III SW 165/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SW 165/10

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lipca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2010 r.

sprawy z protestu J. C. i L. S.

z udziałem Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego

przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

postanawia:

wyrazić opinię o niezasadności zarzutów protestu.

Uzasadnienie

W dniu 8 lipca 2010 r., drogą elektroniczną na adres mailowy sekretariatu

Sądu Najwyższego, wpłynął „protest wyborczy i wniosek z art. 188 ust. Konstytucji”

L. S. (wpisanej na liście wyborców w Toronto w Kanadzie) i J. C. (na liście

wyborców w S. w Polsce), z załącznikiem w postaci kopii pisma złożonego przez te

osoby w Konsulacie Generalnym RP w Toronto w dniu 8 lipca 2010 r. Wnoszący

protest

domagali

się

stwierdzenia

nieważności

wyboru

Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ „milionowe rzesze obywateli RP”, takie jak J.

C., „zostały poddane dyskryminacji i pozbawione możliwości udziału w Wyborach

Prezydenckich 2010, poprzez uchwalenie przez Sejm RP przepisów art. 36 ust. 1 i

73 ust. 2 ustawy stojących w jaskrawej sprzeczności z art. 2 i 4 ustawy oraz z art.

32 Konstytucji pozostającym w związku z art. 62 ust. 1 Konstytucji, co miało istotny

wpływ na wynik wyborów”. Wnieśli ponadto, aby Sąd Najwyższy zgodnie z art. 191

ust. 1 pkt. 1 Konstytucji wystąpił na podstawie art. 188 ust. 1 Konstytucji do

Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności art. 36 ust. 1 i

art. 72 ust.2 ustawy o wyborze Prezydenta z art. 32 w związku z art. 62 Konstytucji.

Według Państwowej Komisji Wyborczej zarzut protestu jest bezzasadny,

ponieważ wymóg posiadania ważnego polskiego paszportu jest wymogiem

ustawowym i jego stosowanie nie może naruszać przepisów ustawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty protestu są bezzasadne. Zgodnie z obowiązującym art. 36 ust. 1

ustawy o wyborze Prezydenta, wyborcy przebywający za granicą i posiadający

ważne polskie paszporty wpisywani są do spisu wyborców sporządzonego przez

właściwego terytorialnie konsula. Unormowanie to warunkuje i gwarantuje

umieszczenie w spisie wyborców, sporządzanym przez właściwego terytorialnie

konsula, osób, którym przysługuje prawo wybierania, jeżeli za granicą legitymują

się

ważnym

paszportem.

Paszport

jest

dokumentem

uprawniającym

do

przekraczania granicy i pobytu za granicą oraz poświadcza obywatelstwo polskie, a

także tożsamość osoby w nim wskazanej w zakresie danych, jakie ten dokument

zawiera (art. 4 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.

U. Nr 143, poz. 1027 ze zm.). Oznacza to, że ważny paszport ma podstawowe

znaczenie dla poświadczenia obywatelstwa polskiego i tożsamości osoby w nim

wskazanej, które są danymi, od których zależy między innymi ustalenie czynnego

prawa wyborczego (prawo wybierania) z art. 2 ustawy o wyborze Prezydenta w

okresie pobytu za granicą. Dlatego ustawowe uzależnienie prawa wpisania do

spisu wyborców wyborcy przebywającego za granicą poza obszarem państw

należących do Unii Europejskiej od posiadania ważnego polskiego paszportu nie

narusza przepisów ustawy o wyborze Prezydenta.

W ocenie Sądu Najwyższego dopuszczalne jest przyjęcie, że na terenie Unii

Europejskiej dokumentem równoważnym paszportowi jest ważny dowód osobisty

uprawniający obywateli tej Wspólnoty do swobodnego przemieszczania się na jej

obszarze. Dowód osobisty może potwierdzać prawo wpisu do spisu wyborców

obywateli polskich przebywających w okresie wyborów na terenie państwa

członkowskiego Unii Europejskiej, jeżeli wyborcy zmieniający na czas wyborów

miejsce pobytu przedstawią zaświadczenie o prawie do głosowania na terenie

jednego z państw Unii Europejskiej. Ponadto nie jest możliwe sprawdzenie, czy

tego typu zarzucane przypadki „miały miejsce w praktyce”, bo sformułowanie

zarzutów protestu i przedstawienie lub wskazanie dowodów obarczało wnoszących

protesty (art. 73 ust. 3 ustawy), a zatem nie należało do Sądu Najwyższego.

Z miarodajnych okoliczności sprawy wynika, że J. C. był umieszczony na liście

wyborców w S. w Polsce, a zatem nie był pozbawiony prawa głosowania w Polsce

ani możliwości wniesienia protestu. Natomiast przebywając w okresie wyborów

prezydenckich w Kanadzie nie mógł być wpisany do spisu wyborców w tym

państwie przez właściwego terytorialnie konsula, ponieważ nie posiadał ważnego

dokumentu paszportowego, który w tym kraju pobytu jest wyłącznym dokumentem

w rozumieniu art. 4 ustawy o dokumentach paszportowych, wymaganym między

innymi dla celów wyborczych określonych w art. 2 i 36 ust. 1 ustawy o wyborze

Prezydenta.

Równocześnie w procedurze rozpoznawania protestów przeciwko wyborowi

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która jest ograniczona ścisłymi ramami

czasowymi na podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały w przedmiocie ważności

wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej - nie później niż w 30 dniu po podaniu

wyników wyborów do wiadomości publicznej przez Państwową Komisję Wyborczą

(art. 76 ust. 2 ustawy o wyborze Prezydenta), wykluczone było skierowanie przez

Sąd

Najwyższy

wniosku

do

Trybunału

Konstytucyjnego

„o

stwierdzenie

niezgodności art. 36 ust. 1 i art. 72 ust.2 ustawy o wyborze Prezydenta z art. 32 w

związku z art. 62 Konstytucji”, zwłaszcza że skład orzekający Sądu Najwyższego

nie podziela wątpliwości wnoszących protest co do niekonstytucyjności wymagań w

zakresie prawa wyborczego stawianych obywatelom polskim w czasie pobytu za

granicą, a unormowaniu z art. 36 ust. 1 ustawy przysługuje domniemanie zgodności

z Konstytucją.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wyraził opinie o niezasadności

wniesionego protestu (art. 75 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta).