III UK 230/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 230/04

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lutego 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wasilewski

w sprawie z wniosku K. Kr.

przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddziałowi

Regionalnemu w S.

o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 4 lutego 2005 r.,

na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w L.

z dnia 2 września 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w L. wyrokiem z dnia 2 września 2004 r. (III AUa 773/03) w

wyniku apelacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Oddziału

Regionalnego w S. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 maja 2003 r. (IV U

…/03), w sprawie z wniosku K. K. o ustalenie podlegania przezeń ubezpieczeniu

społecznemu rolników, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy

od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Oddziału Regionalnego

w S. z dnia 13 stycznia 2003 r. stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego

rolników w stosunku do wnioskodawcy od dnia 1 kwietnia 2000 r. do dnia 30

września 2000 r.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 2 września

2004 r. pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie: po pierwsze – art. 5a

ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wobec

ustalenia,

że

gospodarczej

„wnioskodawca

w chwili

podjęcia

nie

rocznego

nieprzerwanego

posiadał

pozarolniczej

okresu

działalności

podlegania

ubezpieczeniu społecznemu rolników wymaganego, by mógł w tym ubezpieczeniu

pozostać”; po drugie – art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) poprzez

„błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w zakresie

powstania obowiązku ubezpieczenia”; po trzecie – „naruszenie przepisów

postępowania

(art.

nieuwzględnienie

przez

k.p.c.)

Sąd

mające

Apelacyjny

wpływ

na

konieczności

wynik

sprawy

odrzucenia

przez

apelacji

pozowanego, co uzasadnia rozpoznanie kasacji w odniesieniu do tego zarzutu”,

albowiem – w opinii skarżącego – pozwany złożył apelację w Sądzie Okręgowym

„już po upływie ustawowego terminu i w tym stanie rzeczy apelacja ta winna być

odrzucona, o co zresztą wnioskował powód na rozprawie apelacyjnej.” Jako na

okoliczność

uzasadniającą

przyjęcie

kasacji

do

rozpoznania

pełnomocnik

skarżącego wskazał na „potrzebę wykładni przepisów: art. 5a ustawy z dn. 20

grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz. U. z 1998

r., Nr 197, poz. 25 ze zm.) oraz art. 13 ust. 4 ustawy z dn. 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych przez wskazanie, czy datą rozpoczęcia

działalności jest data złożenia w urzędzie skarbowym oświadczenia woli czy też

data, od której zaczyna się uzyskiwać z danej działalności przychód (w wypadku,

kiedy osoba ubezpieczona przez określony czas nie uzyskuje żadnego innego

dochodu poza wynikającym z posiadania ziemi i gospodarowania nią i nie

odprowadza podatków innych niż te, którym podlega działalność rolnicza) i

rozstrzygnięcie, czy użyte w przepisach dwa pojęcia: rozpoczęcia działalności i

rozpoczęcia wykonywania działalności są tożsame, czy też różnią się swoim

zakresem.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o „uchylenie

zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego oraz odrzucenie apelacji pozwanej”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym

określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i

ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią

odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w

szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy,

bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. – a

contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1

pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza

prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący

kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub

kilku ustawowych sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do

„okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do

profesjonalnego

prawniczego

uzasadnienia

wskazanej

lub

wskazanych

„okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności

faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego

wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni

zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w

konsekwencji skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu

temu w żadnym razie nie czyni zadość – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie –

lakoniczne wskazanie w petitum kasacji jedynie na „potrzebę wykładni przepisów:

art. 5a ustawy z dn. 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz

art. 13 ust. 4 ustawy z dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych przez wskazanie, czy datą rozpoczęcia działalności jest data złożenia

w urzędzie skarbowym oświadczenia woli czy też data, od której zaczyna się

uzyskiwać z danej działalności przychód (w wypadku, kiedy osoba ubezpieczona

przez określony czas nie uzyskuje żadnego innego dochodu poza wynikającym z

posiadania ziemi i gospodarowania nią i nie odprowadza podatków innych niż te,

którym podlega działalność rolnicza) i rozstrzygnięcie, czy użyte w przepisach dwa

pojęcia: rozpoczęcia działalności i rozpoczęcia wykonywania działalności są

tożsame, czy też różnią się swoim zakresem.”

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 7 § 1

k.p.c. w związku z art. 393 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Teza:

Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających

przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) lakoniczne wskazanie w

petitum kasacji jedynie na „potrzebę wykładni przepisów: art. 5a ustawy z dn. 20

grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 13 ust. 4 ustawy z

dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez wskazanie,

czy datą rozpoczęcia działalności jest data złożenia w urzędzie skarbowym

oświadczenia woli czy też data, od której zaczyna się uzyskiwać z danej

działalności przychód (w wypadku, kiedy osoba ubezpieczona przez określony czas

nie uzyskuje żadnego innego dochodu poza wynikającym z posiadania ziemi i

gospodarowania nią i nie odprowadza podatków innych niż te, którym podlega

działalność rolnicza) i rozstrzygnięcie, czy użyte w przepisach dwa pojęcia:

rozpoczęcia działalności i rozpoczęcia wykonywania działalności są tożsame, czy

też różnią się swoim zakresem.”