III SK 69/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 69/13

POSTANOWIENIE

Dnia 27 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło

w sprawie z powództwa P. Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem zainteresowanej E. Spółki Akcyjnej w W.

o zmianę umowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 27 marca 2014 r.,

na skutek skarg kasacyjnych strony pozwanej i strony zainteresowanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 kwietnia 2013 r.,

1. odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego i zainteresowanej na rzecz powódki

kwoty po 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2013 r., oddalił apelację Prezesa

Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes Urzędu) oraz E. S.A. (zainteresowany)

od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 28 czerwca 2012 r.

W motywach wydanego orzeczenia Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że dla

rozstrzygnięcia o zasadności obu apelacji podstawowe znaczenie ma kwestia, czy

uchylenie decyzji MTR 2008 po dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie

decyzji, ma wpływ na ocenę prawidłowości tej decyzji. Ustosunkowując się do tego

problemu Sąd Apelacyjny wskazał, że nie można porównywać wprost skutków

decyzji

uchylonych

przez

sądy

powszechne

z

decyzjami

uchylanymi

w

postępowaniu administracyjnym. Uchylenie decyzji Prezesa Urzędu przez SOKiK

odpowiada sytuacji przewidzianej w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd drugiej instancji uznał za

chybione

zarzuty

pozwanego

i

zainteresowanego,

dotyczące

naruszenia

art. 479(64) § 1 k.p.c., ponieważ znaczenie uchylenia decyzji MTR 2008 dla bytu

decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie jest oczywiste. Prezes Urzędu w

uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazał, że została ona wydana

ze względu na niedostosowanie stawek operatora z tytułu świadczenia usługi

zakańczania połączeń głosowych do poziomu stawek określonego w decyzji MTR

2008. Skoro okazało się, że decyzja nakładające te obowiązki była wadliwa i

została uchylona, to strona powodowa nie miała w rzeczywistości obowiązku

stosowania stawki za usługę zakańczania połączenia określonej w decyzji

zaskarżonej w niniejszej sprawie. Wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało

poprzedzone analizą kosztów świadczenia usługi MTR, zaś organ regulacji przyjął

wprost stawkę określoną w decyzji MTR 2008, podczas gdy decyzja ta nie miała

ostatecznego charakteru i wywoływała skutki jedynie wskutek nadania tej decyzji

rygoru natychmiastowej wykonalności. Skoro decyzja MTR 2008 została uchylona,

Sąd Okręgowy słusznie uznał, że dalsze funkcjonowanie decyzji zaskarżonej w

niniejszej sprawie nie ma żadnego uzasadnienia. Stracił bowiem całkowicie na swej

aktualności argument Prezesa Urzędu, że stosowanie przez powoda stawki

niezgodnej z nałożonymi na niego (w decyzji MTR 2008) obowiązkami spowoduje

poważne zaburzenia w konkurencyjności na całym rynku świadczenia usług

telekomunikacyjnych. Uchylenie decyzji MTR 2008 spowodowało likwidację

obowiązku dostosowania wysokości opłat z tytułu zakańczania połączeń głosowych

w publicznej ruchomej sieci telefonicznej powoda do harmonogramu ustalonego w

decyzji MTR 2008, a wyłącznie ustalenia zawarte w tej decyzji stanowiły podstawę

wydanie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Prezes Urzędu potraktował

zaskarżoną decyzję jako swoisty akt wykonawczy w stosunku do decyzji z 22

października 2008 r.

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w

całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz

art. 233 § 1 k.p.c. i art. 16 k.p.a., art. 110 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., art. 316 §

1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 479(64) § 1 i 2

k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu

powołał się na potrzebę rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych: 1) czy

wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej wydanej przez Prezesa

UKE na skutek prawomocnego wyroku sądu następuje ze skutkiem ex tunc, czy tez

ze skutkiem ex nunc?; 2) czy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji

administracyjnej (decyzja I) skutkuje równocześnie koniecznością uchylenie przez

Sąd decyzji (decyzja II) wydanej w oparciu tą decyzję I, która w momencie

wydawania decyzji II pozostawał w obrocie prawnym i była wykonalna? Ponadto

Prezes Urzędu powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawa budzących

poważne wątpliwości, tj. art. 316 § 1 k.p.c. przez wyjaśnienie wątpliwość, czy w

sprawach z odwołań od decyzji Prezesa Urzędu sąd za podstawę orzekania

powinien uznać stan faktyczny i prawny z chwili orzekanie, czy też z chwili wydania

skarżonej decyzji?

