III UK 113/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 113/07

POSTANOWIENIE

Dnia 25 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krystyna Bednarczyk

w sprawie z odwołania M. P.

od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego w L.

o zwrot nienależnie pobranych świadczeń,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 25 stycznia 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 września 2007 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

2. zasądza od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy M.

P. zł

(trzysta

czterdzieści)

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wojskowe Biuro Emerytalne wniosło skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 września 2007 r.

którym stwierdzono brak obowiązku wnioskodawcy M. P. zwrotu emerytury

wojskowej pobieranej po zwolnieniu ze służby w okresie, za który następnie

wypłacono mu uposażenie wobec uchylenia, jako sprzecznej z prawem, decyzji o

zwolnieniu ze służby. Rozstrzygnięcie zostało oparte na podstawie art. 48 ust. 1

ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66), który to

przepis określający warunki zwrotu wypłaconych świadczeń nie przewiduje sytuacji

występującej w niniejszej sprawie. Organ rentowy oparł skargę kasacyjną na

podstawie naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 12 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i przyjęcie, że podstawę tego

żądania stanowi przepis art. 48 tej ustawy. Wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania uzasadnił występowaniem istotnego zagadnienia prawnego na tle

regulacji zawartej w art. 12 powołanej ustawy, który to przepis wymienia jako

warunek uzyskania prawa do emerytury wojskowej zwolnienie ze służby wojskowej

oraz regulacji zawartej w art. 48 zawierającej definicję świadczenia nienależnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje

wszystkich skarg kasacyjnych lecz przyjmuje do rozpoznania tylko skargi wniesione

w sprawach wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przepis ten wymienia cztery

sytuacje, w których skarga może być przyjęta do rozpoznania: 1) w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujące rozbieżności w

orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania, 4) skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona. Przepis art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nakłada na stronę

obowiązek uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Wniosek ten powinien odnosić się do jednej lub kilku z wskazanych w art. 398 9 § 1

k.p.c. sytuacji, przy czym nie jest wystarczające powtórzenie treści przepisu. W

przypadku występowania istotnego zagadnienia prawnego należy sformułować to

zagadnienie,

w przypadku

potrzeby wykładni prawa

należy sprecyzować

wątpliwości co do rozumienia treści przepisów prawa, w przypadku nieważności

postępowania należy wskazać podstawę nieważności a przypadku twierdzenia, że

skarga kasacyjna jest oczywiści uzasadniona, należy wskazać okoliczności

przemawiające za oczywistą zasadnością skargi. Oceniając podstawy do przyjęcia

lub odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy bada, czy

wskazane przez skarżącego okoliczności występują w sprawie, z tym, że

nieważność postępowania bierze pod rozwagę z urzędu niezależnie od wniosku

strony (art. 39813 § 1 k.p.c.).

W niniejszej sprawie skarżący uzasadnia wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania występowaniem zagadnienia prawnego. W rzeczywistości skarżący

nie ma wątpliwości co do tego, że wypłacona wnioskodawcy emerytura nie

odpowiada definicji nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych. Wątpliwości dotyczą tego, czy w

sytuacji, kiedy odpadła podstawa prawna świadczenia (wobec uchylenia decyzji o

zwolnieniu ze służby warunek określony w art. 12 ustawy nie został spełniony),

świadczenie powinno być uznane za nienależne i podlegające zwrotowi.

Przedstawione wątpliwości nie dotyczą przepisów ustawy o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych, która w art. 48 ust. 1 zawiera własną definicję

nienależnego świadczenia. Nie ma tu analogicznego do przepisu art. 410 § 2 k.c.

uregulowania, zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli odpadła jego

podstawa prawna. Na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym

żołnierzy zawodowych

wypłacone

świadczenie

podlega

zwrotowi tylko

w

warunkach określonych w tym przepisie, nawet jeżeli w rozumieniu prawa

cywilnego świadczenie to można nazwać nienależnym. Ewentualne wątpliwości w

tej kwestii zostały wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 października

2007 r., III UK 53/07, którym to wyrokiem Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną

od wyroku zwalniającego od obowiązku zwrotu pobranej emerytury, wypłaconej w

analogicznym stanie faktycznym, jaki występuje w niniejszej sprawie.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.