III SO 9/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SO 9/06

ZARZĄDZENIE

Dnia 16 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 maja 2006 r.,

zażalenia J. C.

na zarządzenie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt III SPP 15/06

w przedmiocie zwrotu skargi na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w

S. zarządza zwrot zażalenia na postawie art. 130 § 5 k.p.c. w

związku z art. 871 k.p.c.

Uzasadnienie

W dniu 24 marca 2006 r. skarżący J. C. wniósł do Sądu Najwyższego

zażalenie na zarządzenie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2006 r. w

przedmiocie zwrotu skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Sąd

Apelacyjny w S.

Wnosząc o uchylenie zarządzenia skarżący wskazał na jego nieważność w

świetle art. 379 pkt 5 k.p.c., a także zarzucił mu obrazę art. 2, art. 5, art. 31 ust. 2,

art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 i art. 13

Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zdaniem skarżącego zarządzenie nie

wskazuje jakiego pisma procesowego dotyczy, a niedopuszczenie do rozpoznania

sprawy ma na celu „zatuszować zbrodnię sądową mafii korupcyjnej sędziów Sądu

Apelacyjnego w S”. W dalszej części zażalenia jego autor przytacza „dowody

bezprawia i represji”, jakich dopuszczają się organa wymiaru sprawiedliwości w S.

oraz ich pracownicy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 871 k.p.c. w każdym postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje

zastępstwo

stron

przez

adwokatów

lub

radców

prawnych.

Konsekwencją naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu

przed Sądem Najwyższym jest zawsze zwrot pisma procesowego (zażalenia) bez

wzywania do usunięcia tego braku (art. 130 § 5 k.p.c.).

W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2004

r., III SPP 42/04 (OSNP 2005 nr 5, poz. 71) przyjęto, że do skargi na przewlekłość

postępowania uregulowanej w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, powoływanej dalej jako ustawa z

17 września 2004 r. lub ustawa), rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie

cywilnej, stosuje się przymus adwokacko-radcowski. W najważniejszych motywach

tej uchwały, mającej moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy wskazał, iż skarga na

przewlekłość

postępowania

jest

incydentalnym

środkiem

odwoławczym

w

rozpoznawanej sprawie. W regulacjach jej dotyczących nie występują żadne

szczególne cechy różniące ją w istotny sposób od zażalenia. Ustawa z 17 czerwca

2004 r. nie zawiera regulacji kompleksowej co do warunków wniesienia skargi, w

tym zawiera jedynie częściową regulację w zakresie wymagań formalnych i w ogóle

nie reguluje problematyki zdolności postulacyjnej (przymusu adwokackiegoradcowskiego). W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy

niezbędne jest w tym zakresie sięgnięcie do przepisów o postępowaniu

zażaleniowym w sprawach cywilnych. Stosowanie tych przepisów powinno nastąpić

wprost, gdyż nie ma istotnych różnic między tą skargą a zażaleniem. W

postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym przymus adwokacko-radcowski

dotyczy każdego zażalenia. Nie ma szczególnych przyczyn, aby odmienne zasady

stosować do skargi na przewlekłość postępowania. Wręcz odwrotnie, funkcje jakie

spełnia przymus adwokacko-radcowski są adekwatne także do skargi na

przewlekłość postępowania. Wprowadzenie tego przymusu w postępowaniu przed

Sądem Najwyższym nie narusza wzorców konstytucyjnych (zasady równości

wobec prawa), nie zaprzecza też samej istocie skargi. Nie występują przyczyny,

aby uznać skargę na przewlekłość postępowania rozpoznawaną przez Sąd

Najwyższy jako środek nieskuteczny prawnie czy praktycznie, zwłaszcza w

powiązaniu z innymi środkami przeciwdziałającymi przewlekłości postępowania.

Wprowadzenie tego przymusu nie oznacza też żadnego nieuzasadnionego

utrudniania realizacji tego środka. Wręcz odwrotnie, z uwagi na ustrojowe zadania

Sądu Najwyższego oraz podstawowe wymaganie, aby postępowanie przed Sądem

Najwyższym również przebiegało bez nieuzasadnionej zwłoki i kończyło się w

rozsądnym

terminie,

zachowanie

przymusu

adwokackiego

jest

racjonalnie

uzasadnione.

Z omówionego judykatu wynika, że bezpodstawny byłby zarzut nieważności

postępowania z powodu pozbawienia skarżącego możności obrony praw (art. 397

pkt 5 k.p.c.). Należy bowiem podkreślić, że skarżący nie ponosi żadnych

szczególnych konsekwencji wskutek zwrotu skargi wniesionej bez zachowania

przymusu adwokacko-radcowskiego. Po uzupełnieniu tego wymagania skarżący

może bowiem w każdym czasie, tj. bez ograniczeń czasowych wynikających z art.

14 ustawy,

wnieść

ponownie

skargę sporządzoną

z zachowaniem

tego

obligatoryjnego wymagania procesowego. W szczególności skarżący może

rozważyć złożenie wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika

procesowego w celu sporządzenia skargi do Sądu Najwyższego, tyle że skoro

skargę na przewlekłość wnosi się w toku postępowania do sądu, przed którym

toczy się postępowanie (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy), to także ten sąd jest właściwy do

rozpoznania wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego,

a wniosek taki skarżący może skierować według zasad określonych w art. 117

k.p.c.

Co do zasady, skoro zgodnie z art. 871 k.p.c. w każdym postępowaniu przed

Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców

prawnych, to wniesione zażalenie na zarządzenie o zwrocie skargi na przewlekłość

postępowania rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w dalszym ciągu pozostaje

pismem procesowym złożonym do Sądu Najwyższego, które zgodnie z art. 87 1

k.p.c. może być skutecznie wniesione wyłącznie z zachowaniem przymusu

adwokacko-radcowskiego. Oznacza to, że dotknięte tym brakiem zażalenie nie

może być w żadnym razie rozpoznane przez Sąd Najwyższy, ale konsekwentnie

podlega ono zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku (art. 130 § 5 k.p.c.).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy zarządził jak w sentencji.