Zainteresowany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w

całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 28 ust. 1 pkt 2 w związku

z art. 29 Prawa telekomunikacyjnego przez przyjęcie, że decyzja została wydana

pomimo braku obowiązków nałożonych na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, w

związku z czym nie jest spełnione kryterium określone w art. 28 ust. 1 pkt 5 lit. c)

Prawa telekomunikacyjnego oraz przesłanki z art. 29 Prawa telekomunikacyjnego,

pomimo że taki obowiązek w chwili wydania decyzji istniał, gdyż obowiązywała

decyzja administracyjna taki obowiązek ustanawiająca, która została uchylona już

po dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zainteresowany

powołał się na występowanie w sprawie zagadnienia prawnego, czy uchylenie

przez sąd powszechny w trybie art. 479(64) § 2 k.p.c. decyzji administracyjnej

statuującej obowiązek nałożony na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego w

rozumieniu art. 28 ust. 1 pkt 2 Prawa telekomunikacyjnego, następuje ze skutkiem

ex tunc wskutek czego uznać należy, że taki obowiązek regulacyjny nigdy nie był

na przedsiębiorcę nałożony? W konsekwencji rodzi się pytanie, czy uchylenie

decyzji następuje zawsze ze skutkiem ex tunc, czy też sąd rozstrzygający sprawy

władny jest określać skutki, z jakimi następuje uchylenie decyzji, to jest czy w

danym przypadku występuje ze skutkiem ex nunc, czy też ze skutkiem ex tunc?

Powód w odpowiedziach na obie skargi kasacyjne wniósł o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia ich do rozpoznania i zasądzenie kosztów

zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Obie skargi kasacyjnej nie kwalifikowały się do przyjęcia celem ich

merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał już, w tym także w sprawach z

zakresu regulacji komunikacji elektronicznej, że skarga kasacyjna nie jest zwykłym

środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem

powszechnym zwykłej, trzeciej instancji. Powoduje to, że rozpoznanie skargi

kasacyjnej następuje wyłącznie z przyczyn kwalifikowanych, które wymieniono w

art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Dlatego konieczne jest odpowiednie sformułowanie i

uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. W

szczególności zaś niezbędne jest przedstawienie wyodrębnionego wywodu

prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności

pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Jednocześnie skarżący ma uzasadnić, dlaczego przywołane przez niego powody

przemawiające za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania odpowiadają jednej

bądź kilku z ustawowych przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie wniesionej skargi, Prezes Urzędu powołał się na

potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Z

utrwalonego

orzecznictwa

Sądu

Najwyższego

wynika,

że

podstawowym

wymaganiem prawidłowej konstrukcji zagadnienia prawnego jest sformułowanie

problemu prawnego w oparciu o konkretny przepis (przepisy) prawa, w związku z

którym dane zagadnienie może powstać (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z

18 października 2011 r., III SK 25/11; z 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11; z 6 marca

2013 r., III SK 32/12; z 20 marca 2013 r., III SK 35/12; z 12 kwietnia 2013 r., III SK

47/12; z 12 kwietnia 2013 r., III SK 49/12; z 13 sierpnia 2013 r., III SK 64/12; z 20

lutego 2014 r., III SK 60/13). Sformułowane we wniosku o przyjęcie do rozpoznania

skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu zagadnienia prawne nie zawiera w swej treści

żadnego przepisu prawa. Argumentów za istnieniem wskazanej przez Prezesa

Urzędu przesłanki przesądu należałoby zatem poszukiwać w innych elementach

konstrukcyjnych tego środa zaskarżenia, co nie jest jednak zadaniem Sądu

Najwyższego na etapie badania zasadności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Nie zachodzi także potrzeba wykładni art. 316 § 1 k.p.c., gdyż nie wykazano

rozbieżności interpretacyjnych istotnych dla art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Ponadto, w

kwestii tej Sąd Najwyższy wypowiedział się już, podsumowując dotychczasowe

orzecznictwo, w wyroku z 4 marca 2014 r., III SK 35/13. Nie ma zatem

publicznoprawnej potrzeby wypowiadania się przez Sąd Najwyższy w tym zakresie.

Z kolei zagadnienie skargi kasacyjnej zainteresowanego oparte zostało na

przepisie prawa, który nie został powołanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, taka konstrukcja

wniosku

o

przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie

pozwala

na

rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przy merytorycznym rozpoznawaniu skargi

(postanowienie Sądu Najwyższego z 27 września 2012 r., III SK 8/12). Dodatkowo

Sąd Najwyższy podkreśla, że z uwagi na publicznoprawny charakter postępowania

kasacyjnego rola skarżącego na etapie przedsądu nie ogranicza się do wymyślenia

skomplikowanego problemu prawnego. Aby przekonać Sąd Najwyższy o potrzebie

rozpoznania

skargi

konieczne

jest

nie

tylko

przedstawienie

znaczenia

rozstrzygnięcia sformułowanego zagadnienia prawnego dla rozwoju prawa, ale

także zaprezentowanie odpowiedniej argumentacji wskazującej na potrzebę jego

rozwiązania w sposób odmienny od zapatrywań prawnych wynikających z

uzasadnienia skarżonego wyroku Sądu drugiej instancji.

Stwierdzając zatem, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia obu skarg

kasacyjnych do rozpoznania, określone w art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy na

podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów zastępstwa prawnego w

postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c.

oraz § 13 ust. 4 w związku z § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej z urzędu, orzekł jak w sentencji.