III SK 60/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 60/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lutego 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa T.-M. P. Spółki Akcyjnej (poprzednio P. T. C. Spółki

Akcyjnej w W.)

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem zainteresowanej M.T. Spółki Akcyjnej

o zmianę umowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 20 lutego 2014 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 7 lutego 2013 r.,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 180

(sto

osiemdziesiąt)

złotych

tytułem

kosztów

zastępstwa

prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. oddalił apelację Prezesa

Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20

grudnia 2011 r. w sprawie z odwołania P. T. C. S.A. z/s w W. (powód).

Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w

całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 16

k.p.a., art. 110 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a także art. 316 § 1 k.p.c. w związku

z art. 391 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 47964 § 1 i 2 k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany powołał się

na

potrzebę

rozstrzygnięcia

następującego

zagadnienia

prawnego:

czy

wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej (decyzja I) skutkuje

równocześnie koniecznością uchylenia przez Sąd decyzji (decyzja II) wydanej w

oparciu o tę decyzję I, która w momencie wydania decyzji II pozostawała w obrocie

prawnym i była wykonalna? Ponadto, Prezes Urzędu podniósł, że istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych, tj. art. 316 § 1 k.p.c. budzących poważna

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów polegające na

potrzebie wyjaśnienia, czy w sprawach z odwołań od decyzji Prezesa UKE sąd za

podstawę orzekanie powinien uznać stan faktyczny i prawny z chwili orzekania, czy

też z chwili wydania skarżonej decyzji.

Powód w odpowiedzi na skargę Prezesa Urzędu wniósł o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia jej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów

zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał już w sprawach z zakresu regulacji

komunikacji elektronicznej, że skarga kasacyjna nie jest zwykłym środkiem

zaskarżenia, a Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym

zwykłej, trzeciej instancji. Powoduje to, że rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje

wyłącznie z przyczyn kwalifikowanych, które wymieniono w art. 398 9 § 1 pkt 1-4

k.p.c. Z tego powodu jednym z konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej jest

wymóg złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Dopełnienie

tego

wymogu

przez

skarżącego

polega

na

przedstawieniu

odpowiedniego, wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże,

jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego

odpowiadają one jednaj bądź kilku z ustawowych przesłanek przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.

Wnosząc o przyjęcie wniesionej skargi, Prezes Urzędu powołał się na

potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Z

utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym w sprawach z zakresu

regulacji telekomunikacji, wynika, że podstawowym wymaganiem prawidłowej

konstrukcji zagadnienia prawnego jest sformułowanie problemu prawnego w

oparciu o konkretny przepis (przepisy) prawa, w związku z którym dane

zagadnienie może powstać (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18

października 2011 r., III SK 25/11; z dnia 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11; z dnia 6

marca 2013 r., III SK 32/12; z dnia 20 marca 2013 r., III SK 35/12; z dnia 12

kwietnia 2013 r., III SK 47/12; z dnia 12 kwietnia 2013 r., III SK 49/12; z dnia 13

sierpnia 2013 r., III SK 64/12). Sformułowane we wniosku o przyjęcie do

rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu zagadnienia prawne nie zawiera

natomiast w swej treści żadnego przepisu prawa. Argumentów za istnieniem

wskazanej przez Prezesa

Urzędu

przesłanki przesądu należałoby zatem

poszukiwać w innych elementach konstrukcyjnych tego środa zaskarżenia, co nie

jest jednak zadaniem Sądu Najwyższego na etapie badania zasadności wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c.

Niezależnie od powyższego, Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela

argumentację przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 24 września 2013 r., III SK 8/13 co do sposobu rozwiązania przedstawionego

przez Prezesa Urzędu problemu prawnego.

Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu nie

ujawnia także okoliczności wskazujących na spełnienie tej przesłanki przedsądu, o

której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta odnosi się do wątpliwości

interpretacyjnych (wykładniczych) podnoszonych w piśmiennictwie lub rozbieżności

w wykładni danego przepisu w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 27 września 2012 r., III SK 8/12, LEX 1238131). Zasadniczo

problemy związane ze stosowaniem przepisów prawa pozostają poza zakresem tej

przesłanki przedsądu. Tymczasem Prezes Urzędu powołuje się na wątpliwości

dotyczące stosowania, a nie wykładni art. 316 § 1 k.p.c.

