III SPP 19/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SPP 19/07

POSTANOWIENIE

Dnia 5 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie ze skargi J. P.

na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego […]

w sprawie AUa …/06,

z udziałem Prezesa Sądu Apelacyjnego

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 czerwca 2007 r.,

1. stwierdza, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w

sprawie AUa …/06 nastąpiła przewlekłość postępowania,

2. przyznaje

skarżącemu

od Skarbu Państwa

-

Sądu

Apelacyjnego kwotę 3.000 zł (trzy tysiące) oraz 120 zł tytułem

zwrotu kosztów postępowania,

3. oddala wniosek o zalecenie Sądowi Apelacyjnemu podjęcia

określonych czynności.

Uzasadnienie

W imieniu J. P. została wniesiona skarga, w której skarżący wniósł o:

stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Apelacyjny– Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych […] pod sygnaturą akt AUa …/06 nastąpiło naruszenie

prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki i stwierdzenie

przewlekłości postępowania; wydanie Sądowi Apelacyjnemu zalecenia podjęcia w

wyznaczonym

terminie

odpowiednich

czynności

tj.

wyznaczenia

rozprawy

apelacyjnej w terminie 21 dni; zasądzenie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa

kwoty 10 tys. zł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego. Skarżący podniósł, iż 22 grudnia 2005 r. wniósł do Sądu

Apelacyjnego apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 listopada 2005 r.

oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w

sprawie wyliczenia wysokości świadczenia emerytalnego. Sąd Apelacyjny w

Poznaniu nie wyznaczył w sprawie terminu rozprawy.

Prezes Sądu Apelacyjnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Podniósł, iż niewyznaczenie rozprawy spowodowane jest bardzo dużym wpływem

spraw. Sprawa Aua …/06 zostałaby w kolejności wyznaczona na czerwiec 2007 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona co do zasady, ponieważ w sprawie występuje

szesnastomiesięczna przewlekłość postępowania (na datę wniesienia skargi),

polegająca na niewyznaczaniu w rozsądnym czasie terminu rozprawy apelacyjnej.

Usprawiedliwieniem takiego stanu rzeczy nie może być w żadnym razie duży

wpływ spraw. Rzeczpospolita Polska ma, wynikający z art. 45 ust. 1 Konstytucji

RP oraz z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284

ze zm.), obowiązek organizowania systemu jurysdykcyjnego w taki sposób, aby

właściwe sądy mogły podołać rozstrzyganiu spraw sądowych w rozsądnych

terminach (por. postanowienie SN z 8 marca 2005 r., III SPP 34/04, OSNP 2005 nr

20, poz. 327). Jest to zwłaszcza konieczne przy rozstrzyganiu spraw uznanych za

wymagające szczególnych procedur zapewniających sprawność i szybkość

postępowań sądowych, do których zaliczają się sprawy z zakresu ubezpieczeń

społecznych, gdyż polegają one często na osądzaniu materii o życiowym znaczeniu

dla zapewnienia bytu materialnego ubezpieczonym. Nie zwalnia to bynajmniej tych

sądów od przestrzegania procesowych zasad

przewidzianych dla szybkiego i

sprawnego ich osądzania, zważywszy ponadto że sprawy te już na etapie

postępowania przed organami ubezpieczeń społecznych

uzyskują określony

poziom weryfikowalności spornych okoliczności faktycznych lub prawnych, które

powinny być już dostatecznie wyjaśnione w procedurze odwoławczej od decyzji

organu ubezpieczeń społecznych przez sądy pierwszej instancji. Ponadto są to na

ogół sprawy w dużym stopniu powtarzalne co sprawia, że kwestie szczególnie

prawniczo skomplikowane nie ujawniają się nazbyt często, a zatem instancyjna

kontrola orzeczeń sądów pierwszej instancji w sprawach z zakresu ubezpieczeń

społecznych na ogół nie tworzy zawiłych barier ograniczających możliwości ich

szybkiego i sprawnego osądzania.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy nie może akceptować tendencji

do wydłużania okresów wyznaczania terminów pierwszych rozpraw apelacyjnych

poza rozsądne miary, które podważają konstytucyjne, konwencyjne (art. 6 ust. 1

Konwencji; por. wyrok ETPCz 32734/96 z 21 grudnia 2000 r. Wasilewski p. Polsce)

i proceduralne dyrektywy osądzania w rozsądnym terminie spraw sądowych o

istotnym

znaczeniu

z

punktu

widzenia

ochrony

życiowych

uprawnień

ubezpieczonych. W ocenie składu orzekającego takie rozsądne miary zostały

przekroczone w rozpoznawanej sprawie, w której od czasu złożenia apelacji do

wpływu skargi na przewlekłość postępowania apelacyjnego minęło szesnaście

miesięcy.

Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy z

dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania

sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz.

1843), Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić, że w postępowaniu przed Sądem

Apelacyjnym w sprawie o sygn. akt AUa …/06 nastąpiła przewlekłość i przyznać

skarżącemu z tego tytułu od Skarbu Państwa kwotę 3. 000 zł., uznając ją za

odpowiednią.

Wniosek o zalecenie Sądowi Apelacyjnemu wyznaczenia terminu rozprawy

apelacyjnej w terminie 21 dni oddalono, jako że sprawa wnioskodawcy nie należy

do kategorii spraw, które wymagają najpilniejszego rozpoznania, jej przedmiotem

nie jest bowiem prawo do świadczenia, lecz jego wysokość, a także wobec

zapewnienia przez Prezesa tego Sądu zawartego w odpowiedzi na skargę, iż

termin ten będzie wyznaczony w czerwcu 2007 r.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.