III UK 136/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 136/13

POSTANOWIENIE

Dnia 4 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z odwołania J. L.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S.

o prawo do emerytury,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 4 marca 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)

z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III AUa (…),

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 listopada 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Oddział w S. odmówił J. L. prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca. Wyrokiem z dnia 22

stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. zmienił

zaskarżoną decyzję organu rentowego i ustalił J. L. prawo do emerytury od dnia 1

września 2011 r.

Wyrok Sądu Okręgowego organ rentowy zaskarżył apelacją. Wyrokiem z

dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) zmienił zaskarżony wyrok Sądu

Okręgowego i oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego z dnia

10 listopada 2011 r.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego wnioskodawca zaskarżył skargą

kasacyjną. Skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w

art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazano na przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określoną w art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne sprawy – w ocenie skarżącego –

polega na rozstrzygnięciu kwestii: „czy Sąd II instancji może wydać orzeczenie

zmieniając ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku sądu I instancji bez

przeprowadzenia postępowania dowodowego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że

zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a

jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc

pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi

przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał

istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 398 9 § 1 pkt 1

k.p.c.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej

ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na

sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem przepisu prawa, na tle

którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów prawnych, które

prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego

stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest

przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na

podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r.,

V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować wymogi

konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która

miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1)

być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym

sprawy, wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października

2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX

nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z dnia 22

listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć zagadnienia

budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia

prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie

prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest

uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi

kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., V CSK

356/07, LEX nr 621243). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia

prawnego lub potrzebie wykładni przepisów prawa jest uzasadnione tylko wtedy,

kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd

Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z

odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie z

dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). W konsekwencji nie występuje

w sprawie istotne zagadnienie prawne ani nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów,

jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie

zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu.

Z powyższego wynika, że autorka rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie

przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przede wszystkim postawione – zacytowane wyżej pytanie

– nie zostało powiązane z żadnym przepisem (przepisami) prawa, z którym autorka

skargi powiązałaby przedstawioną w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej skargi do

rozpoznania kwestię. Niezależnie od powyższej wadliwości uzasadnienia wniosku o

przyjęcie rozpatrywanej skargi kasacyjnej do rozpoznania, przedstawiona przez

autorkę skargi kwestia została już wyjaśniona w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w

uchwale składu siedmiu sędziów SN, mającej moc zasady prawnej, z dnia 23 marca

1999 r., III CZP 59/98 – OSNC 1999 nr 7-8, poz. 124, zajął stanowisko, że Sąd drugiej

instancji może zmienić ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku

sądu pierwszej instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego

uzasadniającego odmienne ustalenia, chyba że szczególne okoliczności wymagają

ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania.

Autorka skargi pomimo tego, że w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania powołuje się na powyższą uchwałę Sądu Najwyższego, nie

przedstawia

jednak

przekonującej

argumentacji

polemicznej,

którą

zakwestionowałaby stanowisko wyrażone w uchwale III CZP 59/98.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w

art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.