III SW 271/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SW 271/10

POSTANOWIENIE

Dnia 21 lipca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Korzeniowski

w sprawie protestu M. J.

z udziałem Państwowej Komisji Wyborczej, Okręgowej Komisji Wyborczej w […] i

Prokuratora Generalnego

przeciwko ważności wyborów prezydenckich,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 lipca 2010 r.,

postanawia:

wyrazić opinię, że zarzut protestu nie jest zasadny.

Uzasadnienie

M. J., jako uprawniony wyborca, wniósł w ustawowym terminie, na podstawie

art. 129 Konstytucji RP oraz art. 72 i 73 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o

wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, protest wyborczy przeciwko

ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom

lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników

głosowania lub wyniku wyborów.

W uzasadnieniu protestu wnoszący protest podniósł, że 31 maja 2010 r.

Prezydent

Miasta

R. powołała

obwodowe

komisje

wyborcze

w

celu

przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na

dzień 20 czerwca 2010 r. Z dniem powołania osoby wchodzące w skład

obwodowych komisji wyborczych uzyskały status funkcjonariuszy publicznych. W

dniu 7 czerwca 2010 r., podczas pierwszego posiedzenia obwodowych komisji

wyborczych, które odbyło się w Urzędzie Miasta R., członkowie komisji zostali

poinformowani o tym, że powinni zaniechać prowadzenia kampanii wyborczej na

rzecz któregokolwiek z kandydatów. Tymczasem w dniu 29 czerwca 2010 r. ukazał

się na pierwszej stronie jednej z lokalnych gazet […] list podpisany przez M. G. –

członka Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […]. List ten miał charakter agitacji

wyborczej na rzecz jednego z kandydatów na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej. Wnoszący protest wystosował pismo do Prezydenta Miasta R. z

informacją o agitacji prowadzonej przez M. G. W piśmie tym wnoszący protest

zażądał również natychmiastowego odwołania M. G. z funkcji członka Obwodowej

Komisji Wyborczej Nr […]. W dniu 1 lipca 2010 r. otrzymał od pani Prezydent

Miasta R. odpowiedź, że M. G. został wezwany do zaprzestania agitacji. Trudno

jednakże mówić o zaprzestaniu agitacji, skoro tygodnik, w którym umieszczony był

list mający charakter agitacji,

ciągle był dostępny w punktach dystrybucji.

Wnoszący protest wystosował w związku z tym 1 lipca 2010 r. do Prezydenta

Miasta R. ponowny wniosek o natychmiastowe odwołanie M. G. z funkcji członka

obwodowej komisji wyborczej. W piśmie tym powołał się na wyjaśnienie

Państwowej Komisji Wyborczej z 9 czerwca 2010 r., w którym wyrażono pogląd, że

udział członka obwodowej komisji wyborczej w kampanii wyborczej na rzecz

któregokolwiek z kandydatów na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może

być uznany za sprzyjanie jednemu z kandydatów i może tym samym godzić w

opinię obwodowej komisji wyborczej jako bezstronnego organu wyborczego. W

dniu 2 lipca 2010 r. wnoszący protest otrzymał odpowiedź Sekretarza Miasta R., w

którym została podtrzymana poprzednia decyzja pani prezydent. Zdaniem

wnoszącego protest, niewydanie przez panią Prezydent Miasta R. zarządzenia o

odwołaniu członka obwodowej komisji wyborczej, który publicznie wyrażał swoje

poglądy na temat jednego z kandydatów biorących udział w wyborach, godzi

zarówno w bezstronność Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], jak i organu, który

tę komisję powołał. Wniósł w związku z tym o ponowne sprawdzenie wyników

głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […].

W odpowiedzi na protest wyborczy, Państwowa Komisja Wyborcza

podniosła, że wnoszący protest sformułował zarzut uczestniczenia członka jednej z

obwodowych komisji wyborczych w R. w kampanii wyborczej kandydata na urząd

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym nie wskazał, jakie przepisy ustawy

z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

działanie to miałoby naruszać. Ustawa ta nie zabrania wprost członkom

obwodowych komisji wyborczych udziału w kampanii wyborczej. Państwowa

Komisja Wyborcza, której stanowisko w tej sprawie powołuje wnoszący protest,

uznaje, że działanie takie nie jest zgodne z przepisami ustawy, ponieważ może

podważyć zaufanie wyborców do organu wyborczego jako zobowiązanego do

bezstronnego przeprowadzenia głosowania w obwodzie i ustalenia jego wyników.

Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że jeśli nawet uznać, że udział

członka obwodowej komisji wyborczej w kampanii wyborczej narusza przepisy

ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, to wnoszący protest nie

wskazał na jakikolwiek wpływ takiego działania na wynik wyborów; wpływu tego

rodzaju działania na wynik wyborów nie można bowiem w ogóle wykazać. Żądanie

ponownego przeliczenia głosów w obwodzie nie jest poparte żadnymi dowodami

ani nawet zarzutami nieprawidłowego ustalenia wyników głosowania. Państwowa

Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny.

Prokurator Generalny, zajmując stanowisko, wniósł o pozostawienie protestu

bez biegu. Podkreślił, że w proteście – poza ogólnym powołaniem się na art. 129

Konstytucji RP oraz art. 72 i 73 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej –

nie zarzucono żadnego konkretnego naruszenia tej ustawy. Wnoszący protest

zarzucił, że Prezydent Miasta R. zaniechała odwołania członka Obwodowej Komisji

Wyborczej Nr […] M. G., pomimo włączenia się przez niego w kampanię wyborczą

na rzecz jednego z kandydatów do urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej, przez co

wyborcy mogli nabrać wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności tej Komisji. Z

uwagi na to zaniechanie pani Prezydent Miasta R., wnoszący protest zasugerował

konieczność ponownego przeliczenia głosów oddanych podczas głosowania w tej

Komisji w dniu 4 lipca 2010 r. Prokurator Generalny stwierdził, w związku z treścią

protestu, że zmiany i uzupełnienia

w składzie obwodowej komisji wyborczej

następują, zgodnie z art. 20a ustawy, w trybie przepisów o jej powołaniu, czyli

według rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28

sierpnia 2000 r. w sprawie powoływania obwodowych komisji wyborczych w

wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 72, poz. 847 ze zm.;

zwanego dalej rozporządzeniem). Obligatoryjne odwołanie członków obwodowej

komisji wyborczej następuje w przypadkach przewidzianych w § 11 ust. 1

rozporządzenia, natomiast odwołanie fakultatywne w przypadku opisanym w § 11

ust. 2 rozporządzenia. Sytuacja faktyczna przedstawiona w złożonym proteście

wyborczym nie stanowiła podstawy zarówno do obligatoryjnego, jak i do

fakultatywnego odwołania członka Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […] M. G.

Tym samym podniesiony w proteście zarzut jest bezzasadny, co daje podstawę do

wydania postanowienia na podstawie art. 75 ust. 1 i 1a ustawy o wyborze

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Okręgowa Komisja Wyborcza Nr […] wniosła o uznanie protestu

wyborczego za bezzasadny. Wyjaśniła, że w następstwie pisma złożonego przez

M. J. Prezydent Miasta R. pismem z 30 czerwca 2010 r. wezwała M. G., członka

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], do natychmiastowego zaprzestania

prowadzenia działalności o charakterze agitacji wyborczej i pouczyła go, że w

przypadku dalszego prowadzenia agitacji wyborczej zostanie odwołany ze składu

komisji. W kolejnym piśmie skierowanym do Prezydent Miasta R. (z 1 lipca 2010 r.)

M. J. ponownie domagał się natychmiastowego odwołania M. G. z funkcji członka

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], W odpowiedzi na to pismo Sekretarz Miasta

R. poinformował skarżącego, że po 30 czerwca 2010 r. nie stwierdzono, aby M. G.

prowadził agitację wyborczą w prasie lub w innej formie. Z protokołu ponownego

głosowania (z 4 lipca 2010 r.), sporządzonego przez Obwodową Komisję Wyborczą

Nr […] nie wynika, aby przewodniczący tej Komisji wydawał zarządzenia

porządkowe, wzywające któregokolwiek z członków tej Komisji (w tym także M. G.)

do zaprzestania prowadzenia agitacji. Na prace tej Komisji w czasie głosowania

oraz przy ustalaniu wyników

głosowania nie zostały wniesione zarzuty przez

członków Komisji.

