III UK 232/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 232/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. ‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. ‎z udziałem G. A. , R. G. , A. O., Ł. W.‎o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 maja 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 16 sierpnia 2018 r., sygn. akt III AUa (…), I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania II. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 960 (dziewięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w S. decyzjami z dnia 6 lutego 2014 r., stwierdził, że G. A. (decyzja nr (…)), R. G. (decyzja nr (…)), A. O. (decyzja nr (…)) oraz Ł. W. (decyzja nr (…)) jako osoby wykonujące u płatnika składek A. Sp. z o.o. w S. pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których mają zastosowania odpowiednio przepisy o zleceniu, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresach wskazanych w tychże decyzjach, w których określono także podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia.

Tym sam zakwestionowano kwalifikację prawną zawartych kontraktów jako umowy o dzieło. Odwołanie od powyższych decyzji wniósł płatnik składek.Wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r., Sąd Okręgowy w S. zmienił zaskarżone decyzje organu rentowego i ustalił, że ubezpieczeni nie podlegają obowiązkowo polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania pracy na rzecz płatnika składek. Z taką oceną nie zgodził się Sąd Apelacyjny w (…), który na skutek apelacji organu rentowego wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2018 r., III AUa (…) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w całości i oddalił odwołania płatnika składek, odstępując jednocześnie od obciążenia płatnika składek kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.W dniu 20 listopada 2018 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł płatnik składek, żądając jego uchylenia w całości i oddalenia apelacji organu rentowego.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie powołując się na konkretną przesłankę z art. 3989 § 1 k.p.c., podniesiono, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy art. 11 ust. 1, ust. 3 lit. a oraz art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr (…) z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L z 2004 r., Nr 166, s. 1, dalej jako rozporządzenie (…)) przez błędną wykładnię zwłaszcza art. 12 ust. 1 rozporządzenia (…), co doprowadziło do błędnego zastosowania normy wynikającej z tego przepisu, jako podstawy wyrokowania w niniejszej sprawie.

Zdaniem płatnika przepis o delegacji z art. 12 ust. 1 rozporządzenia (…) jest przywilejem płatników, znajdując zastosowanie tylko jeżeli taka jest wola konkretnego płatnika. Płatnik wniósł ponadto o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) pytania prawnego dotyczącego ustalenia relacji między wskazanymi przepisami.W odpowiedzi na skargę kasacyjną płatnika składek, organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, a w razie jej przyjęcia o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje jedna z enumeratywnie wymienionych w nim okoliczności. Zgodnie natomiast z art. 3984 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Nie budzi zatem wątpliwości, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania podstawy przyjęcia oraz jej uzasadnienia. Trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, (niepublikowane), że skarżący winien wskazać i uzasadnić wystąpienie w sprawie przynajmniej jednej z przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. w wywodzie odrębnym od uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

W postanowieniu z dnia 21 lutego 2018 r., III UK 77/17 (niepublikowane) Sąd Najwyższy podkreślił, że tylko te przesłanki kwalifikowane przyczyny podlegają badaniu w tej fazie postępowania.Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie wskazała konkretnej przesłanki jej przyjęcia z art. 3989 § 1 k.p.c., uchybiając w ten sposób art. 3983 § 2 k.p.c. Skarżąca winna wskazać i uzasadnić przynajmniej jedną z przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ nie jest rolą Sądu doszukiwanie się powodu wniesienia skargi, tym bardziej, że wniosek został skonstruowany w taki sposób, że nie można jednoznacznie określić, która z przesłanek zdaniem pełnomocnika wystąpiła w sprawach.

Brak wykazania w skardze, iż występuje jakakolwiek z kwalifikowanych przyczyn przyjęcia jej do rozpoznania, powoduje konieczność odmowy przyjęcia do rozpoznania. W skardze nie przedstawiono wymaganego wywodu prawnego, stwierdzając jedynie, że zdaniem skarżącej naruszono przepisy art. 11 i 12 rozporządzenia (…). Należy wskazać, że w skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżącą w sprawie III UK 77/17 również wystąpiły opisane mankamenty, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 lutego 2018 r. W rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu skardze z dnia 20 listopada 2018 r. nie usunięto opisanych niedoskonałości.Niezależnie od powyższych okoliczności, rzekomy problem, który zdaniem strony wymagałby wystąpienia do TSUE w rzeczywistości nie występuje.

Już wstępna analiza art. 12 ust. 1 rozporządzenia (…) pozwala na stwierdzenie, że ten przepis nie pozostawia swobody wyboru ustawodawstwa właściwego jakiejkolwiek stronie, a zatem wykładnia dokonana przez Sąd Apelacyjny jest prawidłowa. Celem wskazanego przepisu jest uniknięcie rozproszenia uprawnień ubezpieczonego w sferze zabezpieczenia społecznego, jeżeli charakter jego pracy w innym państwie jest z góry przejściowy, co ma sprzyjać realizacji swobody traktatowej, nie zaś stworzenie narzędzia optymalizacji kosztów zatrudnienia.

Do tego wątku odniósł się również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 lutego 2018 r., III UK 76/17 (niepublikowane).Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.O kosztach orzeczono na podstawie § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (połączone sprawy 4 postępowania x stawka minimalna 240 zł – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., II CZ 126/12, niepublikowane).