III SW 7/05 · Sąd Najwyższy

Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 14 czerwca 2005 r.

III SW 7/05

Nazwa komitetu wyborczego wyborców powinna zawierać określenie odróżniające od nazw partii politycznych wpisanych do ewidencji, choćby postanowienie sądu stanowiące podstawę wpisu było nieprawomocne.

Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn,

Andrzej Kijowski, Roman Kuczyński, Herbert Szurgacz, Maria Tyszel (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca

2005 r. sprawy ze skargi Komitetu Wyborczego Wyborców Ruch Patriotyczny na

uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 7 czerwca 2005 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego

o d d a l i ł skargę.

Uzasadnienie

W dniu 30 maja 2005 r. do Państwowej Komisji Wyborczej wpłynęło zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców pod nazwą „Komitet Wyborczy

Wyborców Ruch Patriotyczny" i skrótem „KKW Ruch Patriotyczny".

Państwowa Komisja Wyborcza wezwała pełnomocnika wyborczego Komitetu

Wyborczego Wyborców Ruch Patriotyczny do usunięcia wady zawiadomienia o

utworzeniu komitetu, polegającej na zgłoszeniu nazwy i skrótu nazwy, które w niedostateczny sposób różnią się od nazwy partii politycznej „Ruch Patriotyczny” wpisanej

do ewidencji prowadzonej przez właściwy sąd. Wobec niezastosowania się do tego

wezwania, Państwowa Komisja Wyborcza uchwałą z dnia 7 czerwca 2005 r. [...] odmówiła przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców

Ruch Patriotyczny.

W skardze na tę uchwałę pełnomocnik Komitetu Wyborczego Wyborców Ruch

Patriotyczny wniósł o jej uchylenie w całości i „nakazanie PKW niezwłocznego wydania postanowienia o przyjęciu zawiadomienia w brzmieniu zgłoszonym przez (...)

pełnomocnika wyborczego". Według skarżącego, wezwanie Komisji do usunięcia

wady zawiadomienia polegającej na podaniu nazwy Komitetu niezgodnej z art. 100

ust. 3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm.,

zwanej dalej Ordynacją) było bezpodstawne, ponieważ „według informacji z chwili

składania zawiadomienia, w Sądzie Okręgowym w Warszawie w ewidencji partii politycznych nie była zarejestrowana żadna partia o nazwie Ruch Patriotyczny". Postanowienie Sądu Okręgowego o wpisaniu partii Ruch Patriotyczny do ewidencji partii

politycznych zostało wydane w tym samym dniu (30 maja 2005 r.). Zdaniem skarżącego, skoro zawiadomienie zostało w Państwowej Komisji złożone „zanim zapadło

postanowienie (nieprawomocne) o wpisie partii do rejestru, to jako wcześniejszy powinien korzystać z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach Ordynacji (wcześniejszość wniosku można ustalić porównując godzinę złożenia zawiadomienia i godzinę wydania postanowienia o rejestracji partii)".

Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o oddalenie skargi.

Rozpoznając skargę Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:

Stosownie do przepisów Ordynacji, nazwa komitetu wyborczego wyborców

obok wyrazów „komitet wyborczy wyborców" powinna zawierać określenie odróżniające od innych komitetów (art. 99 ust. 3), a nazwa ta, jak również jej skrót, muszą

odróżniać się wyraźnie od nazw, skrótów nazw i symboli innych koalicyjnych komitetów wyborczych oraz komitetów wyborczych wyborców, a także od nazw i skrótów

nazw partii politycznych i organizacji społecznych wpisanych do ewidencji prowadzonych przez właściwy organ (art. 100 ust. 3). Wyjątek przewidziany w art. 100 ust. 4

Ordynacji nie ma w sprawie zastosowania. Nie ulega wątpliwości, że ani nazwa Komitetu Wyborczego Wyborców Ruch Patriotyczny, ani jego skrót „KKW Ruch Patriotyczny" nie odróżniają się wyraźnie od nazwy i skrótu komitetu wyborczego partii politycznej o nazwie „Ruch Patriotyczny", wpisanej do ewidencji prowadzonej przez Sąd

Okręgowy w Warszawie na podstawie postanowienia tegoż Sądu z dnia 30 maja

2005 r., wydanego w załatwieniu wniosku z dnia 11 kwietnia 2005 r. Pogląd skarżą-

cego, że skoro postanowienie Sądu stanowiące podstawę wpisu partii Ruch Patriotyczny do ewidencji nie było i nadal nie jest prawomocne, a zawiadomienie Komitetu

Wyborców zostało złożone w Państwowej Komisji Wyborczej „zanim" zostało wydane

postanowienie o wpisie Ruchu Patriotycznego do ewidencji partii politycznych, to

Komitet Wyborców „powinien korzystać z ochrony prawnej", jest nieuzasadniony.

