III SK 62/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 62/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa M. P. Spółki Akcyjnej w G.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 20 lutego 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 października 2012 r.,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zarządza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę

180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa

prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 17 października 2012 r. oddalił apelację M.

P. S.A. w G. (powód) od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 16 lutego 2012 r.,

wydanego w sprawie z odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony

Konkurencji u Konsumentów z 29 lipca 2011 r., …/2011.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego

2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331, ze zm., dalej

jako uokik) w związku z art. 60a ust. 1 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego; art. 27

ust. 1 i 2 uokik; art. 105 k.p.a.; art. 106 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 111 uokik; art. 9

i 10 § 1 k.p.a.; art. 101 ust. 2 uokik; art. 328 § 2 oraz art. 233 § 1 k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na

potrzebę rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy dwóch zagadnień prawnych oraz na

oczywistą zasadność skargi. Jako zagadnienia prawne powód wskazał dwa

problemy: 1) czy w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów

dopuszczalna jest zmiana zarzutu postawionego w postanowieniu o wszczęciu

postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez

jego rozszerzenie lub konkretyzację, powodująca nadanie mu nowego brzmienia?

2) w jakim trybie powinna zostać dokonana zmiana zarzutu postawionego w

postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych

interesów konsumentów? Powód podnosi także, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadnione, co wynika ze wskazanych przez powoda podstaw

kasacyjnych oraz ich uzasadnienia.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia jej celem

merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem zwykłej trzeciej instancji,

zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego

rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie.

Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje wyłącznie z przyczyn kwalifikowanych,

wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1 – 4 k.p.c. Dlatego w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród

istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Spełnienie

tego

wymogu

polega

na

przedstawieniu

odpowiedniego,

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące

w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieni, dlaczego odpowiadają one

ustawowemu katalogowi przesłanek. Należy przy tym pamiętać, że ustawodawca

celowo wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 398 4 k.p.c. obowiązek

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek

przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem

(§ 2). Są to dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają

określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach

postępowania kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione,

a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odesłanie do podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia. Choć bowiem dla obu tych elementów skargi

kasacyjnej argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu

bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do

rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

Skarga kasacyjna powoda nie może zostać, na etapie przedsądu, uznana za

oczywiście zasadną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z utrwalonego

orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego tej przesłanki przedsądu wynika, że

w przypadku powołania się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w motywach

wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania należy zawrzeć wywód prawny

wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na

poparcie tego twierdzenia. Dodatkowo, dla przyjęcia skargi do rozpoznania

niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa

materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima

facie,

przy

wykorzystaniu

podstawowej

wiedzy

prawniczej,

bez

potrzeby

wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących

w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967 i

powołane tam orzecznictwo). W judykaturze podkreśla się, iż przesłanką przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie

to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut

naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi

wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. powołane

wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK

11/13). Wreszcie, aby można było mówić o oczywistej zasadności skargi konieczne

jest wskazanie przepisu (przepisów), które zostały naruszone w powyższy sposób.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tej podstawie, o

której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powód ograniczył się do postawienia tezy o

widocznym prima facie naruszeniu przepisów prawa powołanych w podstawach

skargi kasacyjnej. Nie wyjaśnił, na czym to naruszenie, prowadzące do

uwzględnienia skargi kasacyjnej, miałoby polegać.

Z kolei zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w

przypadku wskazania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. skarżący ma obowiązek sformułować

zagadnienie prawne w oparciu o konkretny przepis (przepisy) wskazany w jego

treści

i

objęty

podstawami

skargi

kasacyjnej

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego: z dnia 9 sierpnia 2012 r., III SK 4/12, LEX nr 1215059; z dnia 20

marca 2013 r., III SK 33/12, niepublikowane; z dnia 20 marca 2013 r., III SK 37/12,

LEX nr 1331342). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej powoda ze względu na

potrzebę rozstrzygnięcia wskazanych w nim zagadnień prawnych nie spełnia tego

wymogu, ponieważ w treści podniesionych problemów prawnych brak jakichkolwiek

przepisów prawa.

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, iż skarżący

nie wykazał potrzeby rozpoznania jego skargi kasacyjnej. Dlatego, na podstawie

art. 3989 § 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego na

podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. i § 12 ust. 4 w związku z § 14

ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w

sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

ustanowionego z urzędu orzekł jak w sentencji.

przez

radcę

prawnego