Supreme Court declares October 2011 Polish parliamentary elections valid despite minor procedural irregularities.

UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO

z dnia 14 grudnia 2011 r.

III SW 173 - 174/11

w sprawie ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r.

Przewodniczący Prezes Sądu Najwyższego Walerian Sanetra, Sędziowie SN:

Bogusław Cudowski, Teresa Flemming-Kulesza, Małgorzata Gersdorf, Katarzyna

Gonera, Beata Gudowska, Zbigniew Hajn, Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Halina Kiryło, Zbigniew Korzeniowski, Roman Kuczyński, Jerzy Kuźniar,

Jerzy Kwaśniewski, Zbigniew Myszka, Maciej Pacuda, Romualda Spyt, Jolanta

Strusińska-Żukowska, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.

Sąd Najwyższy, w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i

Spraw Publicznych: udziałem Zastępcy Prokuratora Generalnego Roberta Hernanda

i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej Stefana J. Jaworskiego, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu jawnym w dniu 14 grudnia 2011 r., mając na uwadze, co następuje:

I

1. Na mocy art. 244 § 1 i art. 258 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks

wyborczy ( Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.), Sąd Najwyższy w składzie całej Izby

Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, na podstawie sprawozdania

z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzyga o ważności wyborów oraz o ważności wyboru posła lub senatora, przeciwko któremu wniesiono protest.

2. Sprawozdanie Państwowej Komisji Wyborczej z wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w

dniu 9 października 2011 r. zawiera informacje o ich prawidłowym przebiegu oraz o

nielicznych przypadkach naruszenia prawa wyborczego.

Państwowa Komisja Wyborcza podniosła, że w dniu głosowania miały miejsce

dwa nadzwyczajne wydarzenia. Pierwsze polegało na znalezieniu przed lokalem

Obwodowej Komisji Wyborczej nr 13 w Gorzowie Wielkopolskim paczki a na

drzwiach lokalu groźby zdetonowania na terenie kraju ładunków wybuchowych, jeżeli

wybory nie zostaną odwołane. Drugie polegało na znalezieniu podejrzanego pakunku

przed lokalami Obwodowych Komisji Wyborczych nr 157 i 158 w Lublinie. W obu

przypadkach zagrożenia nie zostały potwierdzone. Zdarzenia te uniemożliwiły pracę

Komisji Obwodowych przez około 3 godziny, jednak nie było konieczności przedłużenia godzin otwarcia lokali wyborczych.

Z innych nieprawidłowości należy wskazać na dostawienie przez Przewodniczącego Obwodowej Komisji Wyborczej nr 15 w Skarżysku Kamiennej w czasie liczenia głosów znaków „x” na 5 kartach do głosowania, sporadyczne przypadki wydrukowania wadliwych kart do głosowania i naruszenia ciszy wyborczej.

W konkluzji Państwowa Komisja Wyborcza nie stwierdziła takich naruszeń

prawa wyborczego, które mogłyby mieć wpływ na wyniki głosowania i wyniki wyborów.

3.1. Sąd Najwyższy w składach trzyosobowych rozpoznał 157 protestów wyborczych. Wyborów do Sejmu i Senatu dotyczyły 142 protesty, wyłącznie do Sejmu 10, a wyłącznie do Senatu - 5.

3.2. W odniesieniu do 20 protestów Sąd Najwyższy wydał opinię, że są one

uzasadnione w całości lub części, lecz stwierdzone naruszenia prawa nie miały

wpływu na wynik wyborów.

W części spraw stwierdzono błędne ustalenie wyników głosowania w 9 obwodowych komisjach wyborczych, obejmujące od 1 do 40 głosów. Przyczynami zniekształcenia rzeczywistego wyniku głosowania było nieprawidłowe kwalifikowanie

głosu jako nieważnego lub - najczęściej - omyłkowe wpisywanie liczby głosów oddanych na danego kandydata do sąsiedniej rubryki protokołu. Jednak z uwagi na

znaczne różnice głosów między poszczególnymi kandydatami nie miało to wpływu na

wynik wyborów. W odniesieniu do wyborów do Sejmu Sąd Najwyższy wziął także

pod uwagę, że głosy błędnie zaliczone innemu kandydatowi z tej samej listy wyborczej są wliczane do ogólnej liczby głosów uzyskanych przez dany komitet wyborczy,

zaś prawidłowe ustalenie wyników nie zmieniłoby podziału mandatów w okręgu.