Trafnie Państwowa Komisja Wyborcza podniosła w odpowiedzi na skargę, że ze

względu na liczony w dniach termin rozpatrzenia przez Komisję wniosku o przyjęcie

zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego, w dokumencie potwierdzającym

złożenie takiego wniosku nie jest oznaczana godzina jego przyjęcia. Również sąd

wydający postanowienie o wpisaniu partii do ewidencji nie określa godziny dokonania

tej czynności. Nie jest więc możliwe ustalenie, która z opisywanych czynności była

dokonana wcześniej.

Trafne też jest stanowisko Komisji, że ponieważ zgodnie z art. 102 ust. 1 i 2

Ordynacji, w terminie trzech dni od doręczenia zawiadomienia postanawia o jego

przyjęciu lub też, jeśli zawiadomienie zawiera wady, wzywa pełnomocnika do ich

usunięcia, to „musi kierować się stanem faktycznym i prawnym istniejącym w chwili

podjęcia postanowienia. Wymaga tego przede wszystkim zasada praworządności.

Przyjęcie poglądu przeciwnego wymagałoby wskazania przepisu, który upoważniałby

Państwową Komisję Wyborczą do rozstrzygania według stanu na dzień złożenia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego, przepisu takiego jednak w Ordynacji

wyborczej nie ma. Dorozumiewanie takiego uprawnienia jest niedopuszczalne,

zwłaszcza, że należałoby uzasadnić dlaczego rozstrzygnięcie miałoby następować

według stanu istniejącego w tym właśnie dniu, nie zaś np. w dniu utworzenia komitetu wyborczego.”

Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że zaakceptowanie wyrażonego w skardze

poglądu o bezpodstawności wezwania Komitetu Wyborczego Wyborców o zmianę

jego nazwy naruszałoby konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i równego

traktowania przez władze publiczne. Pierwszą czynnością komitetu wyborczego wyborców zmierzającą do zrealizowania zamiaru zgłoszenia kandydatów na posłów, a

także senatorów, jest zawiadomienie Państwowej Komisji Wyborczej, podczas gdy w

stosunku do partii politycznych, jak i ich koalicji, ustawodawca przewidział dodatkową

powinność: do zawiadomienia Komisji muszą dołączyć: uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycznych (art. 96 ust. 5 pkt 2 Ordynacji) lub uwierzytelnione odpisy z

tej ewidencji, partii politycznych tworzących koalicję wyborczą (art. 97 ust. 9 pkt 3 Or-

dynacji). Obciążanie tworzonych partii politycznych, które dokonały w Sądzie Okręgowym w Warszawie zgłoszenia do ewidencji partii politycznych, ujemnymi konsekwencjami upływu czasu pomiędzy takim zgłoszeniem, a wydaniem postanowienia

Sądu o dokonaniu wpisu powodowałoby w takiej sytuacji, jak w rozpoznawanej sprawie, nieuprawnione uprzywilejowanie komitetu wyborczego wyborców, skoro zebranie wymaganej w art. 98 ust. 4 Ordynacji liczby wyborców zależy tylko od inwencji

komitetu, a nie od czynności sądu.

Podniesiona w skardze okoliczność, że postanowienie Sądu Okręgowego w

Warszawie z 30 maja 2005 r. o wpisaniu partii o nazwie „Ruch Patriotyczny" do ewidencji partii politycznych jest nieprawomocne, jest pozbawiona znaczenia prawnego.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 14 sierpnia 2001 r., III SW 17/01, w

obszernym wywodzie dokonał wykładni art. 96 ust. 5 pkt 2 Ordynacji i wyjaśnił, że

„prawomocność postanowienia o wpisie do ewidencji partii politycznych (art. 12

ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych, Dz.U. Nr 98, poz. 604 ze

zm.) nie stanowi koniecznej przesłanki złożenia przez organ partii politycznej zawiadomienia o zamiarze zgłoszenia kandydatów na posłów lub senatorów oraz o powołaniu pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego

(art. 96 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. Nr 46, poz.

499 ze zm.)” (OSNAPiUS 2002 nr 3, poz. 56).

Skład rozpoznający niniejszą skargę w całej rozciągłości podziela to stanowisko, a wobec jego opublikowania nie widzi potrzeby powtarzania argumentacji na

rzecz przedstawionego poglądu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 102 ust. 4 Ordynacji Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.