III UK 124/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 124/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania B. G. ‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. ‎o emeryturę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 26 marca 2014 r., III AUa (…) oddalił apelację B. G. (odwołujący się) od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 30 września 2013 r., IV U (…) w sprawie z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. (organ rentowy) z 18 lipca 2012 r. odmawiającej odwołującemu się prawa do emerytury z powodu niewykazania przez niego wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych.Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazał, że podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do ustalenia, że odwołujący się w spornych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności, które należy traktować jako pracę w szczególnych warunkach.

Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu apelacji, że przy dokonywaniu ustaleń faktycznych Sąd pierwszej instancji oparł się wyłącznie i bezkrytycznie na opinii biegłego, do której odwołujący się zgłosił zarzuty. Sąd pierwszej instancji dokonał, według Sądu drugiej instancji, wszechstronnej oceny dowodów uwzględniając zeznania świadków, przesłuchanie wnioskodawcy oraz dowody z dokumentów. W dalszej kolejności Sąd drugiej instancji odniósł się do zeznań poszczególnych świadków oraz wynikających z nich ustaleń faktycznych, które leżały u podstaw wyroku Sądu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia na poczet stażu pracy w warunkach szczególnych okresu praktycznej nauki zawodu tokarza w S. oraz okresu służby wojskowej, Sąd drugiej instancji wskazał, że odwołujący się nie wnosił o zaliczenie tego okresu do stażu pracy w warunkach szczególnych oraz nie przedstawił żadnych dokumentów dotyczących tego okresu. Z kolei uwzględnienie okresu służby wojskowej, podlegającego zaliczeniu na poczet stażu pracy w warunkach szczególnych, nie wpłynęłoby na spełnienie przez odwołującego się warunku posiadania piętnastoletniego stażu pracy w warunkach szczególnych.

Odwołujący się zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) skargą kasacyjną w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 278 § 1 i 286 k.p.c., art. 217 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 381 i art. 386 § 1 pkt 4 k.p.c., art. 233 § 1 w związku z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, tj. nierozważenie i pominięcie przy ocenie pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych czasokresu zatrudnienia w ramach praktycznej nauki zawodu tokarza w S. w okresie od 1 września 1967 r. do 14 czerwca 1970 r., jak również niepoddanie analizie okresu odbytej służby wojskowej w latach od 25 października 1971 r. do 13 października 1973 r.Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołujący się powołał się na jej oczywistą zasadność, potrzebę wyjaśnienia w pełni stanu faktycznego a także na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, polegającego na wyjaśnienia dopuszczalności przyjmowania za własne przez Sąd II instancji ustaleń faktycznych Sądu I instancji w sytuacji zgłoszenia w apelacji zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym oraz czy w związku z tym wynikający z art. 378 § 1 k.p.c. nakaz rozważania zarzutów apelacji nie skutkuje obowiązkiem przeprowadzenia przez Sąd II instancji własnej oceny materiału dowodowego w zakresie zgłoszonego zarzutu, która to ocena powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku.Organ rentowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w przypadku powołania się na przesłankę przedsądu, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. obowiązkiem pełnomocnika skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, Lex 1102817).

Sformułowanie zagadnienia powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. W uzasadnieniu wniosku należy zaś przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 września 2012 r., III PK 16/12).

Samo sformułowanie problemu prawnego, który zdaniem pełnomocnika skarżącego występuje w danej sprawie żadną miarą nie wystarcza do przekonania Sądu Najwyższego na etapie przedsądu o występowaniu publicznoprawnej potrzeby rozstrzygnięcia tego problemu przy merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej.Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej odwołującego się ze względu na potrzebę rozstrzygnięcia dwóch zagadnień prawnych nie spełnia powyższych wymogów. Uzasadnienie potrzeby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w odniesieniu do obu problemów prawnych nie zawiera wspomnianej powyżej jurydycznej argumentacji przemawiającej za występowaniem publicznoprawnej potrzeby rozstrzygnięcia zagadnień prawnych oraz wadliwości ich rozwiązania przy zastosowaniu rozumowania przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd drugiej instancji.Sąd Najwyższy nie znalazł także podstaw dla przyjęcia skargi kasacyjnej odwołującego się ze względu na jej oczywistą zasadność.

Powołanie się na przesłankę przedsądu zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie konkretnych, wskazanych we wniosku, przepisów prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2014 r., III UK 76/13 i powołane tam orzecznictwo). Bez wskazania które przepisy zostały naruszone nie można ocenić, czy skarga jest oczywiście zasadna (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 lipca 2011 r., III UK 31/11).

Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy bez pogłębionej analizy zastosowanych przez sąd przepisów prawa materialnego i bez wnikania w szczegóły postępowania dowodowego - dla oceny naruszenia przepisów prawa procesowego - można stwierdzić zasadność przytoczonych podstaw kasacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 marca 2011 r., II PK 7/11). Ponadto, podczas gdy dla samego uwzględnienia skargi kasacyjnej na etapie jej merytorycznego rozpoznawania wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na oczywistej, widocznej prima facie, sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2014 r., III UK 76/13 i powołane tam orzecznictwo).Oczywistej zasadności skargi pełnomocnik odwołującego się upatruje w nieuwzględnieniu wniosków dowodowych złożonych w apelacji, braku odniesienia się do zgłoszonych wniosków dowodowych oraz w rażącym naruszeniu wymogu przeprowadzenia wnikliwej oceny materiału dowodowego, o czym ma świadczyć ograniczenie się przez Sąd Apelacyjny w (…) do przyjęcia ustaleń Sądu I instancji.

Ocena zasadności sformułowanych na podstawie tych przepisów zarzutów przy ewentualnym rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wymaga wykazania przez skarżącego, że naruszenie art. 278 § 1 k.p.c., art. 286 k.p.c., czy art. 217 § 1 i 2 k.p.c. miało istotny wpływ na wynik postępowania. Przedstawienie takiego wywodu w uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej wymaga zaś wnikliwego odniesienia się do obowiązków i uprawnień sądu wynikających z przywołanych przepisów, konkretnych uchybień jakich w tym zakresie dopuścił się Sąd drugiej instancji oraz wpływu tych uchybień, w okolicznościach faktycznych sprawy, na jej finalne rozstrzygnięcie (wyrok Sądu Najwyższego z 22 grudnia 2005 r., II UK 60/05).

Z powyższego wynika, że naruszeń wskazanych przez pełnomocnika odwołującego się nie można kwalifikować na etapie przedsądu jako „oczywistych” w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Niezależnie od powyższego, wbrew wywodom pełnomocnika odwołującego się, Sąd drugiej instancji dokonał oceny ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji oraz oceny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Kwestionowane przez odwołującego się wnioski z opinii biegłego zostały zestawione przez Sąd Apelacyjny w (…) z zeznaniami świadków, które zdaniem Sądu drugiej instancji potwierdzały konkluzje biegłego co do charakteru pracy wykonywanej przez odwołującego się w okresach zatrudnienia spornych w niniejszej sprawie.

Sąd drugiej instancji odniósł się także do zarzutów apelacyjnych dotyczących nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji okresu praktycznej nauki zawodu oraz służby wojskowej.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.). O kosztach orzeczono z mocy art. 102 k.p.c.