III SK 66/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 66/12

POSTANOWIENIE

Dnia 16 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Maciej Pacuda

Protokolant Grażyna Grabowska

w sprawie z powództwa Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji z siedzibą w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

przy udziale zainteresowanych P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i

Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

o ustalenie pozycji rynkowej i nałożenie obowiązków regulacyjnych,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 3 października 2013 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 lipca 2012 r.,

postanawia:

1. na podstawie art. 267 ust. 3 TFUE zwrócić się do Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej z następującym pytaniem

prawnym:

„Czy artykuł 13 ust. 1 dyrektywy 2002/19/WE Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu

do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących

oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie) (Dz. Urz. UE L

108, s. 7-20) należy interpretować w ten sposób, że w ramach

obowiązków

związanych z kontrolą cen, krajowe organy

regulacyjne

mogą

nałożyć

na

operatorów

posiadających

znaczącą pozycję na rynku obowiązek polegający na zakazie

stosowania

zawyżonych

stawek

za

zakańczanie

połączeń

głosowych w sieci telefonicznej takich operatorów?”,

2. rozprawę odroczyć.

Uzasadnienie

1. Przedmiot postępowania

Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia prawidłowości nałożenia

przez

Prezesa

Urzędu

Komunikacji

Elektronicznej

(Prezes

Urzędu)

na

przedsiębiorcę telekomunikacyjnego będącego operatorem posiadającym znaczącą

pozycję na rynku obowiązku regulacyjnego polegającego na zakazie stosowania

zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń głosowych w sieci telefonicznej tego

operatora (dalej jako zakaz stosowania zawyżonych stawek za zakańczanie

połączeń).

Spór

między

stronami

postępowania

zawisłego

przed

Sądem

Najwyższym dotyczy tego, czy Prezes Urzędu mógł nałożyć opisany powyżej

obowiązek bez wydania przez Komisję Europejską decyzji zawierającej zgodę na

nałożenie tego obowiązku.

2. Ramy prawne

2.1. Prawo polskie

2.1.1 Prawo telekomunikacyjne

Art. 44. W szczególnych przypadkach Prezes UKE może, po uzyskaniu zgody

Komisji Europejskiej w trybie art. 18 i art. 19, w drodze decyzji, nałożyć na

operatorów o znaczącej pozycji rynkowej inne obowiązki w zakresie dostępu

telekomunikacyjnego niż wymienione w art. 34-40 i art. 42.

2.2. Prawo Unii Europejskiej

2.2.1. Dyrektywa 2002/19

Art. 8. 3. Nie naruszając:

- przepisów art. 5 ust. 1 oraz ust. 2 i art. 6,

- przepisów art. 12 oraz 13 dyrektywy 2002/21/WE (dyrektywy ramowej), wymogu

nr 7 z części B Załącznika do dyrektywy 2002/20/WE (dyrektywy o zezwoleniach),

stosowanego na mocy art. 6 ust. 1 wspomnianej dyrektywy, oraz art. 27, 28 i 30

dyrektywy 2002/22/WE (dyrektywy o usłudze powszechnej), a także stosownych

przepisów dyrektywy 97/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia

1997 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych oraz ochrony prywatności w

sektorze telekomunikacyjnym, które nakładają obowiązki na przedsiębiorstwa inne

aniżeli te, które zostały wskazane jako posiadające znaczącą pozycję rynkową,

albo

- zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego,

krajowe organy regulacyjne nie będą nakładały obowiązków określonych w art. 913 na operatorów, którzy nie zostali wskazani zgodnie z ust. 2.

W wyjątkowych okolicznościach, jeżeli dany krajowy organ regulacyjny zamierza

nałożyć na operatorów posiadających znaczącą pozycję rynkową obowiązki w

zakresie dostępu czy wzajemnych połączeń inne niż te, które zostały wymienione w

art. 9-13, przedstawi on w tej sprawie odpowiedni wniosek Komisji. Komisja,

działając zgodnie z art. 14 ust. 2, podejmie decyzję, na mocy której zezwoli albo

zabroni krajowemu organowi regulacyjnemu podjęcie takich środków.

Art. 13. 1. Krajowe organy regulacyjne mogą nałożyć na operatorów, zgodnie z art.

