomocnym

podlegające

wyrokiem.

rozpoznaniu

Tymczasem

w

Sąd

postępowaniu

Najwyższy

niejednokrotnie wyrażał pogląd, iż w trybie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity

tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.)

nie można żądać zmiany

prawomocnego wyroku oraz że w sprawie toczącej się po złożeniu w trybie art. 114

ust. 1 tej ustawy ponownego wniosku o świadczenie, niedopuszczalne jest

wykazywanie, że wszystkie wymagane warunki były spełnione przed zamknięciem

rozprawy w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, którym odmówiono

przyznania prawa do tego świadczenia (por. między innymi wyroki z dnia 25

września 1998 r., II UKN 373/98, OSNAPiUS 1999 nr 21, poz. 702, z dnia 18 lutego

2003 r., II UK 139/02, OSNP 2004 nr 7, poz. 128 i z dnia 20 lutego 2006 r., II UK

170/05, Wokanda 2006 nr 9, poz. 32). Wnioskodawca warunek całkowitej

niezdolności do pracy musiał spełniać przed dniem 19 października 1987 r., to jest

przed ukończeniem 16 roku życia (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 29 września 2006 r., II UZP 10/06, OSNP 2007 nr 5-6, poz.

75). Wypływa stąd oczywisty wniosek, że oddalenie prawomocnym wyrokiem

odwołania wnioskodawcy od decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty

rodzinnej z uwagi na brak spełnienia tej przesłanki oznacza, iż nie może on w trybie

art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach wykazywać spełnienia tego warunku

przed wskazaną datą przy pomocy zaświadczenia lekarskiego określającego stan

jego zdrowia w 2004 r.

W drugiej kolejności skarżący powołuje się na wystąpienie w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego, a mianowicie, czy wniosek o ponowne ustalenie

prawa do renty rodzinnej lub odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania tego

prawa powinien być traktowany jako skarga o wznowienie postępowania w sytuacji,

gdy strona powołuje się na nowe dowody.

Zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym

przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym,

których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej

sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie

zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej

powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi

zostało sformułowane i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych

ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy

przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy

jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja

2001 r., II CZ 35/01, OSNC z 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN

649/01, OSNP z 2004 nr 9, poz. 158 oraz z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02,

Wokanda z 2004 7-8, poz. 51). Ponadto rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego nie

może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod

adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości

skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź

w drodze prostego zastosowania przepisów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej skargi kasacyjnej

należy

stwierdzić, że sformułowane w niej przez skarżącego zagadnienie nie

odpowiada wyżej przytoczonym wymogom. Przede wszystkim nie zostało ono w

ogóle uzasadnione, gdyż po pierwsze – uzasadnienie motywów i wniosków skargi

w jego punkcie drugim odnosi się wyłącznie do zarzutów podniesionych w ramach

podstawy

kasacyjnej

naruszenia

przepisów postępowania,

bez

wskazania

jakichkolwiek argumentów prowadzących do możliwości rozbieżnych ocen, a po

drugie – z uzasadnienia tej podstawy wynika, że skarżącemu chodzi w istocie o

zajęcie stanowiska w zakresie zarzutów przedstawionych przez niego w tym

zakresie zaskarżonemu wyrokowi. Odpowiedź na postawione przez skarżącego

pytanie

jest

prostą

postępowania, a w

konsekwencją

zastosowania

odpowiednich

przepisów

rezultacie sformułowane przez niego pytanie nie jest

wymagającym zaangażowania Sądu Najwyższego zagadnieniem prawnym.

Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.