Okręgowa Komisja Wyborcza w [..] zwróciła uwagę, że przepisy ustawy z 27

września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, odmiennie niż

pozostałe ustawy wchodzące w skład polskiego systemu wyborczego, nie zakazują

wprost członkom obwodowych komisji wyborczych w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej udziału w kampanii wyborczej. Jednakże w czasie

prowadzenia obowiązkowych szkoleń członków obwodowych komisji wyborczych

członkowie Okręgowej Komisji Wyborczej informowali osoby wchodzące w skład

komisji wyborczych o zakazie prowadzenia agitacji wyborczej, jak również zwracali

uwagę, że udział w kampanii wyborczej może być uznany za sprzyjanie jednemu z

kandydatów i godzić w bezstronność komisji. Skoro M.G. swój udział w kampanii

wyborczej ograniczył do zamieszczenia listu otwartego w miejscowej gazecie i po

dniu 30 czerwca 2010 r. nie prowadził już kampanii na rzecz żadnego z dwóch

kandydatów, to nieodwołanie go przez panią Prezydent Miasta R. nie doprowadziło

do naruszenia przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

zwłaszcza w stopniu mającym wpływ na wynik wyborów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo

zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta

Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 27 września

1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z

2010 r. Nr 72, poz. 467, zwana dalej ustawą) stanowi, że przeciwko wyborowi

Prezydenta Rzeczypospolitej może być wniesiony protest z powodu naruszenia

przepisów niniejszej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa

przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik

wyborów (art. 72 ust. 1 ustawy). Wnoszący protest powinien sformułować w nim

zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty

(art. 73 ust. 3). Przedmiotem zarzutów może być jedynie naruszenie przepisów

ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej lub dopuszczenie się

przestępstwa przeciwko wyborom, czyli jednego z przestępstw opisanych w

rozdziale XXXI Kodeksu karnego (zatytułowanym „Przestępstwa przeciwko

wyborom i referendum” - art. 248-251 k.k.).

Wnoszący protest nie twierdzi, że w związku z wyborami Prezydenta

Rzeczypospolitej, przeprowadzonymi 20 czerwca i 4 lipca 2010 r., doszło do

popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom (art.248-251 k.k.). Zarzuca natomiast

prowadzenie agitacji wyborczej (w ramach kampanii wyborczej) przez M. G.,

członka Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], a także nieodwołanie go, mimo

dwukrotnej interwencji wnoszącego protest, ze składu tej Komisji przez panią

Prezydent Miasta R., co godziło zarówno w bezstronność Obwodowej Komisji

Wyborczej Nr […] jak i organu, który tę Komisję powołał.

W ocenie Sądu Najwyższego zarzuty protestu są bezzasadne.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej,

obwodową komisję wyborczą powołuje wójt (burmistrz, prezydent miasta);

kandydatów do obwodowej komisji wyborczej zgłaszają spośród wyborców danej

gminy pełnomocnicy komitetów wyborczych, które zarejestrowały kandydatów lub

upoważnione przez nich osoby. Z urzędu w skład komisji wchodzi, jako jej członek,

osoba wskazana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) spośród pracowników

samorządowych gminy lub gminnych jednostek organizacyjnych. Z art. 16 ust. 1

ustawy wynika również, że chociaż obwodową komisję wyborczą powołuje wójt

(burmistrz, prezydent miasta), to dokonuje tego spośród osób zgłoszonych przez

komitety wyborcze, które zarejestrowały kandydatów na urząd Prezydenta

Rzeczypospolitej. Inaczej niż w przypadku okręgowych komisji wyborczych, w skład

których wchodzą wyłącznie sędziowie (art. 15 ustawy), co gwarantuje pełną

bezstronność i neutralność polityczną tych komisji, obwodowe komisje wyborcze są

tworzone w sposób, który można określić „z klucza politycznego”. Ponieważ jednak

w skład obwodowych komisji wchodzą osoby zgłoszone przez pełnomocników

różnych komitetów wyborczych (komitetów, które zgłosiły różnych kandydatów na

urząd Prezydenta Rzeczypospolitej), regulacja dotycząca powołania członków

obwodowej

komisji

głosowania

w

wyborczej

obwodzie

oraz

powinna

gwarantować

rzetelne

obliczenie

poszczególnych kandydatów. Ponadto, pełnomocnicy

prawidłowy

głosów

przebieg

oddanych

komitetów

na

wyborczych

mogą zgłosić po jednym mężu zaufania do obwodowych komisji wyborczych (art.

45 ust. 1 ustawy). Mąż zaufania w obwodowej komisji wyborczej ma między innymi

prawo wnieść do protokołu uwagi z wymienieniem konkretnych zarzutów (art. 61

ust. 3 ustawy), a wtedy do protokołu dołącza się wyjaśnienia dotyczące zarzutów

(art. 65 ust. 2 ustawy). Wnoszący protest wyborczy nie twierdzi, że do protokołu

głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […] zostały wniesione jakiekolwiek

uwagi dotyczące podejrzenia o brak bezstronności M. G., członka tej Komisji. Z

kolei Okręgowa Komisja Wyborcza Nr […] wyjaśniła, że z protokołu ponownego

głosowania z 4 lipca 2010 r., sporządzonego przez Obwodową Komisję Wyborcza

Nr […], nie wynika, aby przewodniczący tej Komisji wydawał zarządzenia

porządkowe, wzywające któregokolwiek z członków tej Komisji (w tym także M. G.)

do zaprzestania prowadzenia agitacji. Na prace tej Komisji w czasie głosowania

oraz przy ustalaniu wyników

głosowania nie zostały wniesione zarzuty przez

członków Komisji. Daje to podstawę do stwierdzenia, że w okresie ciszy wyborczej

przed ponownym głosowaniem oraz dniu ponownego głosowania M. G. nie

prowadził agitacji wyborczej, zwłaszcza w lokalu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr

[…]. Wniosek ten potwierdza też pismo Sekretarza Miasta R. z 2 lipca 2010 r.,

stanowiące odpowiedź na pismo wnoszącego protest z 1 lipca 2010 r. zawierające

wniosek o natychmiastowe odwołanie M. G. ze składu Obwodowej Komisji

Wyborczej Nr […], w którym poinformowano, że po 30 czerwca 2010 r. (kiedy to

Prezydent Miasta R. wezwała go do natychmiastowego zaprzestania agitacji

wyborczej i pouczyła o sankcjach, jakie grożą w przypadku dalszego prowadzenia

kampanii wyborczej, z odwołaniem ze składu komisji włącznie) nie stwierdzono, aby

M. G. skierował do prasy nowy list zawierający elementy kampanii wyborczej czy

też prowadził agitację wyborczą w innej formie, należało więc uznać, że po 30

czerwca 2010 r. zaprzestał prowadzenia kampanii wyborczej.

Niewątpliwie opublikowanie w lokalnej prasie przez M.G. – już po jego

powołaniu w skład Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], a nawet po pierwszym

głosowaniu (po pierwszej turze wyborów) a przed głosowaniem ponownym (przed

drugą turą wyborów) - listu otwartego ”do redakcji”, zawierającego wyraźne i

jednoznaczne opowiedzenie się za jednym z kandydatów na urząd Prezydenta

Rzeczypospolitej, można ocenić jako prowadzenie agitacji wyborczej w ramach

kampanii wyborczej, od czego członek obwodowej komisji wyborczej powinien się

powstrzymać (ze względu na konieczność powstrzymania się od wszelkich działań

mogących godzić w opinię obwodowej komisji wyborczej jako bezstronnego organu

wyborczego), choć nie jest to wyraźny obowiązek prawny (o czym w dalszej części

uzasadnienia), a jedynie dobry zwyczaj wynikający z ogólnych zasad prawa

wyborczego. Można stwierdzić, że osoba, która została powołana w skład

obwodowej komisji wyborczej (wyrażając na to wcześniej zgodę) powinna

rozważyć, co jest z jej punktu widzenia istotniejsze - czy prowadzenie agitacji za

preferowanym

kandydatem

na urząd

Prezydenta

Rzeczypospolitej (branie

aktywnego udziału w kampanii wyborczej), wówczas powinna zrezygnować z

członkostwa w komisji, zwłaszcza że członkostwo w tej komisji jest całkowicie

dobrowolne, czy też podjęcie się wykonywania obowiązków o charakterze

publicznym w obwodowej komisji wyborczej, wówczas powinna powstrzymać się od

prowadzenia kampanii wyborczej. Należy podkreślić, że w opublikowanym „liście do

redakcji”, stanowiącym niewątpliwą agitację wyborczą, nie zostało ujawnione, że M.

G. jest członkiem Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […] i że za jednym z

kandydatów agituje jako członek tej komisji. Inaczej mówiąc, w „liście do redakcji”

M. G. nie powołał się na swoją funkcję publiczną.

W tych okolicznościach nie można podzielić stanowiska wnoszącego protest,

że niewydanie przez panią Prezydent Miasta R. zarządzenia o natychmiastowym

odwołaniu M. G. ze składu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […] narusza przepisy

ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Sama ustawa nie reguluje

bezpośrednio kwestii

odwołania członka obwodowej komisji wyborczej; stanowi

jedynie (w art. 20a), że zmiany i uzupełnienia w składzie obwodowej komisji

wyborczej następują w trybie przepisów o jej powołaniu, czyli w trybie przepisów

rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 sierpnia 2000 r.

