III SO 18/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SO 18/10

POSTANOWIENIE

Dnia 20 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Roman Kuczyński

w sprawie ze skargi D. K.

na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w […]

w sprawie I ACa …/10,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Sądu Najwyższego - Izby Pracy,

Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych

z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt III SPP 21/10,

odrzuca zażalenie.

UZASADNIENIE

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2010 r.

zwrócono D. K. skargę na przewlekłość postępowania.

W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, iż zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. w

postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez

adwokata lub radcę prawnego. Wobec oddalenia wniosku strony o zwolnienie od

opłaty i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, konsekwencją naruszenia tego

przepisu jest zwrot pisma procesowego bez wzywania do usunięcia braków

formalnych ( art. 130 § 5 k.p.c.).

Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył D. K., zarzucając naruszenie

przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony

do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub

nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843). Żalący się wniósł o zmianę zarządzenie lub jego

uchylenie i rozpoznanie skargi ewentualnie o nakazanie względnie zobowiązanie

Sądu Apelacyjnego w […] do rozpoznania skargi lub przekazanie skargi Sądowi

właściwemu. Zdaniem żalącego się zaskarżone zarządzenie zapadło z obrazą

przepisów powołanej ustawy, które nie przewidują przymusu adwokacko –

radcowskiego w postępowaniu toczącym się ze skargi o stwierdzenie przewlekłości

postępowania. Natomiast jeden z artykułów ustawy stanowi, iż sądem właściwym

do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się

postępowanie objęte skargą. Jeśli skarga dotyczy przewlekłości postępowania

przed Sądem Apelacyjnym i Sądem Najwyższym, ten ostatni Sąd jest

predestynowany do jej rozpoznania. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd

Najwyższy nie nadał biegu skardze, czym naruszył normę art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw

Człowieka w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze ( …).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kodeks postępowania cywilnego ustanawia jednolity system zaskarżania

orzeczeń

sądowych

w

sprawach

cywilnych,

opierający

się

na

zasadzie

dwuinstancyjności. Przeciwko prawomocnym orzeczeniom sądów drugiej instancji

może być nadto skierowana do Sądu Najwyższego skarga kasacyjna (art. 398¹ § 1

k.p.c.), albo zażalenie (art. 394¹ § 1 i § 2 k.p.c.), które to środki zaskarżenia mają

nadzwyczajny charakter. Dopuszczalność poszczególnych środków odwoławczych

lub innych

środków

zaskarżenia jest zatem

wyczerpująco uregulowana w

przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Ich wniesienie jest możliwe tylko

wówczas, gdy akt ten dopuszcza oznaczony środek odwoławczy lub inny środek

zaskarżenia.

Kwestię dopuszczalności wnoszenia do Sądu Najwyższego zażaleń normuje

art. 394¹ k.p.c. Instytucja zażalenia do Sądu Najwyższego podlega odrębnej od art.

394 k.p.c. regulacji, ograniczającej ją do wypadków wymienionych w tymże

przepisie. Powołany przepis wykładany jest w judykaturze w sposób restrykcyjny

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 28/07,

OSNC 2008 nr 2, poz. 29; z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, Biul. SN 2008 nr

4, poz. 12; z dnia 15 lipca 2008 r., III UZ 3/08, LEX nr 497695; z dnia 7

października 2009 r., III UZ 3/09, LEX nr 560877 i z dnia 20 stycznia 2010 r., II PZ

29/09, LEX nr 577837). Podkreśla się, że przepisy Kodeksu postępowania

cywilnego

nie

przewidują

odwoławczego od orzeczenia

możliwości

wniesienia

jakiegokolwiek

środka

lub zarządzenia Sądu Najwyższego. Dotyczy to

również zażalenia na zarządzenie o zwrocie skargi na przewlekłość postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 394¹ § 3 k.p.c. w

związku z art. 398²¹ k.p.c. oraz w związku z art. 373 k.p.c. orzekł jak w sentencji.