III UK 135/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 135/13

POSTANOWIENIE

Dnia 4 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z odwołania A. P.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S.

z udziałem zainteresowanych: K. K., B. K., W. G., T. S., A. S. i K. G.

o objęcie ubezpieczeniem społecznym,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 4 marca 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)

z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa (…),

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) – w sprawie A. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S., przy udziale

zainteresowanych K. K., B. K., W. G., T. S., A. S., K. G. o objęcie ubezpieczeniem

społecznym – oddalił apelację A. P. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 13 czerwca 2012 r., oddalającego odwołania

A. P. od sześciu decyzji organu rentowego z dnia 13 lipca 2009 r., którymi organ

rentowy stwierdził, że zainteresowane zatrudnione u płatnika składek A. G. (aktualnie

P.) prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą B. w S. podlegają obowiązkowo

ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu we wskazanym

okresie, z podstawą wymiaru składek wskazaną w decyzjach.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego A. P. zaskarżyła skargą kasacyjną.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art.

3984 § 2 k.p.c.) wskazano na przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

określoną w przepisie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi wynika

– w ocenie skarżącej – z: „ a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego

wykładnię, a w szczególności naruszenie zasady swobody zawierania przez strony

(ubezpieczoną i uczestnika) umów, naruszenie zasady prawa strony do racjonalnej

gospodarki ekonomicznej. b) naruszenia prawa formalnego poprzez błędną jego

wykładnię, a w szczególności przepisów dotyczących swobodnej oceny materiału

dowodowego, mającego kluczowe znaczenie w niniejszym sporze (rozbieżności

interpretacyjne pomiędzy definicją umowy zlecenia a definicją umowy o dzieło), w

tym zwłaszcza nieprawidłowa ocena intencji oraz zamiaru stron przy zawieraniu

kwestionowanej umowy. c) naruszenia prawa procesowego, a mianowicie przepisu

art. 233 § 1 KPC polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów,

wyrażającej się w: - uznaniu, iż mimo szeregu dowodów strony łączyła umowa

zlecenia, nie zaś umowa o dzieło, mimo, iż zarówno treść umów, jak i zakres objętych

nimi prac jednoznacznie wskazuje na istnienie umowy o dzieło, - pominięciu w

rozważaniach dowodowych złożonych w toku sprawy wyjaśnień ubezpieczonej,

wskazujących po pierwsze na strukturę przedsiębiorstwa, a po drugie na wielość i

różnorakość zawieranych w tym przedsiębiorstwie umów w zależności od potrzeb

zamawiającego, - odmowie wiarygodności wyjaśnieniom ubezpieczonej, które

jednoznacznie wskazują, iż odmowa uznania zawartej umowy za umowę o dzieło

narusza ogólnie przyjęte zasady zawierania umów, co do istoty wykreowanych

przepisami prawa cywilnego, - wyłomowi w stosowaniu zasad logiki i rozumowania

prawniczego sprowadzających się do wadliwego zastosowania wykładni językowej

zawartych umów. d) naruszenia prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 627

KC, polegające na błędnej subsumpcji stwierdzonego w zasadzie bezspornego stanu

faktycznego pod konkretne przepisy prawa materialnego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna odwołującej się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych

w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,

że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca

wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 398 9

§ 1 pkt 4 k.p.c.

Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista

zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest

oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia

prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej

prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 – LEX nr 494134; z dnia 9

maja 2008 r., II PK 11/08 – LEX nr 490364). W niniejszej sprawie stan taki nie

występuje.

Z podstawy faktycznej zaskarżonego rozpatrywaną skargą kasacyjną wyroku

Sądu Apelacyjnego w (…) wynika, że odwołująca się zawierała z zainteresowanymi

umowy o świadczenie usług, stosownie do których zainteresowane miały zajmować

się (za wynagrodzeniem) sprzątaniem klatek schodowych oraz chodników przy

posesjach wskazanych przez zamawiającą, przy wykorzystaniu materiałów i

narzędzi dostarczonych przez zamawiającą. Sąd drugiej instancji podzielił

stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zawarte pomiędzy odwołującą a

zainteresowanymi umowy nie były umowami o dzieło (art. 627 k.c.), lecz umowami o

świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750

k.c.). Przedmiotem zawartych umów były bowiem określone usługi polegające na

sprzątaniu klatek schodowych i chodników we wskazanych przez płatniczkę składek

posesjach,

przy

wykorzystaniu

pochodzących

od

zlecającej

materiałów;

podejmowane przez zainteresowane czynności były powtarzalne, wymagały jedynie

starannego działania. Usług tych, wykonywanych ciągle nie można zakwalifikować

jako wykonywania kolejnych dzieł (posprzątanie/pozamiatanie), ponieważ przez

pracę zainteresowanych nie powstawał nowy, zindywidualizowany wytwór. Sąd

drugiej instancji uznał, że odwołująca się zawierała z zainteresowanymi pozorne

umowy o dzieło (art. 83 § 1 k.c.), dla ukrycia umów o świadczenie usług, do których

odpowiednio stosuje się przepisy o umowie zlecenia (art. 750 k.c.) w celu

zmniejszenia obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W

konsekwencji Sąd drugiej instancji stwierdził – podzielając stanowisko Sądu

pierwszej instancji, że pomiędzy odwołującą się a zainteresowanymi doszło do

zawarcia umów o świadczenie usług, co powodowało objęcie zainteresowanych

ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i wypadkowym na podstawie art. 6 ust. 1

pkt 4 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych.

W kontekście przedstawionych wyżej podstaw zaskarżonego wyroku należy

stwierdzić, że autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie przedstawił odpowiedniej

jurydycznej argumentacji, którą wykazałby „oczywistą zasadność” jego skargi

kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; argumentacji

uwzględniającej podstawy: zarówno faktyczną, jak i prawną zaskarżonego wyroku

Sądu Apelacyjnego w (…). Zamiast tego ograniczono się do przedstawienia – w

uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania – twierdzeń o

sugerowanym naruszeniu prawa materialnego; „formalnego”; procesowego, których

uzasadnienie jest tylko prostym zaprzeczeniem podstawom zaskarżonego wyroku

Sądu drugiej instancji. Razi ogólnikowość przedstawionych kwestii, ale przede

wszystkim brak powiązania ich – poza powołaniem się na art. 627 k.c. oraz art. 233

§ 1 k.p.c. – z przepisami prawa, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonego

wyroku Sądu drugiej instancji, w tym między innymi z art. 83 § 1 k.c., art. 750 k.c.

oraz wskazanymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisami ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 tej ustawy).

Skarga kasacyjna w istocie kontestuje ustalenia i ocenę dowodów; z utrwalonej

judykatury

Sądu

Najwyższego

wynika

jednak,

że

na

takiej

podstawie

(skonkretyzowanej np. w art. 233 k.p.c.) nie można skutecznie oprzeć skargi

kasacyjnej. Reasumując - brak przesłanek do stwierdzenia wadliwości zaskarżonego

wyroku, a zwłaszcza oczywistej wadliwości.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.