8, obowiązki związane ze zwrotem kosztów oraz kontrolą cen, w tym obowiązki

związane z określaniem cen w zależności od ponoszonych kosztów oraz obowiązki

dotyczące systemów księgowania kosztów, w odniesieniu do udostępniania

szczególnych rodzajów wzajemnych połączeń lub dostępu, jeżeli przeprowadzona

analiza rynku wskazuje, że dany operator mógłby, w przypadku braku efektywnej

konkurencji, utrzymywać ceny na stosunkowo wysokim poziomie albo wymuszać ze

szkodą dla użytkowników końcowych. Krajowe organy regulacyjne będą miały na

uwadze dokonane przez operatora inwestycje oraz umożliwią mu uzyskanie zwrotu

stosowanej części użytego kapitału, uwzględniając poniesione ryzyko.

3. Stan faktyczny i przebieg postępowania

3.1. Postępowanie przed Prezesem Urzędu

Prezes Urzędu ustalił decyzją z dnia 18 grudnia 2008 r., że na rynku

świadczenia usługi zakańczania połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci

telefonicznej P. Sp. z o.o. w W. (zainteresowany) zgodnym z obszarem sieci, w

której następuje zakończenie połączenia, nie występuje skuteczna konkurencja.

Prezes Urzędu wyznaczył zainteresowanego jako operatora posiadającego

znaczącą pozycję na powyższym rynku oraz nałożył na niego obowiązki

regulacyjne w celu świadczenia przedsiębiorcom telekomunikacyjnym usługi

zakańczania połączeń głosowych w należącej do niego ruchomej publicznej sieci

telefonicznej.

Jednym z obowiązków nałożonych przez Prezesa Urzędu był zakaz

stosowania przez zainteresowanego zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń

głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej zainteresowanego. Jako

podstawę prawną dla tego obowiązku Prezes Urzędu wskazał art. 44 ustawy z dnia

16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 ze zm., dalej

jako Prawo telekomunikacyjne).

3.2. Postępowanie przed Sądem Okręgowym – Sądem Ochrony Konkurencji i

Konsumentów, zwanym dalej „Sądem pierwszej instancji”

Decyzja Prezesa Urzędu została zaskarżona odwołaniem przez Polską Izbę

Informatyki i Telekomunikacji z/s w W. (powód). Zaskarżonej decyzji powód zarzucił

w szczególności naruszenie art. 44 Prawa telekomunikacyjnego oraz art. 8 ust. 3

dyrektywy 2002/19 poprzez nałożenie na zainteresowanego obowiązku, który nie

został wymieniony w przepisach Prawa telekomunikacyjnego ani w przepisach

dyrektywy 2002/19, bez uprzedniego uzyskania zgody Komisji Europejskiej

wymaganej na podstawie art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19.

W odpowiedzi na odwołanie powoda Prezes Urzędu podniósł, że art. 44

Prawa telekomunikacyjnego jest konsekwencją art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19,

który przewiduje możliwość ustanowienia przez państwo członkowskie obowiązków

dotyczących dostępu lub połączeń sieci, które nie zostały przewidziane w

dyrektywie.

Zdaniem

zainteresowanego

Prezesa

obowiązek

Urzędu,

zarzut

nie

wymieniony

jest

powoda,

w

że

nałożony

przepisach

na

Prawa

telekomunikacyjnego lub przepisach dyrektywy 2002/19 jest nieuzasadniony.

Prezes Urzędu podkreślił, że dokonując notyfikacji projektu decyzji wydanej w

niniejszej sprawie wymienił obowiązek regulacyjny polegający na zakazie

stosowania zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń, jako obowiązek objęty

zakresem art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19 oraz art. 44 Prawa telekomunikacyjnego,

w pkt 3.2. notyfikacji, a nie w pkt 3.3. (który dotyczy szczególnych środków

regulacyjnych podejmowanych na podstawie art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19). W

dokumencie tym środek regulacyjny został szczegółowo opisany. Notyfikacja

została dokonana w sposób prawidłowy. Jedynym organem, który mógłby

stwierdzić nieprawidłowość notyfikacji, jest Komisja, a ta nie zgłosiła żadnych

zastrzeżeń do notyfikowanego środka i w piśmie z dnia 19 września 2008 r.,

przygotowanym w trybie art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21, wypowiedziała się co do

zasadności obciążenia zainteresowanego obowiązkiem polegającym na zakazie

stosowania zawyżonych cen.

Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 25 października 2011 r., oddalił

odwołanie powoda. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 20

sierpnia 2008 r. Komisja Europejska zarejestrowała pod nr PL/2008/0794

notyfikację Prezesa Urzędu dotyczącą projektu zaskarżonej w niniejszej sprawie

decyzji. Pismem z dnia 19 września 2008 r. Komisja przekazała Prezesowi Urzędu

swoje stanowisko na podstawie art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21. W uwagach swoich

Komisja wezwała Prezesa Urzędu do nałożenia na zainteresowanego obowiązku

kontroli cen, który byłby spójny z podejściem służącym promowaniu wydajności

oraz trwałości konkurencji i maksymalizowaniu korzyści dla konsumentów.

Sąd

pierwszej

instancji

wskazał,

że

przepis

art.

Prawa

telekomunikacyjnego pozwala na nałożenie w wyjątkowych sytuacjach takich

obowiązków, które nie zostały określone w art. 9-13 dyrektywy 2002/19 i nie

podzielił stanowiska powoda, że Prezes Urzędu nałożył obowiązek niewymieniony

w przepisach PT ani w przepisach dyrektywy 2002/19. Komisja w uwagach

wydanych na podstawie art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21 nie uznała bowiem zakazu

stosowania

zawyżonych

stawek

za

zakańczanie

połączeń

za

obowiązek

szczególny, wymagający uzyskania zgody Komisji na podstawie art. 8 ust. 3

dyrektywy 2002/19.

3.3. Postępowanie przed Sądem Apelacyjnym (dalej jako Sąd drugiej

instancji)

Powód zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji apelacją.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 lipca 2012 r., zmienił wyrok Sąd

pierwszej instancji w punkcie I w ten sposób, że nadał nowe brzmienie punktowi

czwartemu decyzji Prezesa Urzędu z dnia 18 grudnia 2008 r. oraz w zakresie

kosztów procesu, a w pozostałym zakresie oddalił apelację powoda.

Sąd drugiej instancji nie uwzględnił zarzutu powoda dotyczącego problemu

prawnego występującego w niniejszej sprawie. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku, obowiązek polegający na zakazie stosowania zawyżonych

stawek za zakańczanie połączeń jest obowiązkiem, który nie jest wymienionych w

przepisach Prawa telekomunikacyjnego ani w przepisach dyrektywy 2002/19.

Stwierdził również, że Komisja Europejska nie wyraziła zgody w rozumieniu art. 44

Prawa telekomunikacyjnego i art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19 na nałożenie takiego

obowiązku. Sąd drugiej instancji przyjął, że zgodę Komisji na nałożenie na

zainteresowanego obowiązku polegającego na zakazie stosowania zawyżonych

stawek za zakańczanie połączeń można wywieźć ze stanowiska Komisji

Europejskiej wyrażonego w ramach postępowania konsolidacyjnego i jej uwag

przedłożonych na podstawie art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21. Z uwag tych wynika,

że projekt decyzji Prezesa Urzędu zawierający zakaz stosowania zawyżonych

stawek za zakańczanie połączeń był znany Komisji Europejskiej

(karta 97 akt

administracyjnych). Skoro zaś Komisja nie zakwestionowała nałożenia tego

obowiązku, należało uznać jej uwagi wydane na podstawie art. 7 ust. 3 dyrektywy

2002/21 za dorozumianą zgodę na nałożenie przez Prezesa Urzędu obowiązku,

który nie został wymieniony w przepisach Prawa telekomunikacyjnego i przepisach

art. 9-13 dyrektywy 2002/19.

3.4. Postępowanie przed Sądem Najwyższym

Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 44 Prawa telekomunikacyjnego w

związku z art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19 i art. 288 TFUE przez przyjęcie, że

wymóg uzyskania zgody Komisji na nałożenie obowiązku regulacyjnego na

podstawie art. 44 Prawa telekomunikacyjnego nie oznacza, że Komisja musi wydać

w tym przedmiocie decyzję, podczas gdy wymóg udzielenia zgody Komisji w formie

decyzji wynika wprost z art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19. Powód wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi drugiej instancji oraz o skierowanie przez Sąd Najwyższy do Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalnego o treści „czy decyzja

Komisji zezwalająca krajowemu organowi regulacyjnemu na nałożenie na operatora

posiadającego znaczącą pozycję rynkową obowiązków w zakresie dostępu lub

wzajemnych połączeń innych niż te, które zostały wymienione w art. 9-13 dyrektywy

2002/19, może być dorozumiana i wynikać z faktu, że Komisja nie zakwestionowała

sposobu określenia obowiązku regulacyjnego przedstawionego jej w projekcie

decyzji

krajowego

organu

regulacyjnego,

a

jedynie

poleciła

rozważanie

wprowadzenia w tym zakresie stosownych zmian?”