w sprawie powoływania obwodowych komisji wyborczych w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia, członek

obwodowej komisji wyborczej jest odwoływany z jej składu w razie śmierci,

pisemnego zrzeczenia się członkostwa, utraty prawa wybierania lub braku tego

prawa w dniu powołania w skład obwodowej komisji wyborczej. Z kolei według § 11

ust. 2 tego rozporządzenia, członek obwodowej komisji wyborczej może być

odwołany ze

składu komisji w razie nieobecności na pierwszym posiedzeniu i

niewyjaśnienia w ciągu dwóch dni przyczyny nieobecności lub niewykonywania

obowiązków członka komisji. Rozporządzenie precyzyjnie opisuje (enumeratywnie

wylicza) w § 11 ust. 1 i 2 wszystkie przypadki obligatoryjnego i fakultatywnego

odwołania członka obwodowej komisji wyborczej. Sytuacja faktyczna opisana we

wniesionym proteście odbiegała od sformułowanych w prawie stanowionym

przyczyn odwołania członka komisji i nie mogła stanowić przesłanki obligatoryjnego

albo fakultatywnego odwołania M. G. ze składu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr

[…] przez panią Prezydent Miasta R. Nie można zatem przyjąć, że doszło do

naruszenia art. 20a ustawy lub § 11 rozporządzenia.

Okręgowa Komisja Wyborcza zwróciła uwagę, że przepisy ustawy z 27

września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, odmiennie niż

pozostałe ustawy wchodzące w skład polskiego systemu wyborczego, nie zakazują

wprost członkom obwodowych komisji wyborczych w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej udziału w kampanii wyborczej. Wszystkie inne - poza

ustawą o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej – ustawy wchodzące w skład

polskiego systemu prawa wyborczego zakazują członkom obwodowych komisji

wyborczych udziału w kampanii wyborczej (w tym agitowania na rzecz któregoś z

kandydatów). Zakazy tego rodzaju zawierają: 1) art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 12

kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 190, poz. 1360

ze zm.), zgodnie z którym członkowie komisji nie mogą prowadzić kampanii

wyborczej na rzecz poszczególnych kandydatów na posłów lub kandydatów na

senatorów oraz list kandydatów; 2) art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz. U. Nr 25, poz. 219 ze zm.),

zgodnie z którym członkowie komisji nie mogą prowadzić kampanii wyborczej na

rzecz poszczególnych kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego oraz

list kandydatów; 3) art. 19 ust. 8 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja

wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw tekst jednolity: Dz. U z

2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.), zgodnie z którym członkowie komisji nie mogą

prowadzić agitacji na rzecz kandydatów na radnych. Podobnej regulacji nie zawiera

ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej (co niewątpliwie jest jej wadą, a de

lege ferenda można postulować, aby wszystkie ordynacje wyborcze zostały w tym

zakresie ujednolicone). Nie można domniemywać obowiązków publicznoprawnych,

a w obecnym stanie prawnym (de lege lata) można byłoby przyjąć jedynie na

zasadzie analogii systemowej, że również członkowie obwodowych komisji

wyborczych

powołanych

do

przeprowadzenia

wyborów

Prezydenta

Rzeczypospolitej powinni powstrzymać się od udziału w kampanii wyborczej przez

cały czas swojego członkostwa w komisji. Nie jest to jednak zakaz ustawowy,

którego złamanie wiązałoby się z odpowiedzialnością członka obwodowej komisji

wyborczej jako funkcjonariusza publicznego, a jedynie dobry zwyczaj prawa

wyborczego, którego dochowanie (lub naruszenie) może być rozważane w

kategoriach etycznych. Skoro w ustawie o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej

nie ma zakazu prowadzenia agitacji wyborczej przez członka obwodowej komisji

wyborczej, a zakazu tego nie można domniemywać, nie można podzielić poglądu

wnoszącego protest, że doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów ustawy.

Agitacja wyborcza ze strony M. G. (w postaci „listu do redakcji” lokalnej gazety

radomszczańskiej) niewątpliwie miała miejsce i niewątpliwie nie powinno jej być,

skoro był on w chwili opublikowania tego listu członkiem obwodowej komisji

wyborczej. Obowiązywały go natomiast niewątpliwie ogólne ustawowe zakazy

prowadzenia kampanii wyborczej (np. podczas ciszy wyborczej – art. 76b ust. 2,

art. 76c, w lokalu wyborczym – art. 77 ust. 2, na terenie urzędów, zakładów pracy

lub jednostek wojskowych – art. 78 ust. 1). W proteście wyborczym nie zarzuca się

jednak naruszenia przepisów ustawy o prowadzeniu kampanii wyborczej.

Wniesiony protest w ogóle nie zawiera w żadnym miejscu zarzutu naruszenia

konkretnego przepisu ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej

Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art.

75 ust. 1 i 1a ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej.