III UK 210/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 210/04

POSTANOWIENIE

Dnia 24 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Kijowski

w sprawie z wniosku D. D.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w R.

o wcześniejszą emeryturę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 24 stycznia 2005 r.,

na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w R.

z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R., po

rozpoznaniu sprawy z wniosku D. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych – Oddziałowi w R., wyrokiem z dnia 28 maja 2004 r. oddalił apelację

wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w T. z dnia 2 października 2003 r. , oddalającego jej odwołanie od

decyzji z dnia 7 czerwca 2002 r. o wstrzymaniu wypłaty emerytury oraz od decyzji z

dnia 10 stycznia 2002 r. o odmowie prawa do wcześniejszej emerytury.

W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny przejął jako własne

ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił

ich prawną kwalifikację. W dniu 18 grudnia 2000 r. wnioskodawczyni złożyła

wniosek o ustalenie jej prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad

chorym dzieckiem. Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie wydane przez

działającą przy ZOZ w M. Poradnię Gruźlicy i Płuc Dzieci z dnia 24 listopada 2000

r., w którym stwierdzono, że córka wnioskodawczyni K. D., urodzona 5 maja 1994

r., z powodu astmy oskrzelowej przewlekłej i nawracających zapaleń krtani wymaga

stałej opieki i pielęgnacji matki. Decyzją z dnia 10 stycznia 2001 r. organ rentowy

przyznał wnioskodawczyni prawo do wcześniejszej emerytury. W dniu 17 maja

2002 r. organ rentowy zwrócił się do Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. o nadesłanie

dokumentacji lekarskiej K. D. W piśmie z dnia 5 czerwca 2002 r. główny lekarz

orzecznik stwierdził, że „z przedłożonej dokumentacji nie wynika, że dziecko

wymagało

stałej

opieki

i

pielęgnacji

lub

pomocy

w

czynnościach

samoobsługowych”. K. D. została poddana badaniu przez lekarza orzecznika, który

rozpoznał przewlekły nieżyt oskrzeli z komponentą spastyczną i stwierdził, że na

dzień 31 grudnia 1998 r. nie wymagała stałej opieki.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego przeprowadzony na tę okoliczność przez Sąd

Okręgowy dowód z opinii biegłego lekarza specjalisty z zakresu: alergologii,

pediatrii, pneumonologii nie pozostawia wątpliwości, że K. D. na dzień 31 grudnia

1998 r. i przed tą datą nie wymagała stałej opieki w rozumieniu przepisów

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do

wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi

stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149). Prowadzi to zatem do wniosku, że przyznanie

wcześniej emerytury nie było uzasadnione. Pozyskanie i ujawnienie dokumentacji

leczniczej K. D., która wcześniej nie była znana organowi rentowemu, uzasadnia

wznowienie postępowania dowodowego w trybie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

Kasację od powyższego wyroku złożyła wnioskodawczyni. Zaskarżając

wyrok w całości i domagając się jego zmiany, względnie przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania, zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego

poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z

FUS. Zdaniem skarżącej rozpoznanie kasacji jest uzasadnione „koniecznością

rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy opinia lekarska odnośnie stanu zdrowia

córki K. D., wydana po dacie przyznania wnioskodawczyni świadczenia

emerytalnego jest nowym dowodem, czy też ujawnioną po prawomocności decyzji

ZUS okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania przed organem

rentowym, a następnie wstrzymania emerytury i odmowy jej przyznania.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania. Zgodnie z art. 393 k.p.c.,

jeżeli zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty nie narusza prawa ani nie

zachodzi nieważność postępowania (§ 2), to Sąd Najwyższy może odmówić

przyjęcia kasacji do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje istotne zagadnienie

prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest

oczywiście bezzasadna (§ 1).

W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 393 §

2 k.p.c., a rozpatrzenie sprawy pod kątem okoliczności z § 1 tego przepisu

uzasadnia odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Wprawdzie wnosząca kasację sugeruje, że w rozpoznawanej sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, lecz stwierdzić trzeba, że prawna

problematyka wznowienia postępowania przez organ rentowy była już przedmiotem

uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (por. uchwała z dnia 5

czerwca 2003 r., III UZP 5/03 OSP z 2004 r. nr 7-8, s. 84), zgodnie z którą

odmienna ocena dowodów dołączonych do wniosku o emeryturę lub rentę,

przeprowadzona przez organ rentowy po uprawomocnieniu się decyzji przyznającej

świadczenie,

nie

jest

okolicznością

uzasadniającą

wszczęcie

z

urzędu

postępowanie o ponowne ustalenie prawa do świadczenia na podstawie art. 114

ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W niniejszej sprawie Sądy obu

instancji ustaliły zaś, że nie doszło do ponownej oceny dowodów załączonych do

wniosku o wcześniejszą emeryturę, ale ujawniono nową i wcześniej nieznaną

dokumentację leczniczą, która podlegała ponownej ocenie. Ustalenia te, w ocenie

Sądu Najwyższego są prawidłowe i nie wywołują wątpliwości. W tym świetle

zarzuty skarżącej mogą być rozpatrywane wyłącznie na płaszczyźnie prawnie

niedopuszczalnej polemiki z ustaleniami Sądu Apelacyjnego.

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatruje się również nieważności

postępowania, jak również oczywistości naruszenia prawa przez Sąd Apelacyjny,

albowiem przesłankę tę można potwierdzić wyłącznie wówczas, gdy naruszenie

prawa jest „stwierdzalne” bez potrzeby wnikliwego badania sprawy (por.

uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17

stycznia 2001 r., III CZP 49/00). W przedmiotowym stanie faktycznym niniejszy

warunek również nie został spełniony.

Mając na uwadze powyższe względy, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 7

§ 1 w związku z art. 393 k.p.c. orzekł jak w sentencji.