Prezes Urzędu nie przedłożył odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie przez Sąd Najwyższy o zasadności

skargi kasacyjnej powoda uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia

następującej kwestii prawnej z zakresu prawa Unii Europejskiej: czy nałożenie

przez

krajowy

organ

regulacyjny

na

przedsiębiorcę

telekomunikacyjnego

posiadającego znaczącą pozycję rynkową zakazu stosowania zawyżonych stawek

za zakańczanie połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej tego

przedsiębiorcy wymaga uzyskania zgody Komisji Europejskiej na podstawie art. 8

ust. 3 dyrektywy 2002/19. W ocenie Sądu Najwyższego odpowiedź na powyższe

pytanie zależy przede wszystkim od wykładni art. 13 ust. 1 dyrektywy 2002/19, do

którego to przepisu odsyła w swej treści art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19.

Powyższy problem prawny powstał na tle zarzutu skargi kasacyjnej powoda

sformułowanego w nawiązaniu do przedstawionego powyżej stanowiska Sądu

drugiej instancji, zgodnie z którym zakaz stosowania zawyżonych stawek za

zakańczanie połączeń głosowych jest obowiązkiem, który nie jest wymieniony w

przepisach Prawa telekomunikacyjnego ani w przepisach dyrektywy 2002/19, zaś

Komisja Europejska wydała w dorozumiany sposób zgodę na nałożenie tego

obowiązku ograniczając się w postępowaniu konsolidacyjnym do przedstawienia

uwag w trybie art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21. W ten sposób zgodę Komisji

Europejskiej w formie decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19, Sąd

drugiej instancji wywiódł z decyzji Komisji Europejskiej wydanej na podstawie art. 7

ust. 3 dyrektywy 2002/21.

Sąd Najwyższy nie podziela powyższego poglądu i stwierdza, że w niniejszej

sprawie decyzja, o której mowa w art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19, nie została

wydana przez Komisję Europejską. Zgody Komisji Europejskiej w rozumieniu art. 8

ust. 3 dyrektywy 2002/19 nie można domniemywać, skoro przepis ten stanowi

expressis verbis o zgodzie wyrażonej w formie decyzji, a zatem wiążącego aktu

unijnego prawa pochodnego (art. 288 TFUE). Dlatego w ocenie Sądu Najwyższego,

niecelowe było przedłożenie w niniejszej sprawie pytania prejudycjalnego o treści

wnioskowanej przez powoda.

Zdaniem Sądu Najwyższego, sam brak decyzji Komisji Europejskiej, o której

mowa w art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19, zawierającej zgodę na nałożenie przez

Prezesa Urzędu obowiązku regulacyjnego polegającego na zakazie stosowania

zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń w sieci przedsiębiorcy posiadającego

znaczącą pozycję rynkową nie przesądza o zasadności skargi kasacyjnej powoda.

To

przepis

art.

ust.

dyrektywy

2002/19,

a

nie

przepisy

Prawa

telekomunikacyjnego, jest dla Komisji Europejskiej źródłem kompetencji i

uprawnienia do wydania decyzji zawierającej zgodę na nałożenie przez krajowy

organ regulacyjny tzw. nienazwanego obowiązku regulacyjnego.

O tym, czy dany obowiązek regulacyjny jest obowiązkiem nazwanym albo

nienazwanym w rozumieniu dyrektywy 2002/19, nie decydują przepisy Prawa

telekomunikacyjnego, lecz przepisy art. 9-13 dyrektywy 2002/19, a w niniejszej

sprawie

jej

art.

13. Dlatego

w

ocenie

Sądu

Najwyższego,

warunkiem

rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej powoda jest prawna kwalifikacja

obowiązku

regulacyjnego

polegającego

na

zakazie

stosowania

przez

przedsiębiorcę telekomunikacyjnego zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń

głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej tego przedsiębiorcy, jako

obowiązku objętego albo nieobjętego zakresem art. 13 dyrektywy 2002/21.

Jeżeli wykładni art. 13 ust. 1 dyrektywy 2002/19 należy dokonywać w ten

sposób, że zakaz stosowania zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń

głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej przedsiębiorcy posiadającego

znaczącą pozycję rynkową jest obowiązkiem regulacyjnym wymienionym w art. 13

dyrektywy 2002/19, wówczas należy przyjąć, że Prezes Urzędu mógł nałożyć taki

obowiązek na zainteresowanego w niniejszej sprawie bez uzyskania zgody Komisji

Europejskiej na podstawie art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19. W konsekwencji skargę

kasacyjną powoda należy oddalić.

Jeżeli natomiast przepis art. 13 ust. 1 dyrektywy 2002/19 należy

interpretować w ten sposób, że nie obejmuje on obowiązku regulacyjnego w postaci

zakazu stosowania przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego posiadającego

znaczącą pozycję rynkową zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń

głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej tego przedsiębiorcy, wówczas

skarga kasacyjna powoda zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że źródłem kontrowersji prawnej w niniejszej

sprawie jest do pewnego stopnia zachowanie krajowego organu regulacyjnego.

Mianowicie, Prezes Urzędu w wydanej decyzji utrzymuje, że obowiązek polegający

na zakazie stosowania przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego posiadającego

znacząca pozycję rynkową zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń

głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej tego przedsiębiorcy jest

obowiązkiem nieobjętym zakresem art. 13 dyrektywy 2002/19. Z drugiej strony,

dokonując notyfikacji Komisji Europejskiej projektu decyzji w ramach postępowania

konsolidacyjnego, w odpowiedniej rubryce formularza zgłoszeniowego, dotyczącej

środka szczególnego w rozumieniu art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19, wpisał „nie

dotyczy”. Następnie zaś w toku postępowania utrzymywał, że kwestionowany przez

powoda obowiązek jest obowiązkiem nienazwanym, jednakże Komisja Europejska

nie zakwestionowała nałożenia tego obowiązku z uwagach sporządzonych na

podstawie art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21.

Zdaniem Sądu Najwyższego, o tym, czy dany obowiązek regulacyjny jest

obowiązkiem wymienionym w art. 13 dyrektywy 2002/19, nie decyduje formalna

kwalifikacja obowiązku dokonana przez Prezesa Urzędu w zaskarżonej decyzji lub

formularzu notyfikacyjnym (jako wymienionego albo niewymienionego w art. 13

dyrektywy 2002/19), lecz prawna kwalifikacja tego obowiązku w kontekście

unormowania wynikającego z art. 13 dyrektywy 2002/19.

W ocenie Sądu Najwyższego, brak w niniejszej sprawie zgody Komisji

Europejskiej w formie decyzji w rozumieniu art. 288 TFUE wydanej na podstawie

art. 8 ust. 3 w związku z art. 14 ust. 2 dyrektywy 2002/19 może być konsekwencją

określonej interpretacji art. 13 dyrektywy 2002/19 przez Komisję Europejską.

W uwagach przedstawionych w niniejszej sprawie Komisja Europejska

odnotowała wyraźnie, że Prezes Urzędu zamierza nałożyć na zainteresowanego

obowiązek regulacyjny w postaci zakazu stosowania zawyżonych stawek, a

następnie wezwała Prezesa Urzędu do nałożenia obowiązku kontroli cen, który

byłby spójny z podejściem służącym promowaniu wydajności oraz trwałej

konkurencji i maksymalizowaniu korzyści dla konsumentów (pismo z dnia 19

września

2008

r.

SG-Greffe

(2008)

D/205580,

akta

postępowania

administracyjnego, karta 97). Z uwag Komisji Europejskiej zgłoszonych w niniejszej

sprawie nie wynika jednak, by środek regulacyjny polegający na zakazie

stosowania zawyżonych stawek za zakańczanie połączeń został potraktowany

przez Komisję Europejską jako nazwany środek regulacyjny w rozumieniu art. 13

dyrektywy 2002/19. Z kolei w decyzji Komisji w sprawie PL/2010/1162 (tom V akt

sądowych, karta 816-821) Komisja Europejska, zwracając uwagę na motywację

operatorów do ustalania cen za zakańczanie połączeń „znacznie powyżej kosztów”,

uznała „wprowadzenie zasady określenia cen w zależności od ponoszonych

kosztów” za optymalny środek regulacyjny. Jednocześnie stwierdziła, że „obowiązki

kontroli kosztów oraz ustalania cen w zależności od ponoszonych kosztów” nakłada

się na podstawie art. 13 dyrektywy 2002/19 i nie stanowią one obowiązków

wyjątkowych w rozumieniu art. 8 ust. 3 dyrektywy 2002/19.

