Legislator Case Law & Legislation
III UK 38/11 AI generated

III UK 38/11 · Sąd Najwyższy

Case Number III UK 38/11
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

czerwca 2010 r. oddalił apelację B. S. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i wstrzymującej wypłatę wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem.

Legislator headnote

AI generated

art. 145 § 1 pkt 5 k.p, art.10 k.p, art. 233 k.p.c, art. 3984 § 2 k.p.c, art. 3989 § 2 k.p.c, art. 379 pkt 5 k.p.c; III UK 38/11 · Sąd Najwyższy: czerwca 2010 r. oddalił apelację B. S. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i wstrzymującej wypłatę wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem.

Keywords

AI generated
art. 145 § 1 pkt 5 k.p art.10 k.p art. 233 k.p.c art. 3984 § 2 k.p.c art. 3989 § 2 k.p.c art. 379 pkt 5 k.p.c

Cited Legislation

AI generated
art. 145 § 1 pkt 5 k.p
wznowienia przyjął art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
art.10 k.p
9 i art.10 k.p.a., w wyniku czego już na etapie wznowienia z urzędu
art. 233 k.p.c
postępowania przez ZUS skarżący był pozbawiony możliwości obrony oraz art. 233
art. 3984 § 2 k.p.c
art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca
art. 3989 § 2 k.p.c
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać postać
art. 379 pkt 5 k.p.c
postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c.
art. 149 § 1 k.p
na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.; wymaga natomiast zawiadomienia stron o
art. 61 § 4 k.p
wszczęciu postępowania na podstawie art. 61 § 4 k.p.a.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III UK 38/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z odwołania B. S.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dzieckiem,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2011 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 30 czerwca 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 30

czerwca 2010 r. oddalił apelację B. S. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 kwietnia 2010 r., mocą którego oddalono jej

odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 6 lipca 2009 r.,

wstrzymującej wypłatę wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem.

Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną odwołującej się.

Skargę oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego przez jego

niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię polegające na przyjęciu w

wyrokach przez Sądy obu instancji, że organ rentowy po uprawomocnieniu się

decyzji o przyznaniu prawa do emerytury miał uzasadnione podstawy do

wznowienia z urzędu postępowania w trybie art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998

r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst:

Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.; dalej ustawa o emeryturach i rentach) w

celu ponownego ustalenia na skutek odmiennej obecnie oceny dowodów

dołączonych do wniosku emerytalnego, prawa do tego świadczenia, przyznanego

wcześniej na zasadzie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w

sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się

dziećmi wymagającymi stałej opieki i pomocy w czynnościach samoobsługowych

(Dz. U. Nr 28, poz. 149 ze zm.) co w świetle treści uchwały Sądu Najwyższego z

dnia 5 czerwca 2003 r., III UZP 5/03 nie stanowiło okoliczności uzasadniającej

wszczynanie z urzędu takiego postępowania a nadto na podstawie naruszenia

przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez

przyjęcie w wyroku przez Sądy obydwu instancji, że organ rentowy wznawiając z

urzędu postępowanie w wydanych na tę okoliczność decyzjach za podstawę ich

wznowienia przyjął art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – bo prowadząc w tym trybie

wznowienie postępowania równocześnie organ rentowy rażąco naruszył zasady

tego postępowania określone odpowiednio w art. 149 § 1 i art.151 § 1 pkt 2 a także

art. 9 i art.10 k.p.a., w wyniku czego już na etapie wznowienia z urzędu

postępowania przez ZUS skarżący był pozbawiony możliwości obrony oraz art. 233

k.p.c. przez niewszechstronne rozważenie materiału dowodowego zgromadzonego

w sprawie przez przyjęcie, że organ rentowy był w tym konkretnym przypadku

uprawnionym do wznowienia z urzędu i w takiej formie postępowania, a tym samym

naruszenie: 1/ art. 114 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach w zw. z § 1

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do

wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi

stałej opieki (Dz. U. z 1989 r., Nr 28, poz. 149) oraz przepisów rozdziału trzeciego

ustawy o emeryturach i rentach w zakresie kompetencji lekarzy orzeczników ZUS,

opiniujących stan zdrowia dzieci do lat 16, jak i zakresu ich uprawnień określonych

w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 sierpnia 1997 r. (Dz. U.

