III SK 7/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 7/11

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa H. L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko

Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

z udziałem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K,

o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 24 maja 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 7 kwietnia 2010 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od H.L. Spółki z o.o. na rzecz Prezesa Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów 180 zł (sto osiemdziesiąt)

tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385

k.p.c. oddalił apelację strony powodowej – H. L. Spółki z o. o. od wyroku Sądu

Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 stycznia 2009

r. oddalającego odwołanie powódki od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony

Konkurencji i Konsumentów z dnia 3 grudnia 2007 r., którą Prezes UOKiK uznał za

praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania powódki H. L.

Spółki z o.o. prowadzącej usługi hotelarskie w obiekcie pod nazwą „Hotel S.”

polegające na oznaczeniu obiektu hotelarskiego na ścianie budynku, papierze

firmowym, wizytówkach, pieczątce firmowej, w folderze reklamowym, na stronach

internetowych, na których prowadzona jest rezerwacja on line, prawnie chronioną

nazwą

„hotel”,

zaszeregowaniu

bez

uzyskania

obiektu

do

decyzji

Marszałka

odpowiedniego

rodzaju

Województwa

i

kategorii

M. o

obiektów

hotelarskich, co stanowi naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

o usługach turystycznych i nakazał zaniechania jej stosowania.

Wyrok Sądu Apelacyjnego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną. We

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na przyczyny przyjęcia skargi

określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

Istotne zagadnienie prawne sprawy polega – według skarżącej – na

konieczności ustalenia, „czy samo posługiwanie się nazwą rodzajową obiektu

hotelowego, pomimo braku w tym zakresie decyzji Marszałka Województwa,

stanowi wystarczającą podstawę do przyjęcia kwalifikacji takiego zachowania, jako

podpadającego pod hipotezę art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i

konsumentów. Czym innym jest bowiem, co potwierdził ustawodawca na gruncie

kodeksu wykroczeń, „świadczenie usług hotelarskich i używanie nazw rodzajowych

lub określenia kategorii obiektów hotelarskich bez decyzji lub niezgodnie z decyzją”

(czyn stypizowany w art. 601 § 4 pkt 2 k.w.), a czym innym „świadczenie usług

hotelarskich i używanie oznaczeń, które mogą wprowadzić klientów w błąd co do

rodzaju lub kategorii obiektu hotelarskiego (czyn opisany w art. 601 § 4 pkt 2a

k.w.)”.

Wskazano ponadto, że: „- niniejsza skarga jest oczywiście uzasadniona.

Nawet gdyby uznać za prawidłowe stanowisko Sądów, zgodnie z którym z faktu, że

nazwa rodzaju obiektu „HOTEL” podlega ochronie (art. 43 ustawy o usługach

turystycznych), z czego wynika zakaz posługiwania się przez przedsiębiorcę tym

określeniem bez uzyskania decyzji Marszałka Województwa, nawet w stosunku do

obiektów spełniających wszystkie stawiane dla hotelu wymagania, to zakaz ten nie

powoduje, że użyte w obrocie określenie „HOTEL” jest nieprawdziwe, czy też

wprowadzające w błąd. W odniesieniu do obiektu będącego przedmiotem

niniejszego postępowania, określenie „HOTEL” jest bowiem prawdziwe. „Hotel S.”

jest, w świetle uwag zawartych w pismach składanych przez powoda w toku

procesu, hotelem – niezależnie od tego, czy powód otrzymał odpowiednią decyzję

formalną, czy też nie. Zapoznając się z ofertą usługową przedsiębiorcy zarówno

konsument jak i profesjonalista określiłby ten obiekt jako hotel.

- niniejsza skarga jest oczywiście uzasadniona również ze względu na fakt, że

zachowania powoda, polegające na posługiwaniu się nazwą „HOTEL” przy braku

formalnego potwierdzenia „rodzaju obiektu hotelarskiego”, przy jednoczesnym

spełnieniu wszystkich rzeczywistych wymogów przewidzianych dla takiego

„obiektu”, realnie nie „godziły” w jakikolwiek interes konsumenta, a w szczególności

w zbiorowe, prawne interesy konsumentów. Jeśli zważyć, iż w ocenianym

przypadku w pełni zabezpieczone były potrzeby klientów oczekujących usług

hotelowych, to fakt powołania się w nazwie na taki rodzaj usług żadnych interesów

konsumentów nie narusza. Prawdziwe, rzetelne i pełne informacje w rozumieniu

wskazanego przepisu ustawy to takie, które informują o zakresie dostępnych usług,

ta zaś informacja prawidłowo zabezpieczała interesy klientów. W tym zakresie nie

doszło zatem do niedozwolonej praktyki informacyjnej. Spełniając bowiem wszelkie

wymagania ustawowe, przewidziane dla „HOTELU" powód oferował to, czego

konsument oczekuje.”

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany Prezes UOKiK wniósł o

odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania względnie o oddalenie skargi oraz o

zasądzenie kosztów postępowania za wszystkie instancje, w tym kosztów

zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżąca nie przedstawia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w

rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przede wszystkim postawione we wniosku

pytanie nie odnosi się do oceny prawnej przedstawionej przez Sąd Apelacyjny w

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w kwestii ustalenia bezprawności – w

rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie

konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – zachowania powódki

polegającego na posługiwaniu się nazwą „hotel” niezgodnie z przepisami ustawy z

dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 223, poz.

2268 ze zm.). W tym zakresie Sąd drugiej instancji w zaskarżonym wyroku ustalił,

że ustawa o usługach turystycznych określa – w stosunku do przedsiębiorców

świadczących usługi hotelarskie – ściśle określoną procedurę w zakresie

oznaczania i nadawania kategorii obiektom hotelowym. W

szczególności

przedsiębiorca, który świadczy usługi hotelarskie jest obowiązany do uzyskania

zaszeregowania obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii, które następuje w

drodze decyzji wydawanej przez marszałka województwa właściwego ze względu

na położenie obiektu hotelarskiego (art. 35 ust. 1 w związku z art. 38 i art. 39 ust. 1

ustawy o usługach turystycznych). Zgodnie zaś z art. 43 powołanej ustawy nazwy

rodzajów i oznaczenia kategorii obiektów hotelarskich są prawnie chronione i mogą

być stosowane wyłącznie w odniesieniu do obiektów hotelarskich w rozumieniu

ustawy o usługach turystycznych. Przed wydaniem decyzji przez marszałka

województwa obiekt nie jest hotelem w rozumieniu ustawy, lecz obiektem

hotelarskim, a przedsiębiorca prowadzący ten obiekt nie może używać nazwy hotel.

Jeżeli

powodowa

spółka

nie

uzyskała

odpowiedniej

decyzji

marszałka

województwa, to nazwy hotel używała bezprawnie – niezgodnie z przepisami

ustawy o usługach turystycznych. Takie bezprawne, zachowanie powódki narusza

prawo konsumentów do uzyskania rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (art. 24

ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Pytanie postawione we

wniosku nie odnosi się do przedstawionego wyżej stanowiska zaskarżonego

wyroku, a zamiast tego autor skargi powołuje się na to, że kodeks wykroczeń

rozróżnia dwa rodzaje wykroczeń: używanie nazw rodzajowych lub określenia

kategorii obiektów hotelarskich bez decyzji lub niezgodnie z decyzją (art. 601 § 4

pkt 2 k.p.c) oraz używanie oznaczeń, które mogą wprowadzić klientów w błąd co do

rodzaju lub kategorii obiektu hotelarskiego (art. 601 § 4 pkt 2a k.w.). Nie wiadomo

jednak na czym miałby polegać wpływ kwestii rozróżnienia w kodeksie wykroczeń

dwóch rodzajów wykroczeń w zakresie niezgodnego z prawem świadczenia usług

hotelarskich na określenie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów na

gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Określenie w kodeksie

wykroczeń wskazywanych przez skarżącego czynów jako wykroczenia, potwierdza

raczej bezprawność zachowania skarżącego, który niezgodnie z prawem (bez

wymaganej przepisami ustawy o usługach turystycznych decyzji marszałka

województwa) posługiwał się chronioną prawnie nazwą „hotel”.

Z kolei odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się

„oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście

skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości

widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 - LEX nr

494134; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08 - LEX nr 490364).

Autor skargi nie wykazał „oczywistej zasadności” rozpatrywanej skargi

kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Argumentacja w tym zakresie oparta jest na

założeniu, że obiekt prowadzony przez skarżącą faktycznie jest hotelem, ponieważ

spełnia wszystkie wymagania stawiane dla takich obiektów i w związku z tym brak

jedynie formalnego potwierdzenia rodzaju obiektu hotelarskiego nie może

prowadzić, do naruszenia jakichkolwiek interesów konsumentów. Tymczasem istotą

zaskarżonego rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca bezprawnie posługuje się

nazwą „hotel”, co stanowi naruszenie zbiorowych interesów konsumentów przez

wprowadzenie ich w błąd co do posiadania przez dany obiekt wszystkich

wymaganych przez prawo kwalifikacji.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.