Jak wynika to z dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego w

sprawach z zakresu ochrony konkurencji i regulacji, żaden z przepisów Kodeksu

postępowania cywilnego nie wyłącza zastosowania art. 316 § 1 k.p.c. w tego

rodzaju sprawach (por. między innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca

2010 r., III SK 40/09). Nie oznacza to jednak stosowania tego przepisu bez

uwzględnienia specyfiki spraw tego rodzaju (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7

lipca 2011 r., III SK 52/10). To stanowisko Sądu Najwyższego nawiązuje między

innymi do utrwalonej linii orzeczniczej w sprawach ubezpieczeniowych, rodzajowo

najbliższych sprawom regulacyjnym, spośród spraw rozpoznawanych na podstawie

przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którą w sprawach tego

rodzaju stosowanie art. 316 § 1 k.p.c. w całej rozciągłości wypaczałoby charakter

postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i prowadziłoby do

jaskrawego

pominięcia

pozbawienie

znaczenia

odrębności

tego

postępowania

postępowania

administracyjnego

poprzez

całkowite

poprzedzającego

postępowanie sądowe (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 kwietnia 2012 r.,

II UK 235/11; z dnia 5 kwietnia 2011 r., III UK 106/10; z dnia 5 sierpnia 2008 r., I UK

20/08). Oznacza to, że sąd rozpoznający odwołanie od decyzji organu rentowego

bada prawidłowość i zgodność z prawem tej decyzji, mając przede wszystkim na

względzie stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2012 r., I UK 174/12).

W sprawach regulacyjnych zainicjowany wniesieniem odwołania spór między

przedsiębiorcą a regulatorem dotyczy legalności i celowości (zasadności) wydanej

przez Prezesa Urzędu decyzji w zakresie nałożonych zaskarżoną decyzją

obowiązków czy ukształtowania stosunków umownych między przedsiębiorcami

telekomunikacyjnymi (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 czerwca 2013 r.,

III SK 36/12 oraz z dnia 18 maja 2012 r., III SK 37/11). Podstawę decyzji Prezesa

Urzędu stanowią zaś określone ustalenia faktyczne oraz stan prawny. Ustalenia

faktyczne leżące u podstaw wydania zaskarżonej decyzji mogą być uzupełniane w

toku postępowania sądowego w zależności od inicjatywy dowodowej stron (por.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2011 r., III SK 52/10). Cezurę dla ustalenia

stanu faktycznego sprawy stanowi data wydania decyzji, przy czym chodzi o

sytuację na rynku poddanym regulacji oraz o zidentyfikowane przez Prezesa

Urzędu

problemy w jego

działaniu wymagające interwencji.

Analogicznie

przedstawia się kwestia stanu prawnego, według którego oceniana jest legalność i

celowość decyzji, chyba że z przepisów przejściowych wynikają odmienne

unormowania w tym zakresie.

Nie oznacza to, że zastosowanie art. 316 § 1 k.p.c. jest wyłączone w

sprawach z zakresu regulacji komunikacji elektronicznej. Jak wynika to z

orzecznictwa Sądu Apelacyjnego w Warszawie oraz szeregu postanowień Sądu

Najwyższego, dopuszczalne jest stosowanie art. 316 § 1 k.p.c., gdy w toku

postępowania sądowego z odwołania od decyzji późniejszej doszło do uchylenia

decyzji wcześniejszej decyzji Prezesa Urzędu, na podstawie której kształtowane są

obowiązki przedsiębiorcy telekomunikacyjnego w decyzji późniejszej, w sytuacji gdy

do

uchylenia

decyzji

wcześniejszej

doszło

z

powodów

rzutujących

na

dopuszczalność lub prawidłowość ukształtowania obowiązków regulacyjnych w

decyzji wcześniejszej, na której z kolei bazują decyzje późniejsze (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2013 r., III SK 64/12).

W tych okolicznościach nie ma podstaw dla formułowania przez Prezesa

Urzędu tezy o rozbieżności w wykładni art. 316 § 1 k.p.c. w orzecznictwie Sądu

Najwyższego lub Sądu Apelacyjnego w Warszawie, bądź Sądu Ochrony

Konkurencji i Konsumentów. Niniejsza sprawa nie ujawnia także rozbieżności w

stosowaniu art. 316 § 1 k.p.c.

Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 398 9

§ 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie

art. 98 § 3 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 w związku z § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.