Nr 99, poz. 612) w sprawie orzekania o niezdolności do pracy do celów rentowych

w sytuacji kiedy w sprawie nie zostały ujawnione żadne nowe nieznane organowi

rentowemu okoliczności lecz istniejące w chwili wydania decyzji pierwszorazowej;

2/ wynikającego z treści art. 124 ustawy o emeryturach i rentach, obowiązku jego

stosowania przez organ rentowy w zasadach postępowania o świadczenie

określone w ustawie a więc tym bardziej szczególnie w przypadku wznawiania z

urzędu postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 (jak to miało miejsce w sprawie),

rażącego łamania zasad tego wznowienia postępowania, bez dopuszczenia do

udziału strony jaką jest świadczeniobiorca; 3/ uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5

czerwca 2003 r., sygn. akt III UZP 5/03 dotyczącej interpretacji prawa w tym

zakresie; 4/ wykładni prawa zawartej w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 18

lutego 2003 r., sygn. akt II UK 146/02; 5/ art. 2 i 32 Konstytucji RP oraz następstw

wynikających z art. 77.

Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co

do istoty sprawy, lub jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania.

Jako przesłankę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazano wyżej wymienione przesłanki, argumentację przytoczoną w ramach

podstawy skargi kasacyjnej a także nieważność postępowania w związku z

naruszeniem przez ZUS na etapie wznawiania przez niego postępowania z urzędu,

w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i równoczesną obrazę treści 149 § 1 pkt 1, art.151 § 1 pkt

2 oraz art. 9 i art.10 k.p.a. w związku z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach, a

także występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego

się do pytania, czy istniejąca w sprawie przed wydaniem decyzji pierwszorazowej

przez ZUS dokumentacja medyczna w postaci „Karty Historii Choroby” nie

wymagana do przedłożenia przez skarżącą, na której oparto zaświadczenie

lekarskie dołączone do wniosku jest, jak obecnie utrzymuje ZUS „ujawnioną

obecnie dokumentacją” – czy dokumentacją istniejącą w chwili ustalania prawa do

emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP

5/03. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na rozbieżności w orzecznictwie sądów w

tym zakresie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie warto podkreślić, iż Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest

sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna (podobnie

jak uprzednio kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego

rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z

uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu

publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje

tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c., tj. wówczas,

gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, bądź istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, czy też zachodzi nieważność postępowania

lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W konsekwencji tegoż w

art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca

wymienił obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym m. in. na

możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać postać

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące

w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one

ustawowemu katalogowi przesłanek. Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując

wymagania skargi kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 398 4 k.p.c.

obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek

przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§

2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które

spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach

postępowania kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione,

a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo choć dla obu tych przesłanek

argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko

wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie

analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna

być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać

w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym

bardziej się ich domyślać. Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem

zaskarżenia, realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na

usuwaniu

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów

powszechnych

oraz

na

wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w

sprawie zachodzą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., II

UK 246/07, LEX nr 449007, z dnia 10 marca 2008 r., III UK 4/8, LEX nr 459291, z

dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 404134 i z dnia 19 czerwca 2008 r., II

UZ 18/08, LEX nr 406392).

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy

stwierdzić,

że

przedmiotowa

skarga

kasacyjna

dotknięta

jest

wadami

konstrukcyjnymi. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania częściowo odwołuje

się bowiem do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W konsekwencji Sąd

Najwyższy musiałby poszukiwać przesłanek przedsądu i argumentacji za

przyjęciem ich spełnienia w innych elementach tegoż środka zaskarżenia.

Co zaś się tyczy podniesionego we wniosku zarzutu nieważności

postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity

tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1

pkt 1, art. 9 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającej na

pozbawieniu strony możliwości obrony jej praw na etapie wznowienia postępowania

przed organem rentowy, to wypada zauważyć, iż kwestia ta była przedmiotem

analizy Sądu Najwyższego, który w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10

czerwca 2011 r., III UK 1/11 (Biul.SN 2011/6/21) stwierdził, że ponowne ustalenie

prawa do świadczeń lub ich wysokości w trybie art. 114 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie

wymaga wydania przez organ rentowy postanowienia o wznowieniu postępowania

na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.; wymaga natomiast zawiadomienia stron o

wszczęciu postępowania na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 124

ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W

uzasadnieniu uchwały wyjaśniono zaś, iż mając na uwadze fakt, że w

postępowaniu

przed

organem

rentowym

stosuje

się

przepisy

procedury

administracyjnej, organ ten korzystając z uprawnienia z art. 114 ust. 1 i 1a ustawy o

emeryturach i rentach z FUS do ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich

wysokości, zobowiązany jest do realizacji zasady czynnego udziału stron w

postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W tym celu na organie rentowym spoczywa w myśl

art. 61 § 4 k.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania z

urzędu lub na żądanie jednej z nich. Przepis art. 61 § 4 k.p.a. odnosi się do

postępowania administracyjnego prowadzonego zarówno w trybie zwyczajnym, jak

i w trybach nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną

decyzją administracyjną, zmierzające do wzruszenia tej decyzji, może być

prowadzone tylko po wydaniu przez właściwy organ i doręczeniu wszystkim

stronom wymaganego przez prawo procesowe zawiadomienia o tym fakcie na

podstawie art. 61 § 4 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26

maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50). Zatem treść art. 114

ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który wyczerpująco reguluje materię

ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości oraz zapewnienie

czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) poprzez zawiadomienie o

wszczęciu postępowania na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. - mimo treści art. 124 tej

ustawy (odsyłającego do stosowania w sprawach w niej nieuregulowanych do

Kodeksu

postępowania

administracyjnego)

-

nie

uzasadnia

wydawania

rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania w trybie przepisów rozdziału 12

Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd Najwyższy zauważył,

że wydanie lub niewydanie przez organ rentowy na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.

postanowienia o wznowieniu postępowania dotyczącego ponownego ustalenia

prawa do świadczeń lub ich wysokości w oparciu o art. 114 ust. 1 lub 1a ustawy o

emeryturach i rentach z FUS (podobnie w oparciu o art. 83a ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych) jest prawnie indyferentne w postępowaniu sądowym

wszczętym przed sądem ubezpieczeń społecznych w wyniku wniesienia odwołania

od decyzji organu rentowego wydanej na podstawie art. 114 ust. 1 lub 1a ustawy o

emeryturach i rentach z FUS. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że

naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi

przesłanki wzruszenia decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że

przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie są przez ten Sąd

stosowane. W związku z tym wśród przewidzianych w art. 477 9 § 3, art. 47710 § 2 i

art. 47714 k.p.c. sposobów rozpoznania odwołania przez sąd nie przewidziano

stwierdzania nieważności decyzji organu rentowego, nawet przy odpowiednim

stosowaniu art. 180 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji albo oddala odwołanie, albo,

uznając je za zasadne, zmienia zaskarżoną decyzję (por. np. wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2010 r., II UK 336/09, LEX nr 604222 albo z dnia 9

lutego 2010 r., I UK 151/09, LEX nr 585708). Formalne wady postępowania przed

organem rentowym, podobnie jak formalne wady decyzji administracyjnej wydanej

przez organ rentowy, nie powodują, co do zasady, jej uchylenia ani stwierdzenia jej

nieważności.

Sąd

ubezpieczeń

społecznych

ocenia

zasadność

roszczeń

odwołującego się, a nie formalną legalność postępowania przed organem

rentowym. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych postępowanie sądowe

nie

stanowi

wyjątkowych

prostej

wypadkach

przeprowadzana

jest

administracyjnego.

postępowania

kontynuacji

sądowa

przez

Zasadę

postępowania

kontrola

pryzmat

posiłkowego

administracyjnego

w

administracyjnego;

decyzji

przepisów

Kodeksu

stosowania

postępowaniu

organu

z

w

rentowego

postępowania

przepisów

zakresu

tylko

Kodeksu

ubezpieczeń

społecznych wyrażono w art. 180 k.p.a. Jego treść normatywna z jednej strony

oznacza

przyznanie

pierwszeństwa

w

sprawach

z

zakresu

ubezpieczeń

społecznych przepisom szczególnym (np. przepisom ustawy o emeryturach i

rentach z FUS), z drugiej zaś zwraca uwagę, że postępowanie odwoławcze toczy

się, poprzez zastosowanie art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych, na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania

cywilnego. Z przytoczonych regulacji jednocześnie wynika, że w sprawach z

zakresu ubezpieczeń społecznych pierwszeństwo w zastosowaniu mają przepisy

szczególne (np. przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), natomiast

przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wtedy, gdy

określonej kwestii nie normują przepisy szczególne.

Z kolei odnośnie do tej przesłanki przedsądu, jaką jest występowanie w

sprawie istotnego zagadnienia prawnego, godzi się zauważyć, że w razie

wskazania tej okoliczności przemawiającej za przyjęciem skargi kasacyjnej do

rozpoznania,

obowiązkiem

skarżącego

jest

wywiedzenie

i

uzasadnienie

występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany

jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na

podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r.,

V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowanie zagadnienia powinno zatem

odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie

podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy

przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu

Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie

jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez

ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i

ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc orzeczenie,

nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC

2000, nr 7 - 8, poz. 147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr 513011, z

dnia 8 lipca 2004 r., II PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ

11/08, LEX nr 393883). Nie spełnia określonego w art. 398 9 § 1 k.p.c. wymagania

sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny i nieprecyzyjny, a

zwłaszcza ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez odniesienia się do

problemów interpretacyjnych przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08,

LEX nr 491538). Trzeba jednak przypomnieć, iż przedstawione przez skarżącego

zagadnienie prawne powinno nawiązywać do przepisów, których naruszenie

zarzucono w ramach podstaw skargi kasacyjnej i nie może być oderwane od

przesłanek orzekania w sprawie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada

2002 r., I CK 213/02, LEX nr 74415).

