III SPP 20/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SPP 20/11

POSTANOWIENIE

Dnia 9 września 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie ze skargi A. T.

z udziałem Prezesa Sądu Apelacyjnego

na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego […]

w sprawie I ACa …/09,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 września 2011 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

A. T. wniósł w dniu 22 kwietnia 2011 r. osobiście skargę na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny ustanowił dla

skarżącego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu wywołanym skargą na

przewlekłość postępowania.

Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu w dniu 13 czerwca 2011

r. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki domagając się stwierdzenia, że w postępowaniu przed

Sądem Apelacyjnym w sprawie I ACa …/09 nastąpiła przewlekłość postępowania

oraz przyznania od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 4.000 zł. W

uzasadnieniu wskazał, że w sprawie prowadzonej przez Sąd Apelacyjny pod

sygnaturą I ACa …/09 Sąd ten wydał w dniu 29 grudnia 2010 r. – po rozpoznaniu

skargi

powoda

Andrzeja

T. o

wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnymi wyrokami: Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 czerwca 2007 r.,

sygn. akt I C …/06; Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I ACa

…/08 – wyrok uchylający obydwa wyroki i przekazujący sprawę do ponownego

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G.

, jednakże w dniu 5 kwietnia 2011 r.

(przeszło po czterech miesiącach) przekazał akta Sądowi Okręgowemu w G. ,

pomimo tego, że po wydaniu tego wyroku i sporządzeniu jego uzasadnienia nie

były dokonywane przez ten Sąd żadne czynności procesowe.

Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wskazał, że wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie I ACa …/09 zapadł w dniu 29

grudnia 2010 r. Uzasadnienie tego wyroku zostało sporządzone w terminie i

wysłane do stron w dniu 18 stycznia 2010 r. Akta sprawy musiały jednak zostać w

Sądzie Apelacyjnym z uwagi na toczące się równolegle postępowanie w sprawie I

ACo ../10 z wniosku powoda A. T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

doręczenie wyroku z uzasadnieniem. W sprawie tej w dniu 30 grudnia 2010 r.

wydano postanowienie kończące postępowanie w tej sprawie. W dniu 5 stycznia

2011 r. wpłynął wniosek powoda z dnia 4 stycznia 2011 r. o uzupełnienie

postanowienia Sądu z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn. I ACo …/10. W dniu 9 marca

2011 r. przedłożono sędziemu referentowi akta celem rozpoznania wniosku z dnia

4 stycznia 2011 r. o uzupełnienie postanowienia z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn.

akt I ACo …/10. Wniosek ten został rozpoznany w dniu 14 marca 2011 r. Odpisy

postanowienia zostały rozesłane stronom w dniu 15 marca 2011 r. Po uzyskaniu

zwrotnych poświadczeń odbioru akta sprawy zostały przesłane do Sądu

Okręgowego w G.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrywana skarga została wniesiona w dniu 13 czerwca 2011 r. to, jest

po wykonaniu – 5 kwietnia 2001 r. – tej czynności Sądu Apelacyjnego, z którą

skarżący wiąże zarzut nieuzasadnionej zwłoki. Wskazaną czynnością nie było

rozstrzygnięcie sprawy, ale techniczne wykonanie wydanego rozstrzygnięcia.

Chodziło o przekazanie – zgodnie z wyrokiem – akt sprawy właściwemu Sądowi.

Skargę wniesiono, gdy akta sprawy już od dwóch miesięcy znajdowały się w Sądzie

właściwym do rozpoznania sprawy.

W powyższej sytuacji – rozpoznanie skargi nie może mieć znaczenia dla

sprawności czynności Sądu Apelacyjnego, które zostały już dokonane, natomiast

może powodować utrudnienia przebiegu postępowania przed właściwym sądem.

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do

rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub

nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz

rozpoznawania

skargi

strony,

której

prawo

do

rozpoznania

sprawy

bez

nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności

sądu

lub

prokuratora

prowadzącego

lub

nadzorującego

postępowanie

przygotowawcze (art. 1 ust. 1). Stosownie do art. 2 tej ustawy, strona może wnieść

skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło

naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli

postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych

okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy

(ust. 1), przy czym dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości

postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość

czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do

istoty, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości,

znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz

zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość

postępowania (ust. 2). Celem skargi na przewlekłość w toku toczącego się

postępowania jest przeciwdziałanie trwającej przewlekłości, zaś jej funkcją jest

przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu

procesowego. Służy temu zarówno samo stwierdzenie wystąpienia przewlekłości w

postępowaniu (art. 12 ust. 2 ustawy), jak i możliwość zalecenia podjęcia przez sąd

rozpoznający sprawę co do istoty albo przez prokuratora prowadzącego lub

nadzorującego

postępowanie

przygotowawcze

odpowiednich

czynności

w

wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy). Ponadto z art. 5 ust. 1 ustawy

wynika, że skargę o stwierdzenie, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie,

zaś zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd

przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. Jeżeli skarga dotyczy

przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy (art. 4 ust. 2 ustawy).

Skargę wnosi się w czasie toczącego się (trwającego) postępowania

sądowego, a nie po jego zakończeniu. Chodzi tu bowiem o spowodowanie podjęcia

przez sąd, przed którym sprawa się jeszcze toczy, działań zapewniających

postępowaniu

wymaganą

sprawność.

Wniesienie

skargi

na

przewlekłość

postępowania służy dyscyplinowaniu czynności podejmowanych na danym etapie

toczącego się jeszcze postępowania w określonej sprawie (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2005 r., III SPP 19/05, OSNP 2005, nr 17, poz.

277).

Rozpatrywana skarga w przedmiocie wykonanych wcześniej określonych

czynności Sądu Apelacyjnego nie stanowi realizacji uprawnień strony, określonych

w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r., w szczególności nie została wniesiona w celu

nadania sprawie odpowiednio sprawnego biegu, a – jak to wyżej zauważono –

może raczej powodować przedłużenie rozpoznania sprawy co do jej istoty.

Skarga niespełniająca warunków określonych w ustawie z dnia 17 czerwca

2004 r. podlega odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności (art. 370 k.p.c. w związku

z art. 397 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. oraz w związku z art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2

powołanej ustawy).