III UK 38/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 38/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania K. G. ‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. ‎o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 października 2014 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 października 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) – w sprawie z odwołania K. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową – oddalił apelację K. G. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. oddalającego odwołanie ubezpieczonej od decyzji organu rentowego z dnia 27 maja 2011 r., odmawiającej K. G. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową z uwagi na brak u wnioskodawczyni niezdolności do pracy.Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni zaskarżyła skargą kasacyjną.

Skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) zarzucono: błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 i ust. 3 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r.

Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych W ramach podstawy procesowej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzucono naruszenie: art. 217 § 3 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c. w związku z art. 278 k.p.c. i art. 286 k.p.c. oraz art. 290 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 2 k.p.c. wskazano na przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określoną w przepisie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej uzasadniono tym, że – w ocenie skarżącej – nie może się „ostać w obrocie prawnym wyrok Sądu Apelacyjnego w sytuacji, gdy Sąd ten w zakresie swojego orzekania oparł się na opiniach biegłych lekarzy, które zawierały wady dyskwalifikujące je jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie”.

Wskazano w szczególności, że biegli w opiniach nie wypowiedzieli się w kwestii: na czym polegała poprawa stanu zdrowia wnioskodawczyni, po dacie 30 kwietnia 2011 r. (tj. ustania wcześniej przyznanego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową); do wykonywania jakiej konkretnie pracy – zgodnej z jej kwalifikacjami – ubezpieczona jest zdolna. Powyższe okoliczności miały bardzo istotne znaczenie w niniejszej sprawie w sytuacji, w której ubezpieczona nieprzerwanie od 28 września 2005 r. do kwietnia 2011 r. przebywała na rencie i była uznawana za częściowo niezdolną do pracy.

Biegli w żaden sposób nie odnieśli się do wcześniejszej dokumentacji chorobowej ubezpieczonej (sprzed marca 2011 r.) celem jej porównania z wynikami po tej dacie, a przecież tylko taka czynność mogłaby stanowić podstawę do wniosków dotyczących pogorszenia się, czy też poprawy stanu zdrowia ubezpieczonej w stosunku do wcześniejszego okresu. Wskazano, że ubezpieczona zgłaszała konkretne i sprecyzowane zarzuty do opinii biegłych lekarzy, która została oparta w zasadzie na jednym wyniku badania EMG z dnia 16 marca 2011 r., domagając się wyjaśnienia wskazanych kwestii oraz wskazując na konkretny materiał dowodowy pozostający w sprzeczności ze stwierdzeniami biegłych oraz zgłaszając wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii specjalistycznej Kliniki Chirurgii Plastycznej Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego [...] w W..

Sąd drugiej instancji jednak ten wniosek oddalił na rozprawie w dniu 22 października 2013 r., do czego zastrzeżenia na podstawie art. 162 k.p.c. złożyła skarżąca. W ocenie skarżącej skoro, pomimo wypowiadania się w niniejszej sprawie 6 biegłych lekarzy (na co zwrócił uwagę również Sąd II instancji) okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione, to bezzasadnym było powoływanie dowodu z opinii kolejnych biegłych lekarzy sądowych, ale należało dopuścić dowód z opinii odpowiedniego specjalistycznego instytutu, który to wniosek dowodowy Sąd drugiej instancji oddalił.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364).

W niniejszej sprawie stan taki nie występuje.Autorka rozpatrywanej skargi kasacyjnej uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o „oczywistą zasadność” jej skargi opiera na twierdzeniach, które sprowadza do kwestionowania oceny przez Sąd drugiej instancji w zaskarżonym wyroku materiału dowodowego sprawy, w szczególności na oparciu ustaleń wyroku na podstawie wadliwie sporządzonych – w ocenie skarżącej – biegłych lekarzy sądowych badających ubezpieczoną. Podstawowa wadliwość tak skonstruowanego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania polega na tym, że twierdzenia wniosku w tym zakresie nie są powiązane z żadnym przepisem prawa.

Chociaż autorka skargi swoje twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej opiera na sugestiach dotyczących naruszenia przez Sąd drugiej instancji prawa procesowego; swoich twierdzeń nie wiąże z żadnym przepisem prawa procesowego. Ogranicza się tylko do ogólnikowych twierdzeń; brakuje przedstawienia odpowiedniej jurydycznej argumentacji ze wskazaniem przepisów prawa procesowego – argumentacji, którą autorka skargi wykazałaby, że rzeczywiście jej skarga jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Przypomnieć trzeba, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie tzw.

„przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Sąd Najwyższy w ramach „przedsądu” bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328).Niezależnie od powyższej wadliwości uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, autorka skargi nie uwzględnia w swoim twierdzeniu podstaw zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji, z których wynika, że sprawie było przeprowadzone przez sądy obydwu instancji bardzo szerokie postępowanie dowodowe, a jego ustalenia zostały oparte na podstawie dowodów z opinii biegłych lekarzy między innymi: w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji – biegłego sądowego lekarza ortopedy, który w swojej opinii uznał ubezpieczoną za zdolną do pracy.

Z uwagi na zastrzeżenia do tej opinii – biegły przedstawił opinię uzupełniającą, w której podtrzymał wnioski swojej opinii głównej. Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii innego biegłego ortopedy oraz biegłego neurologa. Biegli ci nie stwierdzili u ubezpieczonej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, ani z ogólnego stanu zdrowia. Sąd pierwszej instancji podzielając wnioski powyższych opinii – stwierdził, że zostały one wydane przez lekarzy odpowiednich specjalności po bezpośrednim zbadaniu ubezpieczonej oraz po zapoznaniu się z jej dokumentacją lekarską.Sąd drugiej instancji przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy: specjalisty z zakresu medycyny pracy oraz zespołu biegłych: lekarza neurologa, ortopedy – traumatologa i specjalisty medycyny pracy.

Ten ostatni zespół biegłych lekarzy specjalistów dysponujący wiedzą odpowiednią dla dokonania oceny stanu niezdolności do pracy ubezpieczonej – rozpoznając obustronny zespół cieśni nadgarstka (choroba zawodowa), stan po leczeniu operacyjnym zespołu cieśni nadgarstka prawego w 2003 roku, 2005 roku, 2006 roku, stan po leczeniu operacyjnym zespołu cieśni kanału nadgarstka lewego w 2009 roku, stan po odbarczeniu nerwu łokciowego prawego na poziomie łokcia - 10 stycznia 2013 r., chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa bez cech podrażnienia korzeni nerwowych, nadciśnienie tętnicze, otyłość – nie stwierdził niezdolności do pracy ubezpieczonej po dacie 30 kwietnia 2011 r.

Biegli w uzasadnieniu opinii podkreślili, że w badaniu przedmiotowym nie stwierdzono istotnych zaników mięśni krótkich ręki, co potwierdza również wynik badania EMG z dnia 16 marca 2013 r., który wskazuje na niewielkie uszkodzenie włókien czuciowych nerwu pośrodkowego prawego na poziomie nadgarstka, wartość przewodzenia nerwu łokciowego i włókien ruchowych nerwu pośrodkowego prawego pozostawały w granicach normy. Podobny wynik dotyczy kończyny górnej prawej. Przebyty w styczniu 2013 r. zabieg odbarczenia nerwu łokciowego prawego daje podstawę do czasowej niezdolności do pracy w ramach zwolnienia lekarskiego, ale nie daje podstawy do orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy.

Taką ocenę stanu zdrowia ubezpieczonej biegli podtrzymali w opinii uzupełniającej podkreślając, że orzeczenie swoje podjęli po dogłębnej analizie dostępnej dokumentacji medycznej, a zwłaszcza na podstawie wyniku przeprowadzonego badania przedmiotowego odwołującej.Sąd drugiej instancji uznał, że powyższa opinia biegłych przy uwzględnieniu opinii wydanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym pozwala na dokonanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dlatego też oddalił wniosek ubezpieczonej o dopuszczenie dowodu z opinii Kliniki Chirurgii Plastycznej Publicznego Szpitala Klinicznego [...] w W.

Sąd drugiej instancji nie podzielił pierwszej opinii dopuszczonej w postępowaniu apelacyjnym – opinii specjalisty z zakresu medycyny pracy. Za bardziej miarodajne uznał opinie zespołu biegłych powołanych w postępowaniu apelacyjnym oraz opinie biegłych z postępowania pierwszoinstancyjnego.Odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania Sąd Najwyższy miał na względzie wielokrotnie już powtarzane stanowisko, że sąd orzekający w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku dopuszczania dowodów, zwłaszcza z opinii biegłych lekarzy tak długo, aż strona uzyska opinię odpowiadająca jej oczekiwaniom (wyroki: z dnia 19 marca 1997 r., II UKN 45/97, OSNAPiUS 1998 r. nr 1, poz. 24 z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 391/97, OSNAPiUS 1998 nr 20, poz. 612).

Należy uznać, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej instancji były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy.Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.