Legislator Case Law & Legislation
III SPZP 1/05 AI generated

Supreme Court dismisses appeal to retry a final ruling on procedural delay complaint due to lack of legal standing.

Case Number III SPZP 1/05
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the Chief Court's request to retry a final ruling regarding a complaint about procedural delay. The Chief Court argued that the appellate court failed to serve the plaintiff's complaint to the tax authority, violating the right to a speedy trial. The court rejected this, noting that the final decision on delay was effectively a first-instance ruling subject to appeal, not a ground for retrial.

Legislator headnote

AI generated

Art. 399 k.p.c.; Art. 401 pkt 2 k.p.c.; Art. 6 k.p.c.; Art. 10 ust. 1 i 3 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki: A party lacks standing to request a retrial of a final decision on procedural delay if that decision is legally treated as a first-instance ruling subject to ordinary appeal.

Keywords

AI generated
procedural delay complaint retrial of final decision lack of legal standing speedy trial right appellate procedure rules

Cited Legislation

AI generated
Art. 399 k.p.c.
Uczestnik postępowania - Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu na podstawie art. 399 k.p.c. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi na
Art. 401 pkt 2 k.p.c.
(art. 401 pkt 2 k.p.c.).” W tej sytuacji, wnosząc o zmianę powyższego postanowienia
Art. 6 k.p.c.
Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka - Orzecznictwo, tom I - Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001 r., s. 658-818); dlatego także przepis art.
Art. 10 ust. 1 i 3 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
przewlekłość postępowania zakończonej powyższym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2004 r., zarzucając „naruszenie art. 10 ust.
Art. 394 § 1 k.p.c.
obecnie art. 3941 k.p.c.) kasacją (w dacie wniesienia skargi) czy skarga kasacyjną
Art. 395 § 2 k.p.c.
Wrocławiu zarzutem nieważności postępowania - ma również odpowiednie zastosowanie art. 395 § 2 k.p.c. w związku z art.
Art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
na skutek wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, w sprawach nie uregulowanych w tej ustawie, należy stosować odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust.
art. 399 k.p.c
Uczestnik postępowania - Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu na podstawie art. 399 k.p.c.
art. 401 pkt 2 k.p.c
(art. 401 pkt 2 k.p.c.).” W tej sytuacji, wnosząc o zmianę powyższego postanowienia
art. 408 k.p.c
kilku latach (art. 408 k.p.c.), co byłoby absurdem.”

Cited Case Law

AI generated
T. Jasudowicz (red.), Orzecznictwo Strasburskie - Zbiór orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 1990-1997, tom I, Toruń 1998 r., s. 354-437
Jasudowicz (red.), Orzecznictwo Strasburskie - Zbiór orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 1990-1997, tom I, Toruń 1998 r., s. 354-437; oraz M.
M. A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka - Orzecznictwo, tom I - Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001 r., s. 658-818
354-437; oraz M. A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka - Orzecznictwo, tom I - Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001 r., s. 658-818); dlatego także przepis art.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Uchwała z dnia 28 czerwca 2005 r.

III SPZP 1/05

Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Barbara Wagner,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Jadwigi B. z udziałem Józefa D. o podział majątku dorobkowego, na skutek zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z

dnia 22 lutego 2005 r. [...]

„Czy dopuszczalne jest wznowienie zakończonego prawomocnym postanowieniem postępowania ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

w postępowaniu sadowym bez nieuzasadnionej zwłoki ?”

p o d j ą ł uchwałę:

Niedopuszczalna jest skarga o wznowienie od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w wyniku rozpoznania skargi Janiny B. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy o podział majątku dorobkowego w postępowaniu przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu [...] bez nieuzasadnionej zwłoki,

postanowieniem z dnia 9 grudnia 2004 r. [...] stwierdził przewlekłość w postępowaniu

odwoławczym prowadzonym w sprawie [...] przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu

oraz zasądził na rzecz skarżącej od Skarbu Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego

we Wrocławiu kwotę 5.000 zł tytułem zaspokojenia jej roszczenia ze skargi na przewlekłość postępowania, oddalając to roszczenie w dalej idącej części.

Uczestnik postępowania - Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu na podstawie art. 399 k.p.c. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi na

przewlekłość postępowania zakończonej powyższym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2004 r., zarzucając „naruszenie art. 10 ust. 1

i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do

rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr

179, poz. 1843) poprzez niedoręczenie Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego we Wrocławiu odpisu skargi Jadwigi B., na skutek czego uczestnik postępowania był pozbawiony możności działania, co skutkuje nieważnością postępowania

(art. 401 pkt 2 k.p.c.).” W tej sytuacji, wnosząc o zmianę powyższego postanowienia

Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu przez oddalenie skargi, uczestnik postępowania w

uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania wskazał w szczególności na to, że:

(a) przed rozpoznaniem przedmiotowej skargi na przewlekłość postępowania Sąd

Apelacyjny we Wrocławiu nie doręczył odpisu skargi Skarbowi Państwa - Prezesowi

Sądu Okręgowego we Wrocławiu, a tym samym naruszył w sposób rażący art. 10

ust. 1 i ust. 3 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; (b) postanowienie w przedmiocie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ma charakter prejudycjalny, bowiem zgodnie z art. 15 ust. 1 - 3 ustawy o

skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki strona, której skargę uwzględniono, może w odrębnym postępowaniu dochodzić od Skarbu Państwa albo solidarnie od Skarbu Państwa

i komornika naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzenia przewlekłości postępowania, przy czym art. 15 ust. 2 tej ustawy wprost stanowi, że „postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, co do stwierdzenia przewlekłości postępowania”; dlatego nie można

twierdzić, że postępowanie w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania ma

jedynie charakter incydentalny; (c) przeciwnie, należy mieć na uwadze to, że „postępowanie w przedmiocie skargi prowadzone jest przeciwko innemu podmiotowi, niż

strony postępowania, w którym nastąpiła przewlekłość postępowania. Dlatego

ustawa w jej artykule 10 wymaga, aby sąd rozpoznający skargę zawiadomił o toczącym się postępowaniu Skarb Państwa - prezesa tego sądu, którego działanie lub

bezczynność spowodowało przewlekłość postępowania. Jest to zatem odrębne po-

stępowanie, w którym biorą udział skarżący oraz Skarb Państwa, a sąd właściwy do

rozpoznania skargi orzeka merytorycznie o uwzględnieniu lub oddaleniu skargi.”

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając powyższą skargę Skarbu Państwa

- Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu, powziął wątpliwość co do dopuszczalności wznowienia postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania unormowanej ustawą o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i postanowieniem z dnia 22 lutego

2005 r. (I S 3/04) przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące

zagadnienie prawne:

„Czy dopuszczalne jest wznowienie zakończonego prawomocnym postanowieniem ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki?”

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

stwierdził, że pomimo ważkich argumentów przedstawionych przez wnoszącego

skargę o wznowienie postępowania, należy również zważyć, co następuje:

Po pierwsze, (a) skarga na przewlekłość postępowania wnoszona jest w toku

postępowania w sprawie, której dotyczy (art. 5 ustawy o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki), (b) właściwym do jej rozpoznania jest sąd przełożony na sądem, przed którym toczy się postępowanie i którego skarga dotyczy (art. 4 ust. 1 tej ustawy), (c) sąd

właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania został równocześnie

uprawniony do zalecenia odpowiednich czynności sądowi rozpoznającemu sprawę

co do istoty (art. 12 ust. 3 tej ustawy), a ponadto (d) do postępowania toczącego się

na skutek wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, w sprawach nie uregulowanych w tej ustawie, należy stosować odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 tej

ustawy), a to oznacza, że „ustawodawca uwypukla funkcję kontrolną i dyscyplinującą

omawianego postępowania oraz jego swoistą podrzędność w stosunku do postępowania „właściwego”, a - tym samym - incydentalność.”

Po drugie, w ustawie o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania

sprawy w postępowaniu bez nieuzasadnionej zwłoki „nie przewidziano kontroli instancyjnej wydanego po rozpoznaniu skargi orzeczenia, co w aspekcie terminu z art.