Podniesiono także, iż w kilku przypadkach wynik wyborów danego komitetu wyborczego był bardzo odległy od wynikającego z art. 196 § 1 Kodeksu wyborczego wy-

magania uzyskania co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju, co jest

niezbędne do udziału w podziale mandatów. Nadto w tych sprawach Sąd Najwyższy

stwierdził, że Obwodowe Komisje Wyborcze nr 8 i 28 w Chełmie, z naruszeniem art.

79 § 2 Kodeksu wyborczego, przeliczyły ponownie głosy już po przekazaniu Prezydentowi Miasta dokumentów z głosowania do depozytu.

Zasadny był także zarzut wadliwego sporządzenia niektórych kart do głosowania i wydania ich wyborcom w Okręgach Wyborczych nr 41 w Szczecinie i nr 24 w

Suwałkach, polegającego na pominięciu listy kandydatów na posłów zgłoszonej

przez Komitet Wyborczy Polska Jest Najważniejsza. To naruszenie art. 52 § 2 w

związku z art. 224 Kodeksu wyborczego nie miało jednak wpływu na wynik wyborów

do Sejmu, gdyż nawet gdyby wszyscy wyborcy, którym wydano takie nieważne karty

do głosowania zamierzali głosować na pominiętą listę, to w obwodach objętych protestami mogło to dotyczyć tylko 43 głosów. Nie spowodowałoby to więc osiągnięcia

przez ten Komitet Wyborczy progu 5% ważnie oddanych głosów, niezbędnego do

udziału w podziale mandatów.

3.3. Protestów nieuzasadnionych wpłynęło 29. Bez dalszego biegu Sąd Najwyższy pozostawił 107 protestów, jako że nie spełniały one wymagań przewidzianych przez Kodeks wyborczy. Jedno postępowanie umorzono z powodu cofnięcia

protestu.

Część nieuzasadnionych protestów dotyczyła odmowy Państwowej Komisji

Wyborczej wydania Komitetowi Wyborczemu Nowa Prawica - Janusza Korwin Mikke zaświadczenia uprawniającego, na mocy art. 210 § 2 Kodeksu wyborczego, do

zgłaszania list kandydatów na posłów w kolejnych okręgach wyborczych bez potrzeby uzyskania poparcia wyborców. Wniosek o wydanie tego zaświadczenia należało

zgłosić w terminie określonym w art. 210 § 3 Kodeksu wyborczego, który upłynął dnia

30 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy uznał protesty za nieuzasadnione dlatego, że

wniosek ten został zgłoszony po terminie. Wniosek został wysłany pocztą ostatniego

dnia biegu terminu i dotarł do Państwowej Komisji Wyborczej 1 września 2011 r.,

czyli po jego upływie. Tymczasem zgodnie z art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego dla zachowania terminu konieczne jest złożenie wniosku u jego adresata, a nie wysłanie

pocztą. W części tego rodzaju spraw Sąd Najwyższy pozostawił protesty wyborcze

bez dalszego biegu uznając, że wykraczają poza dopuszczalny zakres protestu wyborczego określony w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego.

4. Zastępca Prokuratora Generalnego wniósł o podjęcie uchwały o ważności

wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r. i o ważności wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r.

5. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o stwierdzenie ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r.

II

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych, po rozważeniu sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej i opinii w

sprawach z protestów wyborczych, przy uwzględnieniu obwieszczeń Państwowej

Komisji Wyborczej z dnia 11 października 2011 r. o wynikach wyborów do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w

dniu 9 października 2011 r. ( Dz.U. Nr 218, poz. 1294 i 1295) oraz biorąc pod uwagę

wnioski Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na podstawie art. 101 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 244 § 1 i

2 w związku z art. 258 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy ( Dz.U. Nr

21, poz. 112 ze zm.)

stwierdza ważność wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października

2011 r.