Wreszcie w kwestii tej przesłanki przedsądu, jaką jest potrzeba wykładni

przepisów prawa, przepisy mające być przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego

powinny należeć do katalogu przepisów, których naruszenie przez sąd drugiej

instancji zarzucono w ramach podstawy skargi (postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 4 września 2002 r., I PKN 682/01, OSNP 2004 r. nr 12, poz. 211). Rzeczą

skarżącego jest zaś wykazanie, że określony przepis prawa, mimo iż budzi

poważne wątpliwości (ze sprecyzowaniem, na czy te poważne wątpliwości

polegają), nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje

rozbieżności w orzecznictwie sadów, które to orzecznictwo należy przytoczyć

(postanowienia Sadu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,

OSNC 2002 nr 12, poz. 151, z dnia 28 marca 2007r., II CSK 84/07, LEX nr 315351,

z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231, z dnia 13 grudnia

2007r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 2-4 poz.43 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK

37/08, LEX nr 494133). Oczywiste jest, iż budzący wątpliwości interpretacyjne

przepis musi mieć zastosowanie w sprawie, a jego wykładnia – mieć znaczenie dla

jej rozstrzygnięcia. Przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego jest jednak

sam przepis, a nie rozstrzygnięcie konkretnego sporu. Stąd też wspomniane

wątpliwości interpretacyjne powinny być na tyle poważne, by ich wyjaśnienie nie

sprowadzało się do prostej wykładni przepisów. W tym wyraża się publicznoprawny

charakter skargi kasacyjnej. Celem realizowanym w wyniku rozpoznanie skargi

kasacyjnej jest bowiem ochrona interesu publicznego przez zapewnienie

jednolitości wykładni przepisów prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój

jurysprudencji i prawa pozytywnego, a nie korekta orzeczeń wydawanych przez

sady powszechne (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Omawiana przesłanka uwzględnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest spełniona, gdy

wskazane

przez skarżącego

przepisy zostały dostatecznie wyjaśnione

w

dotychczasowej judykaturze sądowej, w szczególności w judykaturze Sądu

Najwyższego,

a

w

skardze

kasacyjnej

nie

przytoczono

argumentów

przemawiających za zmianą dotychczasowego orzecznictwa. Brak jest podstaw do

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli rzekome rozbieżności w

interpretacji prawa wynikają z odmiennych stanów faktycznych, w których zapadły

orzeczenia dotyczące wskazanego w skardze przepisu (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r., III SK 28/07, LEX nr 4524). Implikująca

konieczność wykładni prawa rozbieżność orzecznictwa nie może być też

utożsamiana z różną interpretacją lub stosowaniem przepisów przez sąd pierwszej i

drugiej instancji w związku z orzekaniem w tej samej sprawie (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 r., I PK 557/02, niepublikowane).

Przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia powyższych

kryteriów. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał bowiem konkretnych przepisów

prawa materialnego, na podstawie których konstruuje owe zagadnienie prawe, nie

odwołał się w sposób generalny i abstrakcyjny do ich treści i nie odniósł się do

problemów interpretacyjnych, jakie mogą pojawić się na ich tle, lecz ograniczył się

do samego postawienia pytań nawiązujących do szczegółów stanu faktycznego tej

konkretnie sprawy i zmierzających do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy

niniejszego sporu. Co więcej – skarżąca formułuje zagadnienie prawne w

kontekście uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r., III UZP 5/03, co

jest zupełnym nieporozumienie, gdyż przedmiotem wykładni w ramach odpowiedzi

na zagadnienie prawne może być przepis prawa a nie uchwała sądowa. Podjęcie

przez Sąd Najwyższy stosownej uchwały przeczy zaś tezie o występowaniu w

sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

Podobnie twierdzenie skarżącej o potrzebie wykładni przepisów prawa

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów nie zostało powiązana z

konkretnym unormowaniem, budzącym takie właśnie kontrowersje w judykaturze.

Wobec niewykazania przez skarżącą istnienia którejś ze wskazanych

przesłanek przedsądu, Sąd Najwyższy z mocy art. 398 9 § 2 k.p.c. orzekł o odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.