III SO 5/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SO 5/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Dawid Miąsik‎SSN Krzysztof Staryk w sprawie z protestu B. W. ‎przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 sierpnia 2015 r., odrzuca nazwane "Protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej" pismo B. W. z dnia 25 czerwca 2015 r. oraz jego kolejne pisma z dnia 13 lipca 2015 r. i 4 sierpnia 2015 r.

UZASADNIENIE

Wyborca B. W. wniósł do Sądu Najwyższego pismo z dnia 25 czerwca 2015 r. określone przez niego jako „protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP”, a nadto pisma z dnia 13 lipca 2015 r. i z dnia 4 sierpnia 2015 r. W piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. jego autor podniósł, że „na podstawie art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zaskarża ważność wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 czerwca 2015 r., która według art. 129 ust. 2 Konstytucji RP nie może być zakończona, bo z uwagi na brak ustawowego określenia zasad zgłoszenia protestu konstytucyjnego przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, przepis ten nie może być zrealizowany”.

Zdaniem autora protestu, art. 129 ust. 2 Konstytucji RP nie jest samowykonalny, w efekcie czego Sąd Najwyższy nie może w ogóle rozstrzygać o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej przed wydaniem ustawy wykonawczej do art. 129 ust. 2 Konstytucji RP. W jego ocenie, z systematyki art. 129 Konstytucji RP i sekwencji treści jego dwóch pierwszych ustępów wynika konstytucyjne wymaganie, jakie spełniać musi rozstrzygająca ważność wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej (wiążąca prawnie) w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej jest określony jako drugi w kolejności; pierwszą, rozpoczynającą postępowanie jest stwierdzenie ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej przez Sąd Najwyższy określone w art. 129 ust. 1 Konstytucji RP.

Wnoszący „protest” dodał też, że brak ustawy wykonawczej do art. 129 ust. 2 Konstytucji RP stanowi przesłankę wadliwości postępowania, w którym doszło w dniu 23 czerwca 2015 r. do stwierdzenia ważności wyboru Prezydenta RP i jest to wadliwość na tyle istotna, iż z tej przyczyny jest ono nieważne.Nieważne jest zatem postępowanie z udziałem osób nieuprawnionych do orzekania w Sądzie Najwyższym. Powołanie ich na sędziego Sądu Najwyższego, które nie było przedmiotem wykonywania przez suwerena swoich uprawnień wynikających z art. 4 ust. 2 Konstytucji RP, jest nieistniejące (art. 39 k.c.).

To właśnie związek art. 179 z art. 4 Konstytucji RP określa demokratyczną legitymację sędziego. Z jej braku wynika skutek przewidziany w art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz w art. 227 k.k. W piśmie z dnia 13 lipca 2015 r. B. W. powielił zarzuty wskazane w piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. Natomiast w piśmie z dnia 4 sierpnia 2015 r. zarzucił bezczynność polegającą na braku rozpatrzenia do chwili obecnej protestu konstytucyjnego zgłoszonego listem poleconym w dniu 25 czerwca 2015 r. do Sądu Najwyższego przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 czerwca 2015 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Konstytucja RP w art. 129 ust. 1 i 2 przyjęła zasadę, że ważność wyboru Prezydenta stwierdza Sąd Najwyższy, a protest przeciwko ważności tego wyboru przysługuje wyłącznie na zasadach określonych w ustawie, przez którą należy rozumieć aktualnie obowiązującą ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 1510 ze zm., dalej Kodeks wyborczy), a nie – jak sugeruje autor ocenianego „protestu” – nieobowiązującą już ustawę z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta RP. Przepisy Kodeksu wyborczego przyznają wyborcy prawo zgłaszania do Sądu Najwyższego w terminie określonym w art. 321 § 1 protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta z przyczyn wymienionych w art. 82 § 1.

Rozstrzygając o ważności wyboru Sąd Najwyższy, z mocy art. 324 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego, podejmuje uchwałę na podstawie, między innymi, opinii wydanych w wyniku rozpoznania tych protestów, stosując w postępowaniu odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.). Uchwałę Sądu Najwyższego przedstawia się niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej oraz Marszałkowi Sejmu, a także przesyła Państwowej Komisji Wyborczej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (art. 324 § 3 Kodeksu wyborczego).

Już tylko te przepisy jasno wskazują na „ostateczny charakter władczy” uchwały Sądu Najwyższego rozstrzygającej o ważności wyborów.Skarżący przedstawia natomiast własną interpretację art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, w ramach której wywodzi, że Kodeks wyborczy nie mieści się w granicach upoważnienia art. 129 ust. 2 Konstytucji RP oraz że dla zgłoszenia protestu konstytucyjnego przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP i zainicjowania postępowania przed Sądem Najwyższym konieczne jest uprzednie podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały o ważności wyboru Prezydenta RP.Sąd Najwyższy stoi jednakże na stanowisku, iż nie ma czegoś takiego jak „protest konstytucyjny”, który wyborca mógłby wnieść od uchwały stwierdzającej ważność wyboru.

Wbrew wywodom autora pisma, z art. 129 ustawy zasadniczej nie wynika bowiem prawo wyborcy do „protestu konstytucyjnego”. Powołany przepis pozostawia stwierdzenie ważności wyboru Sądowi Najwyższemu, natomiast określenie zasad zgłoszenia przez wyborcę protestu przeciwko ważności wyboru - ustawie. Co już wcześniej zostało zaś podniesione, delegacja zawarta w art. 129 ust. 2 Konstytucji RP została zrealizowana właśnie przez uchwalenie Kodeksu wyborczego. Przepisy tej ustawy (Kodeksu wyborczego) nie przewidują z kolei „protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP”, którą stwierdził już Sąd Najwyższy, podejmując w tym przedmiocie uchwałę i podając ją do wiadomości publicznej, a protest w niej przewidziany jest rozpoznawany wyłącznie na zasadach określonych w art. 321-323 w związku z art. 82 Kodeksu wyborczego.Należy również zauważyć, że wcześniej wniesiony przez B.

W. protest wyborczy został pozostawiony bez dalszego biegu, zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2015 r., III SW 56/15, wydanym na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego. Ze wskazanych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. kc