III SW 27/02 · Sąd Najwyższy

Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 18 września 2002 r.

III SW 27/02

Utworzenie komitetu wyborczego wyborców przed dniem ogłoszenia

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów nie jest

sprzeczne z ustawą z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin,

rad powiatów i sejmików wojewódzkich (Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.) i nie uzasadnia odmowy przyjęcia przez Państwową Komisję Wyborczą zawiadomienia

o utworzeniu takiego komitetu na podstawie art. 64h ust. 2 Ordynacji.

Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Krystyna

Bednarczyk, Beata Gudowska, Józef Iwulski, Andrzej Kijowski, Zbigniew Myszka,

Herbert Szurgacz (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2002 r. sprawy ze skargi Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni na uchwałę

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 września 2002 r. [...] w przedmiocie odmowy

zarejestrowania Komitetu Wyborczego

u z n a ł skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną uchwałę.

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia 9 września 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła

przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni.

W uzasadnieniu odmowy wskazano, że w zawiadomieniu o utworzeniu komitetu wyborczego jako datę jego utworzenia podano dzień 26 sierpnia 2002 r. Datą tą zostało

opatrzone oświadczenie o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni

oraz oświadczenie pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego o przyjęciu pełnomocnictw. Zdaniem PKW, skoro - zgodnie z art. 65 ust. 1a ustawy z dnia 16

lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

(Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.) - komitety wyborcze mogą wykonywać czynności

określone w ustawie od dnia ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o

zarządzeniu wyborów, czynności podjęte przed tym terminem są nieważne. Skoro

rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zarządzenia wyborów (Dz.U. Nr

134, poz. 1125) zostało ogłoszone w dniu 27 sierpnia 2002 r., to utworzenie komitetu

wyborczego wyborców w dniu 26 sierpnia jest nieważne i jest to wada zawiadomienia, która nie może zostać usunięta (art. 64h ust. 2 Ordynacji wyborczej).

W skardze na wymienioną uchwałę pełnomocnik Komitetu Wyborczego Wyborców Optymalni podniósł, że utworzenie Komitetu odbyło się w ustawowym terminie 27 sierpnia, a data 26 sierpnia pojawiła się w dokumentach omyłkowo. Pomyłka

w dacie wynikła stąd, że zebranie założycielskie rozpoczęło się 26 sierpnia wieczorem, ale przeciągnęło się do godzin po północy i podpisy faktycznie zostały złożone

27 sierpnia około godziny 1. W załączeniu do skargi zostało przedstawione oświadczenie członków KWW Optymalni o złożeniu podpisów pod dokumentami założycielskimi w dniu 27 sierpnia.

W zajętym stanowisku wobec skargi PKW wniosła o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów

i sejmików województw w rozdziale 10a, zatytułowanym Komitety wyborcze reguluje

tworzenie komitetów wyborczych tworzonych przez partie polityczne i koalicje partii

politycznych, stowarzyszenia i organizacje społeczne, wyborców. Zasady tworzenia

komitetów wyborczych wyborców określa art. 64f ustawy, wskazując na wymagania

dotyczące liczby obywateli, mających prawo wybierania, które mogą utworzyć komitet wyborczy wyborców, tryb utworzenia komitetu, czynności, jakich powinien komitet

wyborczy wyborców dokonać. Do tych ostatnich należy powiadomienie komisarza

wyborczego, właściwego ze względu na siedzibę komitetu, o utworzeniu komitetu.

Jeżeli zawiadomienie wykazuje wady, PKW w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wzywa pełnomocnika komitetu wyborczego do ich usunięcia w terminie

3 dni. W przypadku nieusunięcia wad w terminie PKW odmawia przyjęcia zawiadomienia (art. 64 h).

W rozpoznawanej sprawie odmowa przyjęcia zawiadomienia została wydana

na podstawie art. 64 h ustawy, ale nie ze względu na wady zawiadomienia, lecz z

powołaniem się na przepis art. 65 ust. 1a Ordynacji wyborczej. Wymieniony przepis

został zamieszczony w rozdziale 11 Ordynacji pt. Kampania wyborcza. Według tego

przepisu partie polityczne, organizacje i wyborcy oraz komitety wyborcze, mogą wykonywać czynności określone w ustawie od dnia ogłoszenia rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów. Czynności podjęte przed tym terminem są

nieważne.

Stanowisko PKW o odmowie przyjęcia zawiadomienia nie jest trafne. Z powołanego przepisu art. 65 ust. 1a wyraźnie wynika, że wymienione w nim podmioty, w

tym komitety wyborcze, mogą wykonywać czynności określone w ustawie od dnia

ogłoszenia rozporządzenia. Oznacza to, że ustawodawca dopuszcza istnienie komitetów już w tym momencie. W dalszym ciągu wynika stąd, że komitety te mogą powstać przed dniem ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów. Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w przepisach o tworzeniu

komitetów wyborczych. Przepisy te nie zawierają ograniczeń (zakazu) powołania

komitetu przed datą ogłoszenia rozporządzenia, przewidują jedynie rygory czasowe

co do zawiadomienia komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców. Zgodnie z art. 64 f ust. 4 Ordynacji wyborczej po zebraniu co najmniej 20

podpisów obywateli, mających prawo wybierania, popierających utworzenie komitetu,

pełnomocnik wyborczy zawiadamia komisarza wyborczego właściwego ze względu

na siedzibę komitetu, o utworzeniu komitetu. Zawiadomienie może być dokonane w

terminie od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed

dniem wyborów.

W sumie należy uznać, że utworzenie komitetu wyborczego wyborców przed

dniem ogłoszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zarządzeniu wyborów

nie jest sprzeczne z Ordynacją wyborczą i nie uzasadnia odmowy przyjęcia przez

PKW na podstawie art. 64 h ust. 2 Ordynacji przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu

takiego komitetu.

Z przytoczonych motywów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 64h ust. 3 i 4

Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w związku z

art. 516 KPC orzekł jak w sentencji postanowienia.