III SPP 3/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SPP 3/14

POSTANOWIENIE

Dnia 12 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi D. U. i H. U.

na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w […]

w sprawie V ACa […],

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 lutego 2014 r.,

postanowił:

odrzucić skargę.

UZASADNIENIE

Pełnomocnik skarżących D. U. i H. U. wniósł w dniu 9 grudnia 2013 r.

(data wpływu do Sądu Apelacyjnego w […]) skargę na naruszenie prawa strony

do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

domagając się stwierdzenia, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem

Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt V ACa […] oraz przed Sądem

Okręgowym w S. w sprawie o sygn. akt IC […] doszło do przewlekłości

postępowania, a także - zasądzenia od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu

Apelacyjnego w […] kwoty po 20.000 zł dla każdego ze skarżących.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że akta sprawy IC […] Sądu Okręgowego

w S. wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w dniu 24 czerwca 2013 r. Przez okres ponad

dwóch miesięcy w sprawie nie wykonano żadnej czynności. Dopiero w dniu

3 września 2013 r. zostało wydane zarządzenie dotyczące wyznaczenia sędziego

sprawozdawcy oraz składu orzekającego. Z porównania wskazanych dat wynika

niczym nieuzasadniona zwłoka. W związku z tym, że przez ponad dwa miesiące

nie dokonano w sprawie żadnej czynności należy uznać, że doszło do naruszenia

prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Potwierdzeniem

powyższego jest fakt, że rozstrzygnięcie przed Sądem Apelacyjnym w […]

w sprawie V ACa […] nie zapadło do chwili sporządzenia niniejszej skargi.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w […] wniósł

o odrzucenie skargi; ewentualnie - o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek

o odrzucenie skargi Prezes Sądu Apelacyjnego w […] wskazał, że stosownie

do przepisu art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym

prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym

bez nieuzasadnionej zwłoki - skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej

sprawie po upływie 12 miesięcy od daty wydania przez Sąd orzeczenia, o którym

mowa w art. 12 powołanej ustawy, którego terminu powodowie nie uwzględnili.

Odnosząc się do zarzucanej w skardze przewlekłości postępowania przed Sądem

Apelacyjnym w […] Prezes tego Sądu wskazał, że czynności w sprawie były

podejmowane szybko i prawidłowo. Niewydanie przez Sąd Apelacyjny orzeczenia

kończącego postępowanie w sprawie było spowodowane wyłącznie koniecznością

rozpoznania wniosku H. U. o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy

oraz przedstawiania akt sprawy Sądowi Najwyższemu z ponawianymi przez

skarżących skargami na przewlekłość postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym

prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) skarżący może wystąpić

z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy od daty wydania przez

Sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 12 powołanej ustawy (uwzględniającego lub

oddalającego skargę).

Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 marca 2013 r.,

w sprawie III SPZP 1/13 (Biul. SN 2013/3/21), zajął stanowisko, że skarga na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki, postrzegana jako doraźna interwencja w odniesieniu do

przewlekłości

postępowania

jest

jedynie

namiastką

skutecznego

środka

odwoławczego w rozumieniu art. 13 Konwencji z 1950 r. o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) i nie spełnia swojej roli

jako mechanizmu prawnego służącego urzeczywistnieniu konstytucyjnego prawa

do sądu. Z tego, że skargę można wnieść do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia

sprawy, nie wynika, iż jej zarzuty muszą ograniczać się do aktualnej fazy

postępowania, skoro mowa w nim o wnoszeniu skargi w toku postępowania w

sprawie, a nie w toku postępowania w danej instancji.

Podzielając przedstawione wyżej konstatacje - w ocenie Sądu Najwyższego,

rozpoznającego niniejszą skargę, termin 12 miesięcy wskazany w art. 14 cytowanej

wyżej

ustawy,

dotyczy

rozpoznanej

wcześniej

skargi

na

przewlekłość

postępowania, niezależnie od tego, czy dotyczyła ona postępowania przed sądem

pierwszej lub drugiej instancji. Dopuszczalne jest wniesienie kolejnej skargi na

przewlekłość postępowania jedynie po upływie wskazanego terminu 12 miesięcy zarówno w razie uwzględnienia, jak i nieuwzględnienia wcześniejszej skargi.

Artykuł 14 ustawy nie stoi na przeszkodzie możliwości wielokrotnego

składania skargi na przewlekłość postępowania, ale jego ratio legis polega na

zapewnieniu sprawności postępowania i uniknięciu nieracjonalnie długiego

postępowania co do meritum sprawy przez konieczność częstego i wielokrotnego

rozpoznawania kolejnych skarg, co mogłoby nastąpić, gdyby powód wnosił takie

skargi np. co miesiąc lub dwa miesiące.

W tym kontekście należy wskazać, że postanowieniem Sądu Apelacyjnego

w […] z dnia 14 grudnia 2011r., sygn. akt I S […], oddalono skargę H. U.

z dnia 14 października

2011

r.

o

stwierdzenie

przewlekłości

postępowania

w sprawie I C […]. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I S […],

Sąd Apelacyjny w […] oddalił skargę D. U. z dnia 25 października 2011 r.

o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie I C […]. Kolejną skargę

na przewlekłość postępowania w sprawie I C […] Sądu Okręgowego w S. skarżący

wnieśli pismem z dnia 16 marca 2013 r. Skarga ta została zarejestrowana

pod sygnaturą akt V S […]. Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia

25 kwietnia 2013 r. oddalił te skargi. Po wpływie w dniu 24 czerwca 2013 r.

akt sprawy z apelacjami powodów – zarządzeniem z dnia 3 września 2013 r. został

wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej na dzień 16 października 2013 r.

Obecna skarga została więc wniesiona niewiele ponad dwa miesiące od wpływu akt

z apelacjami do dnia wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej w sprawie

V ACa […]. Od wpływu zaś akt sprawy do Sądu Apelacyjnego do daty, w której

odbyła się rozprawa apelacyjna, upłynął okres około 3,5 miesiąca.

W sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 25 kwietnia

2013 r., V S […], oddalił skargi D. U. i H. U. na przewlekłość postępowania

w sprawie I C […] Sądu Okręgowego w S. - to ich kolejna skarga, wniesiona

w dniu 9 grudnia 2013 r. - tj. przed upływem 12 miesięcy od daty rozpoznania

poprzedniej skargi, będąca przedmiotem obecnej oceny Sądu Najwyższego,

jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie przepisu art. 9 ust. 2

w związku z art. 14 ustawy o skardze na przewlekłość.

aw