III SO 5/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SO 5/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

SSN Józef Iwulski

w sprawie z wniosku Z. D.

o zabezpieczenie roszczenia związane z uchwałami z dnia 9 lutego 2010 r.

dotyczącymi trzech wolnych stanowisk do Sądu Okręgowego w […] ogłoszonych w

Monitorze Polskim […],

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 września 2010 r.,

odrzuca wniosek.

Uzasadnienie

Sędzia Z. D., który zaskarżył uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa o

nieprzedstawieniu jego kandydatury Prezydentowi RP do powołania na stanowisko

Sędziego Sądu Okręgowego w [..] oraz uchwały Krajowej Rady Sądownictwa o

przedstawieniu Prezydentowi RP do powołania na stanowisko Sędziego Sądu

Okręgowego sędziów M. F. i Z. Dx., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem „o

zabezpieczenie roszczeń”: a) o uchylenie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa

dotyczącej jego osoby, b) o uchylenie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa

przedstawieniu kandydatur sędziów M. F. i Z. Dx. do powołania na stanowisko

sędziego Sądu Okręgowego w […] przez „zawieszenie” ich wykonania „do czasu

prawomocnego zakończenia sprawy”.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak zabezpieczenia roszczenia

może znacznie utrudnić wykonanie orzeczenia Sądu Najwyższego w stosunku do

zaskarżonych uchwał (w przypadku gdy będzie ono korzystne dla składającego

wniosek), a także „może doprowadzić do naruszenia prawa do sądu tj. art. 6 ust. 1

Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 45 ust. 1 Konstytucji”. Ponadto

zabezpieczenie roszczenia jest konieczne, ponieważ Krajowa Rada Sądownictwa

„próbuje prowadzić politykę faktów dokonanych”. Wnioskodawca startował w

konkursie na stanowisko sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w

[…]. W tym postępowaniu dwóch innych kandydatów otrzymało już powołanie na

stanowiska sędziowski, natomiast wnioskodawca nie został poinformowany o tych

uchwałach Krajowej Rady Sądownictwa, których i nie otrzymał wraz z

uzasadnieniem. Jego zdaniem wykonanie kontestowanych uchwał powinno zostać

zawieszone, z wyłączeniem wykonania uchwały dotyczącej „sędzi B. J., ponieważ

wybór tej kandydatury mieścił się w granicach swobody uznania”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odwołanie

od

uchwały

Krajowej

Rady

Sądownictwa

w

sprawach

indywidualnych sędziego albo innej osoby, której praw i obowiązków dotyczy

uchwała jest uregulowane w art. 13 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej

Radzie Sądownictwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz. 77 ze zm.,

powoływanej dalej jako ustawa o KRS), należy do innych spraw określonych w

ustawach w rozumieniu art. 1 pkt 1c ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie

Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o

Sądzie Najwyższym), w związku z art. 13 ustawy o KRS. Rozpoznawany wniosek o

zabezpieczenie „roszczeń” nie jest tego typu sprawą ani dopuszczalnym środkiem

odwoławczym w rozumieniu wymienionych przepisów. Złożony wniosek dotyczy nie

tylko

zabezpieczenia

odwołania

(nazywanego

przez

odwołującego

się

„roszczeniem”), od uchwały o nieprzedstawieniu jego kandydatury Prezydentowi

RP do powołania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego, ale także

zabezpieczenia „roszczeń” o uchylenie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa o

przedstawieniu

Prezydentowi RP

dwóch

innych

kandydatur na

wakujące

stanowiska sędziów tego Sądu Okręgowego. Tymczasem odwołanie przysługuje w

indywidualnej sprawie tylko sędziemu albo osobie, której praw i obowiązków

bezpośrednio dotyczy zaskarżona uchwała (art. 13 ust. 3 ustawy o KRS). Dlatego

nie jest dopuszczalne wniesienie odwołania ani innego środka zaskarżenia lub

wniosku o zabezpieczenie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie

przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej innych kandydatur z

wnioskami o powołanie na wolne stanowiska sędziowskie, wnoszone przez osobę,

której takie uchwały nie dotyczą, choćby dotyczyły one stanowiska sędziego, o

które ubiegał się odwołujący (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2009

r., III KRS 19/09). Inaczej rzecz ujmując, uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w

sprawie

przedstawienia

Prezydentowi

Rzeczypospolitej

Polskiej

dotyczące

sędziego albo innej osoby z wnioskiem o powołanie na wolne stanowiska

sędziowskie mogłyby być kontestowane wyłącznie przez te podmioty, których praw

i obowiązków dotyczyły. Oznacza to, że nie

jest dopuszczalny wniosek o

zabezpieczenie odwołania od uchwały o nieprzedstawieniu Prezydentowi RP

kandydatury wnioskodawcy na wolne stanowiska sędziowskie, który w istocie

rzeczy został skierowany w celu zabezpieczenia „roszczeń” o uchylenie

niezaskarżalnych przez wnioskodawcę uchwał Krajowej Rady Sądownictwa o

przedstawieniu Prezydentowi RP kandydatur innych sędziów. Prowadziłoby to do

obejścia regulacji o braku podstaw do zaskarżenia tego rodzaju uchwał oraz do

bezpodstawnego rozpoznania wnioskowanego zabezpieczenia „roszczeń” przez

potencjalne wstrzymanie wykonania tych niezaskarżalnych przez wnioskodawcę

uchwał, które dotyczyły praw i obowiązków innych kandydatur na wolne stanowiska

sędziowskie.

Odwołanie od uchwały KRS o nieprzedstawieniu Prezydentowi kandydatury

wnioskodawcy

na

wolne

stanowisko

sędziowskie

ani

wniosek

o

jego

zabezpieczenie takiego odwołania nie jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c.

ani rodzajem powództwa cywilnego, które mogłoby być zabezpieczone w trybie art.

7301 k.p.c. Odwołanie od wymienionej uchwały należy do kognicji Sądu

Najwyższego w innej sprawie określonej w ustawie o KRS (art. 13) w związku z art.

1 pkt 1c ustawy o Sądzie Najwyższym. Do rozpoznania takiej sprawy (odwołania),

zgodnie z art. 13 ust. 6 ustawy o KRS, w zakresie nieuregulowanym jej przepisami

Sąd Najwyższy stosuje wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o

skardze kasacyjnej. Już ze względu na brak odesłania do innych przepisów

Kodeksu postępowania cywilnego, w tym do przepisów o postępowaniu

zabezpieczającym, wykluczone jest rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie

odwołania na podstawie art. 7301 k.p.c. Wprawdzie nie jest wykluczone w toku

postępowania, a zatem przed jego prawomocnym zakończeniem, zgłoszenie

wniosku o zabezpieczenie powództwa także w toku postępowania przed Sądem

Najwyższym (np. w toku postępowania zażaleniowego), ale wówczas o

zabezpieczeniu orzeka sąd pierwszej instancji (art. 734 k.p.c.), którym nie jest Sąd

Najwyższy nawet i także wtedy, gdy orzeka w jednej lub jedynej instancji w innych

sprawach określonych w ustawach szczególnych w rozumieniu art. 1 pkt 1c ustawy

o Sądzie Najwyższym, np. na gruncie art. 13 ustawy o KRS.

Ponadto art. 7301 k.p.c. ani inne przepisy o postępowaniu zabezpieczającym

nie są przepisami Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej, a tylko

te mogą być stosowane do rozpoznania odwołania od uchwały o nieprzedstawieniu

Prezydentowi RP kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie wnioskodawcy,

który przecież nie ma roszczenia o uzyskanie wakującego stanowiska ani

roszczenia z tytułu „utraty wyższego wynagrodzenia”. Przysługujące wnioskodawcy

odwołanie nie jest zatem sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., a w

konsekwencji nie jest roszczeniem podlegającym zabezpieczeniu na podstawie

przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o przestępowaniu zabezpieczającym,

ale szczególnym środkiem zaskarżenia uregulowanym w ustawie o KRS, która przy

jego rozpoznaniu - w zakresie w tej ustawie nieuregulowanym - dopuszcza

możliwość posiłkowego stosowania włącznie przepisów tego Kodeksu o skardze

kasacyjnej. Wykluczone (niedopuszczalne) jest stosowanie przepisów Kodeksu

postępowania cywilnego o przestępowaniu zabezpieczającym do „zabezpieczenia”

odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa wniesionego w sprawie

indywidualnej, której praw i obowiązków dotyczyła ta uchwała.

Mając powyższe rozważania na uwadze należało uznać, że w sprawie z

odwołania

od

Prezydentowi

uchwały

Krajowej

Rzeczypospolitej

Rady

Polskiej

Sądownictwa

określonej

o

nieprzedstawieniu

kandydatury

na

wolne

(wakujące) stanowisko sędziowskie wykluczone (niedopuszczalne) jest udzielenie

zabezpieczenia odwołania w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o

postępowaniu zabezpieczającym. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił jak w

sentencji.