11 ustawy zaświadcza o intencji skrócenia do niezbędnego minimum czasu ostatecznego załatwienia skargi, a pośrednio o zgodnej z jej istotą i celem jako instru-

mentu zwalczania przewlekłości postępowań sądowych, intencji szybkiego zakończenia sprawy, w toku której skargę wniesiono.” Oznacza to, że „funkcja skargi, nakazuje generalnie wyłączyć dopuszczalność wzruszenia wydanego co do niej prawomocnego postanowienia, a zwłaszcza dopuszczalność wznowienia postępowania

umożliwiającego, przynajmniej teoretycznie, ponowne rozpoznanie skargi nawet po

kilku latach (art. 408 k.p.c.), co byłoby absurdem.”

Po trzecie, istotne znaczenie ma również i to, że „art. 8 ust. 2 ustawy, odsyłający w sprawach w niej nieuregulowanych do stosowanych odpowiednio przepisów o

postępowaniu zażaleniowym, nadaje skardze status zażalenia, zatem zapadłe po jej

rozpoznaniu postanowienia nakazuje traktować analogicznie do postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji

(choć sąd nadrzędny rozpoznaje sprawę jako pierwszy i jedyny), tj. postanowienia

nie tylko niezaskarżalnego zażaleniem do Sądu Najwyższego (art. 39318 k.p.c.,

obecnie art. 3941 k.p.c.) kasacją (w dacie wniesienia skargi) czy skarga kasacyjną

(obecnie), ale także niepodlegającego wzruszeniu drogą wznowienia, zastrzeżonego

tylko w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem co do ich istoty, w procesie: wyrokiem i mającym ten sam walor nakazem zapłaty, a w postępowaniu nieprocesowym: postanowieniem (jedyny wyjątek przewiduje obowiązujący od 6 lutego

2005 r. art. 399 § 2 k.p.c.).”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna (a) co do zasady wtedy, gdy postępowanie

zostało zakończone prawomocnym wyrokiem (art. 399 § 1 k.p.c.); (b) natomiast w

sytuacji, gdy zostało ono zakończone postanowieniem, skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna jedynie w wypadku, gdy postanowienie kończące postępowanie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego, co do którego Trybunał

Konstytucyjny orzekł o jego niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą (art. 399 § 2 w związku z art. 4011 k.p.c.). Ponieważ w postępowaniu w sprawie ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki należy odpowiednio stosować

przepisy o postępowaniu zażaleniowym (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki) i kończy się ono wydaniem orzeczenia w formie postanowienia (art. 8 ust. 2 i

art. 15 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w związku z art. 354 k.p.c.), to w

konsekwencji oznacza to, iż niedopuszczalna jest skarga o wznowienie postępowania od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie ze skargi na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki (art. 399 § 2 w związku z art. 4011 k.p.c. - a contrario).

2. Należy jednakże mieć na uwadze jednocześnie i to, że:

Po pierwsze, zgodnie z dyspozycją art. 78 Konstytucji RP „każda ze stron ma

prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od

tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.” A z kolei, stosownie do dyspozycji

art. 176 ust. 1 Konstytucji RP „postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne.” Przy czym, Trybunał Konstytucyjny stoi na stanowisku (por. wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r., P 13/01 - OTK-A 2002 nr 4, poz. 42 oraz

powołane tam wcześniejsze orzecznictwo), że przepis art. 78 Konstytucji RP sam

przez się nie przesądza o konieczności dwuinstancyjności postępowania sądowego,

lecz stanowi jedynie konstytucyjną gwarancję kontroli instancyjnej określonego rozstrzygnięcia upoważnionego organu władzy publicznej. Natomiast odmienny charakter ma zasada konstytucyjna sformułowana w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, która

nie stanowi wprawdzie immanentnego elementu gwarancji prawa do sądu z art. 45

ust. 1 Konstytucji RP, jednak ma na celu wzmocnienie tego prawa, bowiem wprowadza konstytucyjną gwarancję proceduralną odnoszącą się do kontroli postępowania

sądowego, która obowiązuje bezwzględnie w sprawach przekazanych na mocy

ustaw do wyłącznej właściwości sądów, a więc w sprawach, które „od początku do

końca” rozpoznawane są przez sądy.

Po drugie, przepisy ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki określają na

gruncie polskiego porządku prawnego „zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania

skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu” (art. 1 ust. 1 ustawy). W

szczególności w przepisach tej ustawy określone zostały: (a) przedmiot tego typu

postępowania (art. 2 ustawy); (b) legitymacja prawna stron tego postępowania skarżącego (art. 3 ustawy) oraz uczestnika tego postępowania, wobec którego podniesiony został zarzut przewlekłości postępowania, czyli Skarbu Państwa - prezesa

tego sądu lub komornika i Skarbu Państwa - prezesa właściwego sądu rejonowego,

któremu skarżący zarzuca działanie lub bezczynność powodujące przewlekłość postępowania, którym przysługują prawa strony w tym postępowaniu w zakresie rozpoznania skargi (art. 10 ustawy); (c) sąd właściwy do rozpoznania skargi (art. 4

ustawy); (d) wymagania formalne skargi (art. 6 i art. 17 ustawy) i tryb jej wnoszenia

(art. 5 i art. 14 ustawy); (e) tryb rozpoznania skargi (art. 8 - art. 9 oraz art. 11 ustawy);

(f) rodzaje i skutki prawne orzeczeń-postanowień wydawanych w wyniku rozpoznania

skargi (art. 12 - art. 15 ustawy). Powyższa ustawowa regulacja prawna wskazuje

jednoznacznie na to, że wprawdzie w sensie funkcjonalnym kwestia zarzutu „przewlekłości postępowania” ma zawsze charakter pochodny (wtórny) i zarazem incydentalny (wpadkowy) względem innego toczącego się „postępowania w określonej

sprawie” (mającego charakter postępowania pierwotnego i podstawowego zarazem),

skoro „zarzut przewlekłości” odnosi się do toczącego się już „postępowania w sprawie” (art. 2 ustawy). Tym niemniej, w sensie prawnoprocesowym „postępowanie ze

skargi na przewlekłość postępowania” ma jednak charakter postępowania odrębnego

względem „postępowania w określonej sprawie”, którego ono dotyczy: (a) odmienny

jest bowiem przedmiot i cel tego postępowania (art. 2 i art. 6 ustawy) , (b) toczy się

ono pomiędzy innymi stronami i inny jest sąd właściwy do rozpoznania tej skargi (art.

3 i art. 10 ustawy), (c) w postępowaniu tym w sprawach nieuregulowanych w tej

ustawie „należy stosować odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym,

obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy” (art. 8 ust. 2 ustawy), a ponadto (d) ustawodawca przesądził równocześnie i o tym, że wydane w wyniku tego

postępowania „postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu

cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, co do stwierdzenia przewlekłości

postępowania” (art. 15 ust. 2 ustawy - skutek prejudycjalny); i wreszcie, co nie mniej

istotne, (e) właściwymi w sprawach ze „skargi na przewlekłość postępowania” są

wyłącznie sądy i toczy się ono „od początku do końca” przed sądami.

Po trzecie, ponieważ Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej

Polskiej (art. 8 ust. 1 Konstytucji RP), zgodna z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjnego postępowania sądowego wykładnia przepisów ustawy o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki nakazuje stanąć na stanowisku, że: skoro (a) postępowanie ze skargi na

przewlekłość postępowania jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania, którego przewlekłości dotyczy ta skarga, albowiem jego przedmiotem jest

„nowa sprawa” i dotyczy ono „innych stron”, a przy tym (b) postępowanie to wszczynane jest i „od początku do końca” toczy się wyłącznie przed sądem oraz (c) wydane

w wyniku tego postępowania orzeczenie - postanowienie uwzględniające skargę

wiąże sąd w ewentualnym przyszłym postępowaniu cywilnym, w którym skarżący

może dochodzić od strony przeciwnej odszkodowania lub zadośćuczynienia z tytułu

stwierdzonej przewlekłości postępowania, to (d) sformułowane w art. 8 ust. 2 ustawy

o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki odesłanie prawne, wedle którego „w sprawach

nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd

stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy”, w żadnym razie nie daje podstawy do utożsamiania „skargi na przewlekłość postępowania” z „zażaleniem”. Przeciwnie, z dyspozycji

art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wynika, że od postanowienia

kończącego sprawę w postępowaniu wszczętym w wyniku wniesienia „skargi na

przewlekłość postępowania” przed właściwym sądem pierwszej instancji (art. 9 i art.

12 w związku z art. 4 ust. 1 tej ustawy) przysługuje stronom zażalenie do sądu drugiej instancji (art. 394 § 1 - zdanie pierwsze k.p.c.) - wyjątek w tym względzie stanowią jedynie postanowienia kończące sprawę w postępowaniu wszczętym w wyniku

wniesienia „skargi na przewlekłość postępowania” przed Sądem Najwyższym jako

sądem właściwym pierwszej instancji (art. 4 ust. 2 tej ustawy), od których nie przysługuje zresztą również „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia”, bowiem zgodnie z art. 4241 § 3 in fine k.p.c.: „w takich wypadkach

orzeczenia Sądu Najwyższego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu

wywołaniem wniesieniem skargi.”

Po czwarte, odmienna wykładnia przepisów ustawy o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki, oparta na założeniu, że z brzmienia art. 8 ust. 2 tej ustawy wynika, iż postępowanie wszczęte w wyniku wniesienia „skargi na przewlekłość postępowania” ma

znamiona prawne „postępowania zażaleniowego” i w konsekwencji tego jest ono postępowaniem jednoinstancyjnym, byłaby niezgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej

Polskiej (art. 8 ust. 1 i art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Co więcej, wbrew pozorom, o

trafności takiej wykładni nie może przesądzać również argument wskazujący na potrzebę zapewnienia „szybkości postępowania” w sprawach ze skargi na przewlekłość

postępowania, jeśli zważyć, że: po pierwsze - sformułowana w art. 6 Konwencji o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4

listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) gwarancja prawna „rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie” nie stanowi wartości „samej w sobie”, lecz

służyć ma realizacji przysługującego każdemu „prawa do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony

ustawą” (por. na ten temat orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w:

T. Jasudowicz (red.), Orzecznictwo Strasburskie - Zbiór orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 1990-1997, tom I, Toruń 1998 r., s. 354-437; oraz M. A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka - Orzecznictwo, tom I - Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001 r., s. 658-818); dlatego także przepis art. 6

k.p.c. nakazuje wprawdzie sądowi przeciwdziałanie przewlekaniu postępowania i

dążenie do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jednakże

tylko wówczas, „jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy”; po drugie

- w art. 11 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ustawodawca przesądził o tym,

iż sąd wydaje orzeczenie w sprawie o przewlekłość postępowania nie później niż w

terminie dwóch miesięcy, licząc od daty złożenia skargi; po trzecie - jest także oczywiste, że z jednej strony - wzgląd na „szybkość postępowania” nie może w żadnym

razie uzasadniać pozbawienia strony możliwości skorzystania z przysługującego jej z

mocy ustawy środka zaskarżenia i równocześnie, z drugiej strony - jeżeli korzystając

z przysługującego jej prawa, strona wnosi skargę na przewlekłość postępowania,

każda ze stron tego postępowania (w tym także strona skarżąca) musi w konsekwencji liczyć się z koniecznością wydłużenia czasu trwania tego postępowania, którego skarga dotyczy, o czas niezbędny na rozpoznanie wniesionej skargi i w przyszłości nie może skutecznie zarzucić zaistniałej z tej przyczyny „przewlekłości postępowania” (volenti non fit iniuria).

3. W konsekwencji, analiza przepisów obowiązującego porządku prawnego

prowadzi do wniosku, że: (a) jakkolwiek w sprawie, w związku z rozpoznawaniem

której Sąd Apelacyjny we Wrocławiu powziął poważne wątpliwości co do dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, skarga o wznowienie postępowania nie jest dopuszczalna, to jednak (b) zważywszy na to, iż wydane w wyniku

skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2004 r. jest w istocie

postanowieniem Sądu pierwszej instancji kończącym postępowanie w sprawie,

Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu jako stronie w tym postępowaniu przysługuje zażalenie na to postanowienie do Sądu Najwyższego (art. 394 §

1 - zdanie pierwsze k.p.c.); w konsekwencji, (c) wniesiona przez Sąd Okręgowy we

Wrocławiu w tej sprawie skarga o wznowienie postępowania powinna zostać potraktowana przez Sąd Apelacyjny jako zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 9

grudnia 2004 r., do którego - w związku z podniesionym przez Sąd Okręgowy we

Wrocławiu zarzutem nieważności postępowania - ma również odpowiednie zastosowanie art. 395 § 2 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki.