III UK 161/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 161/04

POSTANOWIENIE

Dnia 17 września 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Kijowski

w sprawie z wniosku K. R.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...]

o wcześniejszą emeryturę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 17 września 2004 r.,

na skutek kasacji wnioskodawczyni

od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]

z dnia 19 maja 2004 r.,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w [...], po

rozpoznaniu sprawy z wniosku K. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych - Oddziałowi w [...], wyrokiem z dnia 19 maja 2004 r. oddalił apelację

wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych

w [...] z dnia 6 stycznia 2004 r.

pierwszej instancji, oddalił

Na mocy tego orzeczenia Sąd

odwołanie wnioskodawczyni

od decyzji organu

rentowego, odmawiającej ustalenia prawa do wcześniejszej emerytury na

podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w

sprawie uprawnień od wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się

dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149).

W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny przejął jako własne

ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił

ich prawną kwalifikację. Wnioskodawczyni, domagająca się ustalenia prawa do

wcześniejszej emerytury, wraz z wnioskiem z dnia 4 grudnia 2001 r., przedłożyła

zaświadczenie lekarskie, wydane przez specjalistyczną przychodnię dotyczące

stanu zdrowia jej małoletniej córki M. R. Organ rentowy decyzją z dnia 11 grudnia

2001 r., ustalił prawo do wcześniejszej emerytury.

Powołana decyzja została uchylona decyzją z dnia 19 lipca 2002 r. W jej

uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że dziecko wnioskodawczyni nie wymagało

stałej opieki, co znalazło

potwierdzenie w treści orzeczenia wydanego przez

lekarza orzecznika w dniu 10 i 24 lipca 2002 r. W tej sytuacji uznano, że

zaświadczenie lekarskie dołączone do wniosku o ustalenie prawa do wcześniejszej

emerytury nie znajduje potwierdzenia w orzeczeniach lekarza orzecznika, co

uzasadnia odmowę ustalenia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad

dzieckiem.

Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność

oceny stanu zdrowia córki wnioskodawczyni i ustalenia, czy wymagała ona przed

dniem 31 grudnia 1998 r. opieki ze strony matki z powodu jednego ze stanów

chorobowych wymienionych w ust. 3 § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15

maja 1989 r. Zdaniem biegłego analiza dokumentacji lekarskiej sprzed 31 grudnia

1998 r. nie daje podstaw do stwierdzenia, aby stan zdrowia małoletniej wymagał

stałej opieki. Sądy obu instancji podzieliły stanowisko wyrażone w przedmiotowej

opinii.

Odnosząc się do zasadniczego zarzutu sformułowanego w apelacji, a

mianowicie niedopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie

prawa do świadczenia emerytalnego przez organ rentowy, należy – zdaniem Sądu

Apelacyjnego – uznać go za nieuzasadniony. Dopuszczalność wznowienia

postępowania wynika bowiem z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 r., Nr

137, poz. 887 ze zm.). Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ

rentowy nie dotyczyło odmiennej oceny dowodów dołączonych do wniosku

emerytalnego, a jedynie - istniejącej przed wydaniem decyzji ustalającej prawo do

świadczenia - dokumentacji lekarskiej dotyczącej przebiegu leczenia małoletniej M.

R. Oznacza to, że w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego

ujawnione zostały nieznane wcześniej dowody, które miały wpływ na wynik sprawy i

na ustalenie prawa do spornego świadczenia.

Kasację od

powyższego wyroku wniosła wnioskodawczyni. Zaskarżając

wyrok w całości, zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej

wykładni art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez przyjęcie, że

możliwe było - na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r.

- wznowienie postępowania w sprawie ustalenia prawa do wcześniejszej emerytury,

mimo że w sprawie nie ujawniono nowych okoliczności i dowodów. Ponadto

zarzuciła wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisu § 1 powyższego

rozporządzenia polegające na przyjęciu, że nie spełniała ona przesłanek

niezbędnych do nabycia spornego świadczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania.

Zgodnie z art. 393

k.p.c., jeżeli zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty nie narusza prawa ani nie

zachodzi nieważność postępowania (§ 2), to Sąd Najwyższy może odmówić

przyjęcia kasacji do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje istotne zagadnienie

prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy

kasacja jest oczywiście bezzasadna (§ 1).

W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 393 §

2 k.p.c., a rozpatrzenie sprawy pod kątem okoliczności z § 1 tego przepisu

uzasadnia odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania. Wnosząca kasację podniosła,

że w rozpoznawanej sprawie istnieją rozbieżności w orzecznictwie sądów

dotyczące stosowania art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych. Sama wskazała jednak, że Sąd Najwyższy wyjaśnił już

wątpliwości i dokonał wykładni powoływanej wyżej regulacji. Na uwagę zasługuje

tutaj uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. (III UZP 5/03), jak

również inne orzeczenia dotyczące podnoszonej kwestii (por. wyroki SN z dnia 18

lutego 2003 r., II UK 139/02 i II UK 146/02)). W tym świetle wskazywana przez

skarżącą potrzeba ponownej wykładni omawianej regulacji jest bezprzedmiotowa.

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatruje się również nieważności

postępowania, gdyż wnioskodawczyni nie została pozbawiona możliwości obrony

swoich praw i była reprezentowana przez odpowiedniego pełnomocnika. Jeśli

chodzi zaś o przesłankę oczywistości naruszenia prawa, to można ją podnosić

wyłącznie wówczas, gdy naruszenie prawa jest „stwierdzalne” bez potrzeby

wnikliwego badania sprawy (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00). W przedmiotowym

stanie faktycznym niniejszy warunek również nie został spełniony.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 7 § 1

k.p.c. orzekł jak w sentencji.