W powołanym powyżej dokumencie Komisja Europejska, odwołując się do

art. 13 dyrektywy 2002/19, wspomina tylko o obowiązku kontroli kosztów oraz

obowiązku ustalania cen w zależności od ponoszonych kosztów, a nie obowiązku

polegającym na zakazie stosowania zawyżonych cen. Dlatego stanowisko Komisji

Europejskiej, w braku wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości, nie

stanowi w ocenie Sądu Najwyższego przekonywującego argumentu dla przyjęcia

takiej interpretacji art. 13 dyrektywy 2002/19, zgodnie z którą zakaz stosowania

zawyżonych cen jest nazwanym obowiązkiem regulacyjnym w myśl tego przepisu,

chyba że zakaz ten należy traktować jako wariant obowiązku kontroli kosztów, o

którym mowa w art. 13 dyrektywy 2002/19. Zdaniem Sądu Najwyższego, zakaz

stosowania zawyżonych cen prowadzi do tego, że ceny stosowane przez operatora

będą pozostawały w „rozsądnej” relacji do jego kosztów.

Według Sądu Najwyższego, za uznaniem zakazu stosowania zawyżonych

stawek za zakańczanie połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci

telefonicznej przedsiębiorcy telekomunikacyjnego za obowiązek

regulacyjny

wymieniony w art. 13 ust. 1 dyrektywy 2002/19 przemawiają następujące względy.

Przepis art. 13 dyrektywy 2002/19 wymienia dwie szersze kategorie

obowiązków regulacyjnych (obowiązki związane ze zwrotem kosztów oraz

obowiązki związane z kontrolą cen) oraz dwa konkretne obowiązki regulacyjne

(obowiązek określenia cen w zależności od ponoszonych kosztów oraz obowiązek

dotyczący systemów księgowania kosztów). Z akapitu 20 preambuły do dyrektywy

2002/19 wynika, że „Kontrola cen może okazać się niezbędna, jeżeli analiza

rynkowa przeprowadzona w odniesieniu do poszczególnego rynku wykaże

nieefektywną

konkurencję”,

zaś

„Interwencja

ustawodawcy

może

być

tu

stosunkowo niewielka, może np. polegać na wprowadzeniu obowiązku, by ceny

selekcji operatora były rozsądne [...] albo znacznie większa, np. w razie

wprowadzenia wymogu, zgodnie z którym ceny powinny odzwierciedlać ponoszone

koszty, tak aby uzasadniało to poniesienie tychże kosztów, w sytuacji gdy

konkurencja nie jest wystarczająco silna, by zapobiec narzucaniu wygórowanych

cen”.

Uwzględniając treść art. 13 ust. 1 oraz akapitu 20 preambuły do dyrektywy

2002/19, można przyjąć taką interpretację tego przepisu, że obowiązkiem

nazwanym w rozumieniu istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest każdy

środek regulacyjny przewidujący kontrolę cen stosowanych przez przedsiębiorcę

telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej. Skoro środek regulacyjny

nałożony w niniejszej sprawie przez Prezesa Urzędu przybiera postać „zakazu

stosowania zawyżonych stawek”, środek ten wyłącza swobodę przedsiębiorcy

telekomunikacyjnego w kształtowaniu własnych cen, co z kolei mieści się w

zakresie pojęcia „kontrola cen” z art. 13 dyrektywy 2002/19.

Biorąc pod uwagę, że przepis art. 13 dyrektywy 2002/19 nie był do tej pory

interpretowany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, kwestia jego

wykładni pojawiła się dopiero na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym,

zaś ustalenie znaczenia tego przepisu jest konieczne dla dokonania przez Sąd

Najwyższy oceny zasadności skargi kasacyjnej powoda, zwrócenie się przez Sąd

Najwyższy

do

Trybunału

Sprawiedliwości

Unii

Europejskiej

z

pytaniem

prejudycjalnym na podstawie art. 267 ust. 3 TFUE było konieczne i uzasadnione.

Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia.