III SPP 35/07 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 14 września 2007 r.

III SPP 35/07

W trybie rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania toczącego

się przed sądem drugiej instancji, nie może być poddana ocenie prawidłowość

postanowienia tego sądu, jeżeli ocena ta musiałaby przesądzić o sposobie rozstrzygnięcia rozpatrywanego środka zaskarżenia (art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 17

czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U. Nr 179, poz.

1843).

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Zbigniew Hajn, Romualda Spyt.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej [...]

w W. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w Gdańsku [...]

o d d a l i ł skargę.

Uzasadnienie

Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa [...] w W. wniosła skargę na

przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie z jej

powództwa przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej w S. o

ustalenie nieważności uchwały. Skarga dotyczy przewlekłości postępowania w rozpoznawaniu przez Sąd Apelacyjny zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu

Okręgowego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2006 r. odmawiające odrzucenia pozwu,

które to żądanie zgłosiła pozwana powołując się na zapis na sąd polubowny. Zażalenie to zostało złożone w dniu 25 stycznia 2007 r. Postanowieniem z dnia 14 marca

2007 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie

art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do czasu zakończenia postępowania w innej sprawie cywilnej

między tymi samymi stronami o uchylenie zapisu na sąd polubowny. Postanowie-

niem z dnia 20 czerwca 2007 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powódki o podjęcie

zawieszonego postępowania złożony 4 czerwca 2007 r.

Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że bezpodstawne zawieszenie postępowania skutkuje przewlekłością postępowania. Zdaniem skarżącej postępowanie

w sprawie uchylenia zapisu na sąd polubowny nie wpłynie na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nawet oddalenie powództwa o uchylenie zapisu nie może powodować odrzucenia pozwu, albowiem przedmiot postępowania niniejszej sprawie nie jest

objęty zapisem na sąd polubowny. W dalszej części uzasadnienia skarżąca przedstawiła obszerną argumentację mającą wykazać, że ustalenie nieważności uchwały

zarządu spółdzielni nie może być przedmiotem ugody sądowej, nie może być zatem

poddane pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843) stanowi, że strona może wnieść skargę o

stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej

prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej

sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i

prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej

ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania należy

w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd.

Co do terminowości podjętych przez Sąd Apelacyjny przy rozpoznawaniu zażalenia

czynności nie można mieć zastrzeżeń, gdyż termin, który upłynął od przedstawienia

zażalenia przez Sąd pierwszej instancji do wyznaczenia posiedzenia należy uznać

za rozsądny. W skardze wniesionej w dniu 4 lipca 2007 r. skarżąca kwestionuje prawidłowość zawieszenia postępowania. Ta nieprawidłowa zdaniem skarżącej czynność spowodowała, że do chwili wniesienia skargi zażalenie nie zostało rozpoznane.

Zawieszenie postępowania można uznać za nieprawidłowe, jeżeli nie ma podstawy prawnej do wydania postanowienia w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie

podstawą prawną był przepis art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., który stanowi, że sąd może

zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania cywilnego. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie zażalenia zależy

od wyniku postępowania w sprawie o uchylenie zapisu na sąd polubowny. Przedmiotem zażalenia było zakwestionowanie prawidłowości postanowienia odmawiającego odrzucenia pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 4 k.p.c., który stanowi, że sąd

odrzuci pozew, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy należy do sądu polubownego. Sąd

pierwszej instancji uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie należy do sądu

polubownego, a Sąd Apelacyjny miał rozstrzygnąć czy postanowienie to jest prawidłowe, czy też pozew podlega odrzuceniu.

W trybie rozpoznawania skargi na przewlekłość postępowania toczącego się

przed sądem drugiej instancji rozpoznającym środek zaskarżenia nie może być poddana ocenie prawidłowość wydanego w toku postępowania postanowienia, jeżeli

ocena ta musiałaby przesądzić o sposobie rozstrzygnięcia tego środka. Gdyby został

podzielony zarzut skarżącej, że postanowienie o zawieszeniu postępowania nie powinno być wydane, należałoby uznać, że zapis na sąd polubowny nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Konsekwencją tego byłoby uznanie, że skoro pozew nie

podlegał odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 4 k.p.c. zażalenie powinno być

oddalone. Stwierdzenie przewlekłości postępowania ma na celu przyspieszenie postępowania przez zdyscyplinowanie sądu niższej instancji do podjęcia czynności. W

żadnym razie orzeczenie wydane po rozpoznaniu skargi nie może sugerować sądowi

niższej instancji treści rozstrzygnięcia. Wynika to z treści art. 12 ust. 3 powołanej

ustawy, zgodnie z którym zalecenia co do podjęcia odpowiednich czynności nie

mogą wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy. Jeżeli w niniejszej

sprawie Sąd Apelacyjny uznał, że istnieje możliwość uchylenia zaskarżonego postanowienia i odrzucenia pozwu, musiał zawiesić postępowanie do czasu zakończenie

postępowania o uchylenie zapisu na sąd polubowny, gdyż w razie uwzględnienia

tego żądania pozew nie mógłby być odrzucony. Prawidłowość tej oceny nie podlega

kontroli w drodze rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania. Postanowienia

o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania są

zaskarżalne, jeżeli zostały wydane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji

(art. 394 § 1 pkt 6 k.p.c.). Na postanowienia w tym przedmiocie wydane przez sąd

drugiej instancji nie przysługuje zażalenie (art. 3941 § 2 k.p.c.). Skoro ustawodawca

uznał te ostatnie postanowienia za niezaskarżalne, instytucja skargi o stwierdzenie

przewlekłości postępowania nie może zastępować środka zaskarżenia.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy

oddalił skargę.